English

Дала шежіресінің құпиясы — Presentation

Create your own presentation with AI

Presentation contents

  1. 1

    Дала шежіресінің құпиясы

    Квестте ежелгі дәуірден бүгінгі заманға дейінгі тарихқа шолу жасаймыз.

  2. 2

    Сабақ соңында сендер

    • Талхизден табылған киіз үйге ұқсас белгілер нені аңғартады?
    • Қазақстан тарихының кезеңдерін ретімен.
    • Қала мен көшпелі шаруашылықтың байланысын.
    • Ортағасырлық қалалардың дамуын нақты дерекпен.
    • Тарихи өзгерістердің себептері мен салдарын.
    • Кезеңдерді реттеп, байланыстар мен өзгерістерді деректермен түсіндіресіңдер.
  3. 3

    Қазақстан тарихының кезеңдері

    • Өзгерістерді ретімен қарастырайық.
    • Кезеңдер. Тарих ежелгі дәуірден бүгінге дейін жалғасады.
    • Өзгеріс өлшемдері. Билік, шаруашылық және мәдениет өзгерістерін салыстырыңдар.
    • Моңғол шапқыншылығы. XIII ғасырдағы шапқыншылық өңірдің саяси өміріне ықпал етті.
    • Тарихи байланыс. Оқиғалардың реті өзгерістердің байланысын аңғартады.
  4. 4

    Қалалардың қайта жандануы

    • ХІІІ ғасырдың соңында қалпына келуге жағдай туды.
    • Қалпына келу. Қалалар мен егіншілік өңірлер қайта жандана бастады.
    • Талас құрылтайы. 1260 жылы отырықшы халыққа араласпау ұйғарылды.
    • Салық өзгерісі. Мөңке хан қалыптан тыс алымдарды жойып, ортақ жан басы салығын енгізді.
    • Күміс теңге. Кебек ханның теңгесі ішкі және сыртқы сауданы жандандырды.
  5. 5

    Дала мен қаланың байланысы

    Талхиздегі кейбір аулалардан киіз үй белгілері мен мал қоралары табылған. Неліктен қала тұрғындары мал шаруашылығына қатысты дәстүрлерді сақтаған деп ойлайсыңдар?

  6. 6

    Қалалық тіршілік

    • Қала, су жүйесі, қолөнер және сәулет өркендеді.
    • Оңтүстік өңір. ХІV–ХV ғасырларда қала мен егіншілік дамыды.
    • Су жүйесі. Отырардан жерасты суқұбыры, Тараздан қыш құбырлар табылды.
    • Қолөнер. Зергерлік, шыны жасау және тері өңдеу өркендеді.
    • Кесене. Әмір Темір Түркістандағы Қожа Ахмет Йасауи кесенесін салдырды.
  7. 7

    Даладағы рухани мәдениет

    • Ислам сенімі жергілікті дәстүрлермен қатар өмір сүрді.
    • Сенімдер. Тәңіршілдік пен ата-баба рухына сиыну сақталды.
    • Қыпшақ тілі. ХІІІ–ХІV ғасырларда құжаттар қыпшақ тілінде жазылды.
    • Тіл ескерткіші. «Кодекс құманикус» ХІV ғасырдың басында жасалды.
    • Үйренуге арналған. Қолжазба еуропалықтарға қыпшақ тілін үйретті.
  8. 8

    Дәстүр мен өзгеріс

    Талхизде махаллалар туыстық, кәсіп және дін арқылы топтасқан; аулаларда мал қоралары болған. Қала тіршілігінің осы ерекшеліктері мен суқұбырлары және қолөнер дамуы бірін-бірі толықтырды ма, әлде қайшылық тудырды ма?

  9. 9

    Қалалардың әлсіреу себептері

    • Қала тіршілігіне соғыс пен сауда бағыттарының өзгеруі әсер етті.
    • Шапқыншылық. Моңғол шапқыншылығы қала мәдениетінің дамуын бұзды.
    • Теңіз жолы. Еуропа мен Азия арасындағы теңіз жолы ашылып, Жібек жолы құлдырады.
    • Сауданың азаюы. Керуен саудасына тәуелді қалалар күйзеліске ұшырады.
    • Бағыт өзгерісі. Сауда жолдарының ауысуы қалалардың тіршілігін өзгертті.
  10. 10

    Шаруашылық және көші-қон

    • Мал бағу, егіншілік пен айырбас қатар өмір сүрді.
    • Көшпелі мал. ХІІІ–ХV ғасырларда дәстүрлі мал шаруашылығы сақталды.
    • Қоныс ауысуы. Ауа райы өзгеріп, жұрт Еділден Жетісуға жылжыды.
    • Егіншілік. Жетісуда мал басым болды; Шу мен Таласта егін егілді.
    • Айырбас. Қала мен дала тұрғындары өзара сауда жасады.
  11. 11
    • Қала мен дала байланысы. Сауда қала мен дала шаруашылығын өзара ұштастырды.
    • Қалалардың қайта жандануы. Қалалар жанданып, көшпелі тұрмыс дәстүрлері сақталды.
    • Қалалардың әлсіреуі. Шапқыншылық пен теңіз саудасы керуен қалаларын әлсіретті.
  12. 12

    Есте сақтап жауап бер

    • Талхиз олжалары. Тұрмыс деректері көшпелі және қалалық өмірді қалай байланыстырады?
    • Сауда шешімдері. Билік шешімдері мен ақша өзгерістері саудаға қалай әсер етті?
    • Қала тіршілігі. Су жүйелері мен қолөнер қала дамуы туралы нені аңғартады?
    • Жолдар әлсіремесе. Керуен жолдары сақталғанда қалалардың тіршілігі қалай өзгерер еді?

Material details

Material type
Presentation

Create your own presentation with AI

  • Built from your topic, subject and grade
  • Ready in about a minute
  • Free to start

Lesson plans, tests and presentations made by teachers

Sign up to open this presentation in full and create your own with AI in minutes.