Мәтіннің тақырыбы мен негізгі ойы — Lesson Plan, Kazakh Language and Literature, Grade 11
Preview
Open material
Lesson plan
| Section |
Мәтінді түсіну және талдау
|
| Lesson title |
Мәтіннің тақырыбы мен негізгі ойы
|
| Class |
11
|
| Lesson objectives according to program |
Тақырып пен негізгі ойды ажырату
|
| Lesson objectives |
Оқушы мәтіннің тақырыбы ұғымын біледі және оны мәтін мазмұнынан анықтайды.
Оқушы мәтіннің негізгі ойы ұғымын біледі және автордың басты ойын тұжырымдайды.
Оқушы тақырып пен негізгі ойдың айырмашылығын біледі және оны мысалдар арқылы ажыратады.
Оқушы мәтіннің тақырыбы мен негізгі ойын дәлелдермен негіздеп жазады.
|
| Values |
Жауапкершілік: оқушылар мәтінді мұқият оқып, өз тұжырымын нақты дәлелдермен ұсынады.
Құрмет пен ынтымақтастық: топтық жұмыс барысында өзгенің пікірін тыңдап, ортақ шешімге келеді.
|
Lesson progress
| Lesson stage/time | Teacher's action | Student's action | Evaluation | Resources |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және мақсат қою 6 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасады, сабаққа қатысуын тексереді және жағымды психологиялық ахуал қалыптастырады.
Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсаттарын таныстырады.
«Мәтін не туралы болуы мүмкін?» деген бастапқы сұрақ арқылы оқушылардың назарын сабақ тақырыбына бағыттайды.
Slide 1 — Мәтіннің тақырыбы мен негізгі ойы
Slide 2 — Екі оқушы бір әңгімені оқыды: бірі оған қысқа атау ұсынды, ал екіншісі автордың айтар ойы…
Slide 3 — Сабақ соңында сендер:
Slide 4 — Тақырып — мәтінде сөз болатын нысан, оқиға немесе мәселе.
Slide 5 — Негізгі ой — автордың мәтін арқылы жеткізгісі келген басты пікірі немесе қорытындысы.
Slide 6 — Тақырып пен негізгі ойдың айырмашылығын ескеріп, «Табиғатты қорғау» мәтінінде қай ақпарат…
Slide 7 — Мәтінді түсіну үшін алдымен тақырыбын болжаймыз, содан кейін оны мәтін мазмұнымен тексере…
Slide 8 — Мәтінді талдаудың қысқа үлгісі:
Slide 9 — Тақырып: мәтіннің не туралы екенін қысқа атайды.
Slide 10 — Мәтіннің тақырыбы мен негізгі ойының басты айырмашылығы қандай?
|
Оқушылар амандасады, сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар сабақтың тақырыбы мен мақсаттарын дәптерге жазады. Оқушылар бастапқы болжамдарын қысқаша айтады. | Сабақ мақсатын дұрыс анықтайды — 1 ұпай. Бастапқы болжамын тақырыппен байланыстырады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | |
| Мәселені анықтау 5 минут |
Мәселе қою:
Тақырып пен негізгі ой бір ұғым емес екенін түсіндіреді.
«Мәтіннің не туралы екенін атау жеткілікті ме, әлде автордың айтқысы келген ойын да анықтау қажет пе?» деген мәселені ұсынады.
Оқушылардан екі ұғымды ажыратудың қажеттілігін талқылауды сұрайды.
|
Оқушылар тақырып пен негізгі ой туралы бастапқы түсініктерін салыстырады. Оқушылар ұсынылған мәселе бойынша өз пікірін айтады. Оқушылар мәтінді толық түсіну үшін автор ойын анықтау қажет екенін болжамдайды. | Мәселені дұрыс түсіндіреді — 1 ұпай. Тақырып пен негізгі ойдың айырмашылығына қатысты болжам ұсынады — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | тақта, дәптер, тақырыптық карточкалар |
| Жаңа ұғымдарды меңгеру 8 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Тақырыптың мәтінде сөз болатын нысан, құбылыс немесе мәселе екенін түсіндіреді; тақырып көбіне бір сөзбен немесе сөз тіркесімен берілетінін көрсетеді.
Негізгі ойдың автордың мәтін арқылы жеткізгісі келген басты пікірі екенін түсіндіреді; оның толық сөйлеммен тұжырымдалатынын атап өтеді.
«Тақырып — не туралы? Негізгі ой — автор не айтқысы келді?» үлгісін ұсынады.
Қысқа мысал арқылы тақырып пен негізгі ойды ажырату жолын көрсетеді.
Нұсқаулық:
«Тақырыпты тап, ойды тұжырымда» ойынында әр топқа қысқа мәтін үзінділерін таратады.
Оқушылардан әр үзіндіге тақырып және негізгі ой ұс…
|
Оқушылар тақырып пен негізгі ойдың анықтамаларын тыңдап, негізгі сөздерді дәптерге жазады. Оқушылар «не туралы?» сұрағы тақырыпты, «автор не айтқысы келді?» сұрағы негізгі ойды анықтауға көмектесетінін айтады. Оқушылар топта мәтін үзінділерін оқып, тақырып пен негізгі ойды ажыратады. Оқушылар өз жауаптарын топ атынан қорғайды. | Тақырып ұғымын дұрыс анықтайды — 1 ұпай. Негізгі ой ұғымын дұрыс анықтайды — 1 ұпай. Үзіндіге сәйкес тақырып ұсынады — 1 ұпай. Негізгі ойды толық сөйлеммен тұжырымдайды — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | |
| Мәтінді талдау тапсырмасы 8 минут |
Нұсқаулық:
Оқушыларға табиғатты қорғау туралы мәтінді ұсынады: «Табиғат — адам өмірінің негізі. Орман ауаны тазартады, өзендер тіршілікке нәр береді. Табиғи байлықты ұқыпты пайдалану және қоршаған ортаны қорғау — әр адамның міндеті. Табиғатты сақтасақ, болашақ ұрпаққа таза орта қалдырамыз».
Мәтіннің тақырыбын бір сөзбен немесе сөз тіркесімен, негізгі ойын толық сөйлеммен жазуды тапсырады.
Жауаптарын мәтіндегі кемінде екі дәлелмен негіздеуді сұрайды.
Сыныпқа сұрақтар:
Мәтін не туралы?
Автор оқырманға қандай ой жеткізгісі келді?
Негізгі ойды дәлелдейтін қандай сөйлемдер бар?
Жауаптар:
Мәтін табиғатты қо…
|
Оқушылар ұсынылған мәтінді мұқият оқиды. Оқушылар мәтіннің тақырыбын «Табиғатты қорғау» деп анықтайды. Оқушылар негізгі ойды «Табиғатты қорғау — әр адамның міндеті, өйткені ол болашақ ұрпақтың өміріне қажет» деп тұжырымдайды. Оқушылар негізгі ойларын мәтіндегі екі сөйлеммен дәлелдейді. Оқушылар сұрақтарға жауаптарын топта талқылап, сыныпқа ұсынады. | Мәтін тақырыбын дұрыс анықтайды — 1 ұпай. Негізгі ойды мазмұнға сай тұжырымдайды — 2 ұпай. Екі мәтіндік дәлел келтіреді — 2 ұпай. Тақырып пен негізгі ойды шатастырмайды — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. | |
| Білімді тексеру 7 минут |
Сыныпқа сұрақтар:
Қысқа тексеру тапсырмасын ұсынады: әр тұжырымның «тақырып» немесе «негізгі ой» екенін анықтауды тапсырады.
«Кітап оқу», «Кітап оқу адамның сөздік қорын байытып, ойлау қабілетін дамытады», «Достық», «Шынайы достық қиын сәтте сыналады» деген төрт мысалды оқиды.
Жауаптарды тексеріп, дұрыс жауаптарды түсіндіреді.
|
Оқушылар «Кітап оқу» және «Достық» тіркестерін тақырып деп анықтайды. Оқушылар «Кітап оқу адамның сөздік қорын байытып, ойлау қабілетін дамытады» және «Шынайы достық қиын сәтте сыналады» сөйлемдерін негізгі ой деп анықтайды. Оқушылар жауаптарын тексеріп, қателерін түзетеді. | Тақырып ретінде берілген екі мысалды дұрыс анықтайды — 2 ұпай. Негізгі ой ретінде берілген екі мысалды дұрыс анықтайды — 2 ұпай. Жауабын қысқаша түсіндіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. |
Health and safety compliance
| Health and safety compliance | Мәтінмен жұмыс кезінде оқушылар дұрыс отыру қалпын сақтап, көз бен дәптер арақашықтығын шамамен 30–35 см ұстауы керек. Топтық талқылауда бір-бірін итермей, оқу құралдарын қауіпсіз қолдану және сыныпта еркін қозғалғанда тәртіп сақтау қажет. |
Material details
- Material type
- Lesson Plan
- Subject
- Kazakh Language and Literature
- Grade
- Grade 11
- Language
- Kazakh
Create your own lesson plan with AI
ROQED AI builds a ready-to-use material from your topic, subject and grade. Free to start.