«Лай суға май бітпес қой өткенге» өлеңін талдау — Lesson Plan, Kazakh Language and Literature, Grade 10
Preview
Open material
Lesson plan
| Section |
Көркем шығарма құрылымы мен мазмұнын талдау
|
| Lesson title |
«Лай суға май бітпес қой өткенге» өлеңін талдау
|
| Class |
10
|
| Lesson objectives according to program |
10.2.1.1 — көркем шығармадағы авторлық идеяны, тақырыпты және көтерілген мәселелерді талдау.
Өлеңнің көркемдік ерекшеліктерін, образдар жүйесін және тілдік құралдарын анықтау.
Автор көзқарасын мәтін мазмұны мен көркемдік тәсілдер арқылы бағалау.
|
| Lesson objectives |
Оқушы «Лай суға май бітпес қой өткенге» өлеңінің тақырыбы мен негізгі идеясын біледі.
Оқушы өлеңде көтерілген қоғамдық және адамгершілік мәселелерді анықтайды.
Оқушы өлеңнің композициялық құрылымын және лирикалық кейіпкердің көңіл күйін талдайды.
Оқушы көркемдегіш құралдарды тауып, олардың шығарма идеясын ашудағы қызметін түсіндіреді.
|
| Values |
Өткенді құрметтеу және тарихи жадты сақтау құндылықтары өлең мазмұнын талдау арқылы қалыптасады. Оқушылар пікір алмасу кезінде жауапкершілікпен сөйлеуге, өзгенің көзқарасын құрметтеуге және әділ бағалауға үйренеді.
|
Lesson progress
| Lesson stage/time | Teacher's action | Student's action | Evaluation | Resources |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 3 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасады, сабаққа қатысымын тексереді және оқу мақсатымен таныстырады.
«Өткенге көзқарас қазіргі адам мінезіне қалай әсер етеді?» деген ойтүрткі сұрақ арқылы сабақ тақырыбына бағыттайды.
Оқушыларды жұптарға бөліп, талдау жұмысына қажетті дәптер мен оқулықтарын дайындауды сұрайды.
|
Оқушылар сабаққа дайындалады және оқу мақсатын дәптерлеріне жазады. Оқушылар ойтүрткі сұраққа өз болжамдарын қысқаша айтады. Оқушылар жұптарға бөлініп, қажетті оқу құралдарын дайындайды. | Сабаққа қажетті құралдарын дайындауы — 1 ұпай. Ойтүрткі сұраққа мазмұнды болжам ұсынуы — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | оқулық, дәптер, тақта |
| Өлең мазмұнын таныстыру 10 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Өлеңнің атауына назар аудартып, оның астарлы мағынасын түсіндіреді.
Өлеңнің тақырыбы, негізгі идеясы, лирикалық кейіпкері және көтерілген мәселелері туралы қысқаша мәлімет береді.
Өлең мәтінінен өткен мен бүгінді салыстыруға, адам мінезіндегі тұрақсыздық пен рухани құндылықтарды пайымдауға мүмкіндік беретін тұстарды көрсетеді.
Көркемдегіш құралдарды анықтау жолын түсіндіреді: эпитет, метафора, теңеу, қайталау және риторикалық сұрақ.
Slide 1 — «Лай суға май бітпес қой өткенге» өлеңін талдау
Slide 2 — Өлең атауының астарлы мағынасы
Slide 3 — Тақырыбы мен негізгі идеясы
Slide 4 — Лирикалық кейіпкер
Slide 5 — Өлеңде көтерілген мәселелер
Slide 6 — Өткен мен бүгінді салыстыру
Slide 7 — Тұрақсыздық және рухани құндылықтар
Slide 8 — Көркемдегіш құралдарды анықтау
Slide 9 — Мәтінмен жұмыс алгоритмі
Slide 10 — Қорытынды және рефлексия
|
Оқушылар өлең атауының астарлы мағынасын өз сөздерімен түсіндіреді. Оқушылар тақырып, идея, лирикалық кейіпкер және мәселе туралы негізгі ұғымдарды жазып алады. Оқушылар мәтіннен өткен мен бүгінді салыстыратын жолдарды белгілейді. Оқушылар көркемдегіш құралдардың анықтамаларын тыңдап, өлеңнен мысал іздейді. | Өлеңнің тақырыбын дұрыс анықтауы — 1 ұпай. Негізгі идеясын түсіндіруі — 2 ұпай. Кемінде екі көтерілген мәселені атауы — 2 ұпай. Көркемдегіш құралдардың кемінде екеуін дұрыс ажыратуы — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 7 ұпай. | |
| Сәйкестендіру ойыны 8 минут |
Нұсқаулық:
Оқушыларға өлең мазмұны, көркемдегіш құралдар және олардың қызметі жазылған жұп карточкаларды таратады.
«Сәйкестендір» ойынының тәртібін түсіндіреді: әр топ ұғымды оның өлеңдегі мысалымен және мағыналық қызметімен сәйкестендіреді.
Жұптардың жұмысын бақылайды, қажет болған жағдайда бағыттаушы сұрақтар қояды.
Дұрыс сәйкестіктерді сыныппен бірге тексереді.
|
Оқушылар карточкаларды оқып, ұғымдарды тиісті мысалдарымен сәйкестендіреді. Оқушылар өз таңдауларын өлең мәтініне сүйеніп дәлелдейді. Оқушылар топ мүшелерімен пікірлесіп, күмәнді жауаптарды қайта тексереді. Оқушылар дұрыс сәйкестіктерді дәптерлеріне жазады. | Тақырып пен идеяны дұрыс сәйкестендіруі — 2 ұпай. Көркемдегіш құрал мен мысалды дұрыс жұптауы — 2 ұпай. Құралдың қызметін дұрыс түсіндіруі — 2 ұпай. Топтық жұмысқа белсенді қатысуы — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 7 ұпай. | |
| Мәтінді талқылау сұрақтары 8 минут |
Сыныпқа сұрақтар:
Өлеңнің атауындағы «лай су» және «май» сөздері қандай астарлы мағынаны білдіреді?
Ақын өткенді не себепті еске алады?
Өлеңде қандай адамгершілік немесе қоғамдық мәселе көтеріледі?
Лирикалық кейіпкердің көңіл күйі қандай сөздер мен тіркестер арқылы берілген?
Өлеңнің негізгі идеясын бір сөйлеммен қалай тұжырымдар едіңдер?
Жауаптар:
«Лай су» — бұлыңғыр, тұрақсыз жағдайды, ал «май» — қадірлі құндылық пен таза ойды білдіретін астарлы бейне.
Ақын өткенді қазіргі жағдайды бағалау және тарихи сабақ алу үшін еске алады.
Өлеңде рухани құндылықтардың әлсіреуі, адам мінезінің өзгеруі және өткенг…
|
Оқушылар «лай су» мен «май» бейнелерінің астарлы мағынасын түсіндіреді. Оқушылар ақынның өткенді еске алу себебін өлең мазмұнымен дәлелдейді. Оқушылар көтерілген адамгершілік және қоғамдық мәселені атайды. Оқушылар лирикалық кейіпкердің көңіл күйін мәтіннен алынған сөздермен дәлелдейді. Оқушылар өлеңнің негізгі идеясын бір сөйлеммен тұжырымдайды. | Бірінші сұраққа мағыналы жауап беруі — 1 ұпай. Екінші және үшінші сұрақтарға мәтінге сүйенген жауап беруі — 2 ұпай. Лирикалық кейіпкер көңіл күйін дәлелдеуі — 2 ұпай. Негізгі идеяны нақты тұжырымдауы — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 7 ұпай. | оқулық, өлең мәтіні, тақта |
Health and safety compliance
| Health and safety compliance | Өлең мәтінімен және экрандағы материалдармен жұмыс кезінде оқушылар дұрыс отыру қалпын сақтап, көзге түсетін күшті азайту үшін экраннан арақашықтықты ұстанады. Топтық жұмыс барысында бір-бірінің пікірін құрметтеп, карточкаларды қауіпсіз әрі ұқыпты қолданады. |
Material details
- Material type
- Lesson Plan
- Subject
- Kazakh Language and Literature
- Grade
- Grade 10
- Language
- Kazakh
- Education direction
- Phys-math
Create your own lesson plan with AI
ROQED AI builds a ready-to-use material from your topic, subject and grade. Free to start.