English

Арифметикалық және геометриялық прогрессиялар — Lesson Plan, Algebra and Elements of Analysis, Grade 9

Create your own lesson plan with AI

Lesson plan
Section
Сандар тізбектері және прогрессиялар
Lesson title
Арифметикалық және геометриялық прогрессиялар
Class
9
Lesson objectives according to program
9.2.3.5 арифметикалық прогрессиялардың n-ші мүшесін, алғашқы n мүшелерінің қосындысын есептеу формулаларын, сипаттамалық қасиетін білу және қолдану;
Lesson objectives
Оқушылар арифметикалық прогрессияның анықтамасын, айырымын және n-ші мүшесінің формуласын біледі.
Оқушылар арифметикалық прогрессияның алғашқы n мүшесінің қосындысын есептеу формуласын біледі және қолданады.
Оқушылар геометриялық прогрессияның анықтамасын, еселігін және n-ші мүшесінің формуласын біледі.
Оқушылар арифметикалық және геометриялық прогрессиялардың айырмашылықтарын мысалдар арқылы ажыратады.
Values
Оқушылар заңдылықтарды дәлелдеп, есептеу жолын түсіндіру арқылы жауапкершілік пен зияткерлік адалдықты дамытады. Топтық ойын мен өзара тексеру кезінде бірін-бірі құрметтеп, бірлесіп жұмыс істейді.
Lesson progress
Lesson stage/time Teacher's action Student's action Evaluation Resources
Ұйымдастыру және қызығушылық
3 мин
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуын тексереді.
Тақтаға 2, 5, 8, 11 және 3, 6, 12, 24 тізбектерін жазып, олардың қалай құрылғанын ойлануды ұсынады.
Оқушылар сабаққа дайындалады және берілген тізбектердің заңдылығын анықтауға тырысады: бірінші тізбекте 3 қосылады, екіншісінде 2-ге көбейтіледі. Екі тізбектің заңдылығын дұрыс анықтайды — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Ең көбі — 2 ұпай. тақта, бор, дәптер
Тақырыпты анықтау
4 мин
Мәселе қою:
«2, 5, 8, 11 тізбегінде кез келген мүшені алдыңғы мүшесі арқылы қалай табуға болады?» деп сұрайды.
«3, 6, 12, 24 тізбегінде мүшелер қалай өзгереді және бұл екі тізбектің айырмасы неде?» деген мәселені қояды.
Оқушылар бірінші тізбекте әр жолы 3 қосылатынын, ал екінші тізбекте әр жолы 2-ге көбейтілетінін айтады. Оқушылар бұлардың арифметикалық және геометриялық прогрессиялар болуы мүмкін екенін болжайды. Бірінші тізбектегі амал мен екінші тізбектегі амал дұрыс аталады — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Ең көбі — 2 ұпай. тізбектер жазылған карточкалар, тақта
Жаңа материалды түсіндіру
9 мин
Жаңа материалды түсіндіру:
Презентация арқылы арифметикалық прогрессияның анықтамасын, айырымын және сипаттамалық қасиетін түсіндіреді: aₙ₊₁ − aₙ = d; 2aₙ = aₙ₋₁ + aₙ₊₁.
Арифметикалық прогрессияның n-ші мүшесі формуласын aₙ = a₁ + (n − 1)d және алғашқы n мүшесінің қосындысы формуласын Sₙ = n(a₁ + aₙ)/2 = n(2a₁ + (n − 1)d)/2 көрсетеді.
Геометриялық прогрессияның анықтамасы мен еселігін q = bₙ₊₁/bₙ деп түсіндіріп, n-ші мүшесінің bₙ = b₁qⁿ⁻¹ формуласын таныстырады.
Мысалдарды талдайды: 2, 5, 8,… тізбегінде d = 3; 3, 6, 12,… тізбегінде q = 2.
Slide 1 — Арифметикалық және геометриялық прогрессиялар
Slide 2 — Баспалдақтың әр сатысы бірдей биіктікке өссе, ал бактериялар саны бірдей есеге артса, сан…
Slide 3 — Сабақ мақсаты
Slide 4 — Айырымы тұрақты тізбек
Slide 5 — Мүше және қосынды
Slide 6 — Қай сипаттама маңызды?
Slide 7 — Еселікпен өзгеретін тізбек
Slide 8 — Екі заңдылықты ажырату
Slide 9 — Қорытынды
Slide 10 — Есте сақтап жауап бер
Оқушылар анықтамалар мен формулаларды дәптерге жазады. Оқушылар 2, 5, 8,… тізбегі арифметикалық, ал 3, 6, 12,… тізбегі геометриялық прогрессия екенін және олардың d = 3, q = 2 мәндерін атайды. Анықтамалар мен айырымды/еселікті дұрыс белгілейді — 2 ұпай; арифметикалық прогрессияның екі формуласын дұрыс жазады — 2 ұпай; геометриялық прогрессия формуласын дұрыс жазады — 1 ұпай. Ең көбі — 5 ұпай.
Формулаларды талдау
5 мин
Сыныпқа сұрақтар:
«Арифметикалық прогрессияның бесінші мүшесін табу үшін қандай формула қолданылады?».
«Алғашқы мүшесі 4, айырымы 2 болатын прогрессияның алғашқы төрт мүшесі қандай?».
«Геометриялық прогрессияда еселік қалай анықталады?».
Жауаптар:
aₙ = a₁ + (n − 1)d формуласы қолданылады.
4, 6, 8, 10.
Келесі мүшені алдыңғы мүшеге бөлу арқылы анықталады.
Оқушылар сұрақтарға жауап береді: n-ші мүшенің формуласын атайды, алғашқы төрт мүшені 4, 6, 8, 10 деп жазады және геометриялық прогрессияның еселігін көршілес мүшелердің қатынасы деп түсіндіреді. Үш сұрақтың әрқайсысына дұрыс жауап береді — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Ең көбі — 3 ұпай. формулалар жазылған тақта, дәптер
Прогрессиялар ойыны
6 мин
Нұсқаулық:
Оқушыларды шағын топтарға бөліп, «Заңдылықты тап» ойынын өткізеді.
Топтарға 7, 10, 13, …; 2, 6, 18, …; 20, 16, 12,… тізбектерін ұсынып, прогрессия түрін және келесі мүшесін табуды тапсырады.
Әр жауапты тізбектің өзгеру ережесімен негіздетеді.
Оқушылар топпен тізбектерді талдайды: 7, 10, 13,… — арифметикалық, келесі мүшесі 16; 2, 6, 18,… — геометриялық, келесі мүшесі 54; 20, 16, 12,… — арифметикалық, келесі мүшесі 8. Әр тізбектің түрін дұрыс анықтайды — әрқайсысы үшін 1 ұпай; үш келесі мүшені дұрыс табады — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Ең көбі — 6 ұпай.
Жеке есептер
8 мин
Нұсқаулық:
Үлестірмелі тапсырманы таратады: «Арифметикалық прогрессияда a₁ = 5, d = 4. a₇ және S₇ мәндерін табыңдар».
«Геометриялық прогрессияда b₁ = 3, q = 2. b₅ мәнін табыңдар» есебін орындатуды ұсынады.
Формуланы таңдауды, есептеу барысын көрсетуді және соңғы жауапты жазуды ескертеді.
Оқушылар жеке орындайды: a₇ = 5 + 6·4 = 29; S₇ = 7(5 + 29)/2 = 119; b₅ = 3·2⁴ = 48. Есептеу қадамдарын дәптерге жазады. a₇ мәнін дұрыс табады — 2 ұпай; S₇ формуласын таңдап, мәнін дұрыс есептейді — 3 ұпай; b₅ мәнін дұрыс табады — 2 ұпай. Ең көбі — 7 ұпай.
Қысқа білім тексеру
6 мин
Тапсырма беру:
Қысқа тексеру жұмысын таратады.
Сұрақтарды ұсынады: «1) 6, 9, 12,… тізбегінің айырымын табыңдар. 2) a₁ = 2, d = 5 болса, a₄-ті табыңдар. 3) 5, 10, 20,… тізбегінің еселігін табыңдар. 4) b₁ = 4, q = 3 болса, b₃-ті табыңдар».
Жауаптарды жинап, қысқаша тексереді.
Оқушылар тапсырмаларды жеке орындайды: d = 3; a₄ = 17; q = 2; b₃ = 36. Әр дұрыс жауап үшін 1 ұпай беріледі. Ең көбі — 4 ұпай.
Рефлексия
4 мин
«Сабақты қаншалықты жақсы түсіндіңіз?» рефлексиясын өткізеді. Оқушылар түсінуін 1-ден 5 жұлдызға дейін бағалайды — «түсінбедім»-нен «бәрін түсіндім»-ге дейін.
Оқушылар «Сабақты қаншалықты жақсы түсіндіңіз?» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. Дұрыс ұғым не формуланы атайды — 1 ұпай; оқу қиындығын немесе келесі қадамын нақты көрсетеді — 1 ұпай. Ең көбі — 2 ұпай.
Health and safety compliance
Health and safety compliance Тақтаға жауап жазуға шыққанда асықпай жүріп, борды қауіпсіз пайдаланыңдар; сыныптағы қозғалыс кезінде бір-біріңе кедергі келтірмеңдер.

Material details

Material type
Lesson Plan
Subject
Algebra and Elements of Analysis
Grade
Grade 9
Language
Kazakh
Education direction
Phys-math

Create your own lesson plan with AI

  • Built from your topic, subject and grade
  • Ready in about a minute
  • Free to start

Lesson plans, tests and presentations made by teachers

Sign up to open this lesson plan in full and create your own with AI in minutes.