English

Көшпелілер – жауынгер халық — Lesson Plan, Kazakh Language and Literature, Grade 5

Create your own lesson plan with AI

Lesson plan
Section
Көшпелілер тарихы мен мәдениеті
Lesson title
Көшпелілер – жауынгер халық
Class
5
Lesson objectives according to program
5.2.3.1 ауызша мәтіндер құрауда қазақ тіліндегі төл дыбыстардың дыбысталуын, үндестік заңын ескеріп айту.
Lesson objectives
Оқушылар көшпелілердің жауынгерлік өмір салтына қатысты негізгі ұғымдарды біледі.
Оқушылар қазақ тіліндегі төл дыбыстарды дұрыс дыбыстау ерекшеліктерін біледі.
Оқушылар сөздердегі үндестік заңын біледі және ауызша мәтін құрауда қолданады.
Values
Тарихи мұраны құрметтеу: көшпелілердің жауынгерлік өмірі мен мәдениетін танып, өткенге құрметпен қарауға үйренеді.
Жауапкершілік пен ынтымақтастық: топта талқылап, бір-бірінің пікірін тыңдап, ортақ тапсырманы орындайды.
Lesson progress
Lesson stage/time Teacher's action Student's action Evaluation Resources
Ұйымдастыру және қызығушылық
4 мин
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа дайындығын тексереді.
«Көшпелілер – жауынгер халық» тақырыбы мен сабақ мақсатын таныстырады.
Мәселе қою:
«Көшпелілердің жауынгер халық атануына не себеп болды?» деген сұрақ қойып, тақырыпқа қызығушылық туғызады.
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды және сабақ мақсатын тыңдайды. Оқушылар «Көшпелілердің жауынгер халық атануына не себеп болды?» сұрағына бастапқы болжамдарын айтады. Сабаққа дайындық — 1 ұпай. Тақырыпқа қатысты орынды болжам айту — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. тақта, тақырып жазылған карточка
Тақырыпты таныстыру
8 мин
Жаңа материалды түсіндіру:
Көшпелілердің атқа міну шеберлігі, қару-жарағы, әскери тәртібі және кең далада өмір сүру ерекшеліктері туралы қысқаша мәлімет береді.
Төл дыбыстардың дұрыс айтылуына назар аудартады: ә, ө, ү, ұ, қ, ғ, ң, і. «Жауынгер», «көшпелі», «қорған», «жорық» сөздерін анық айтқызады.
Үндестік заңын түсіндіріп, жуан және жіңішке сөздерге мысал келтіреді: «далаға», «жерге», «жорықтар», «көшпенділер».
Сыныпқа сұрақтар:
Көшпелілердің жауынгерлік қабілетін қандай өмір салты қалыптастырды?
«Көшпелі», «жауынгер» сөздерінде қандай төл дыбыстар бар?
«Далаға» және «жерге» сөздеріндегі қосымшала…
Slide 1 — Көшпелілер – жауынгер халық
Slide 2 — Көшпелілер атпен ұзақ қашықтықты жүріп өтіп, кең далада тіршілік етті.
Slide 3 — Сабақ соңында сендер:
Slide 4 — Жауынгерлік өмір салты
Slide 5 — Төл дыбыстарды анық айту
Slide 6 — Атқа міну, үнемі қозғалу және әскери тәртіпийг хамтатгавал, көшпелілердің жауынгерлік қаб…
Slide 7 — Буын үндестігі
Slide 8 — Үндестікті ауызша қолдану
Slide 9 — Есте сақтайтын тұжырымдар
Slide 10 — Өзіңді тексер
Оқушылар көшпелілердің өмір салты туралы мәліметті тыңдайды. Оқушылар төл дыбыстарды дұрыс дыбыстап, берілген сөздерді қайталайды. Оқушылар жуан және жіңішке сөздерді ажыратады. Оқушылар сұрақтарға жауап береді: атқа міну мен әскери дайындық жауынгерлікті қалыптастырды; «көшпелі» сөзінде ө, і, «жауынгер» сөзінде ә бар; «далаға» сөзінде жуан, «жерге» сөзінде жіңішке қосымша жалғанған. Көшпелілердің жауынгерлік өмір салтының екі ерекшелігін атайды — әрқайсысына 1 ұпай. Төл дыбыстарды дұрыс анықтайды — 1 ұпай. Үндестік заңын мысалмен түсіндіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай.
Айтылым дағдысын жаттықтыру
7 мин
Сыныпқа сұрақтар:
«Қазақ тіліндегі төл дыбыстарды айтуда нені ескеру керек?».
«Сөзге қосымша жалғағанда үндестік заңын қалай сақтаймыз?».
Жауаптар:
Ә, ө, ү, ұ, қ, ғ, ң, і дыбыстарын анық әрі дұрыс айту керек.
Қосымша түбірдің соңғы буынының жуан не жіңішке болуына қарай жалғанады.
Оқушыларға «Көшпелі жауынгердің бір күні» тақырыбында 3–4 сөйлемнен тұратын ауызша мәтін құрауды ұсынады.
Мәтінге «жауынгер», «көшпелі», «жорық», «қорған» сөздерінің кемінде үшеуін енгізіп, төл дыбыстар мен үндестік заңын сақтауды ескертеді.
Бірнеше оқушының мәтінін тыңдап, дыбыстау мен қосымшалардың қолданылуына нақты түзе…
Оқушылар төл дыбыстар мен үндестік заңы туралы сұрақтарға жауап береді. Оқушылар «Көшпелі жауынгердің бір күні» тақырыбында 3–4 сөйлем құрастырып, мәтінді ауызша айтады. Оқушылар бір-бірінің айтылымын тыңдап, дұрыс дыбысталған төл дыбыстарды атайды. 3–4 сөйлемнен тұратын мазмұнды мәтін құрайды — 2 ұпай. Төл дыбыстарды дұрыс айтады — 2 ұпай. Қосымшаларды үндестік заңына сай қолданады — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. оқулық, сөздер жазылған карточкалар
Ойын арқылы бекіту
7 мин
Нұсқаулық:
«Дыбысты таны, сөзді толықтыр» ойынын ұйымдастырады.
Топтарға «к_шпелі», «жауынг_р», «қорғ_н», «ж_рық» сөздері жазылған карточкаларды таратады.
Топтарға тиісті әріптерді қойып, сөздерді дауыстап айту және бір сөзді қосымшамен түрлендіру тапсырмасын береді.
Оқушылар топпен карточкадағы сөздерді толықтырады: «көшпелі», «жауынгер», «қорған», «жорық». Оқушылар сөздерді анық айтып, мысалы, «қорғанға», «жорыққа» сөздерін құрастырады және қосымшалардың үндестікке сай жалғануын түсіндіреді. Төрт сөзді дұрыс толықтырады — әрқайсысына 1 ұпай. Бір сөзді қосымшамен дұрыс түрлендіреді — 1 ұпай. Дыбыстарды дұрыс айтады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай.
Жеке тапсырма орындау
7 мин
Жеке жұмыс:
Әр оқушыға көшпелілердің жауынгерлік өмірі туралы қысқа ауызша мәтін дайындауды тапсырады.
Мәтіннің көлемі 4 сөйлем болсын; кемінде төрт төл дыбысы бар сөзді және үндестік заңына сай жалғанған екі қосымшалы сөзді қолдануды талап етеді.
Бірнеше оқушының мәтінін тыңдап, нақты өлшемдер бойынша кері байланыс береді.
Оқушылар төрт сөйлемдік ауызша мәтін дайындайды. Оқушылар мәтінде төл дыбыстары бар сөздерді және үндестік заңына сай қосымшалы сөздерді қолданып, жұпта айтып жаттығады. Тақырыпқа сай төрт сөйлем құрайды — 2 ұпай. Төл дыбыстары бар кемінде төрт сөзді дұрыс айтады — 2 ұпай. Үндестік заңына сай екі қосымшалы сөз қолданады — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай.
Health and safety compliance
Health and safety compliance Сабақта оқулық пен карточкаларды ұқыпты пайдаланып, бір-бірінің жауабын бөлмей тыңдайды. Ауызша жаттығу кезінде анық, асықпай сөйлеп, дауысын шамадан тыс көтермейді.

Material details

Material type
Lesson Plan
Subject
Kazakh Language and Literature
Grade
Grade 5
Language
Kazakh
Education direction
Humanitarian

Create your own lesson plan with AI

  • Built from your topic, subject and grade
  • Ready in about a minute
  • Free to start

Lesson plans, tests and presentations made by teachers

Sign up to open this lesson plan in full and create your own with AI in minutes.