English

Наймандар, керейіттер және жалайырлар — Lesson Plan, History of Kazakhstan, Grade 6

Create your own lesson plan with AI

Lesson plan
Section
X–XIII ғасырдың басындағы Қазақстан аумағындағы мемлекеттер
Lesson title
Наймандар, керейіттер және жалайырлар
Class
6
Lesson objectives according to program
6.3.1.3 X ғасыр - XIII ғасырдың басындағы мемлекеттердің даму ерекшеліктерін түсіндіріп, олардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтауНаймандар, керейіттер және жалайырлар..
Lesson objectives
Оқушылар наймандардың, керейіттердің және жалайырлардың орналасқан аумағы мен саяси тарихын біледі.
Оқушылар наймандар, керейіттер және жалайырлар мемлекеттерінің басқару жүйесі мен даму ерекшеліктерін біледі.
Оқушылар үш тайпалық бірлестіктің ұқсастықтары мен айырмашылықтарын салыстыру өлшемдері арқылы анықтайды.
Values
Тарихи деректерді салыстыру арқылы оқушылар тарихи мұраға құрметпен қарап, ортақ тарихты бағалауға үйренеді. Топтық талқылау кезінде өзгенің пікірін тыңдап, дәлелге сүйеніп пікір айту жауапкершілігі қалыптасады.
Lesson progress
Lesson stage/time Teacher's action Student's action Evaluation Resources
Ұйымдастыру және қызығушылық
4 мин
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуын тексереді.
Сабақтың тақырыбы мен мақсатын таныстырады.
«Наймандар, керейіттер және жалайырлар туралы не білесіңдер?» деген бастапқы сұрақ қойып, оқушылардың алдыңғы білімін еске түсіреді.
Оқушылар сабаққа дайындалады және мақсатпен танысады. Оқушылар бастапқы сұраққа жауап беріп, білетін мәліметтерін атайды: бұл орта ғасырларда өмір сүрген тайпалық бірлестіктер. Сабаққа дайындық пен бастапқы жауапқа қатысу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 1 ұпай. тақта, дәптер
Тақырыпты ашу
5 мин
Мәселе қою:
«Наймандар, керейіттер және жалайырлар бір кезеңде өмір сүрсе де, олардың саяси дамуы мен орналасқан аумағында қандай ұқсастықтар мен айырмашылықтар болуы мүмкін?» деген мәселені ұсынады.
Оқушылардың болжамдарын тыңдап, оларды сабақ соңында деректермен тексеруге бағыттайды.
Оқушылар мәселе бойынша болжам айтады. Оқушылар наймандар мен керейіттердің белгілі бір аумақтарды мекендегенін және олардың билеушілері болғанын болжап, нақты айырмашылықтарды сабақ соңында анықтауға келіседі. Мәселеге қатысты қисынды болжам келтіру — 1 ұпай; болжамын тарихи ұғыммен байланыстыру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. тарихи карта, тақта
Жаңа материалды меңгеру
8 мин
Жаңа материалды түсіндіру:
Карта арқылы наймандардың Алтай мен Орхон аралығында, керейіттердің Моңғолияның орталық өңірлерінде, жалайырлардың Моңғолия аумағында өмір сүргенін түсіндіреді.
Найман және керейіт бірлестіктерінің саяси күшеюі, билеушілерінің рөлі және XIII ғасырдың басындағы моңғол шапқыншылығы тұсындағы жағдайын баяндайды.
Жалайырлардың тайпалық бірлестік ретіндегі орны мен кейінгі тарихи оқиғалардағы рөлін сипаттайды.
Үш бірлестіктің көшпелі мал шаруашылығына негізделген өмір салты мен саяси ұйымдасуындағы ортақ белгілерді, аумақтық және саяси ерекшеліктерін атап көрсетеді.
Оқушылар түсіндірмені тыңдап, негізгі ұғымдар мен даталарды дәптерге жазады. Оқушылар картадан аталған аумақтарды көрсетіп, наймандар, керейіттер және жалайырлар туралы маңызды деректерді белгілейді. Әр бірлестіктің орналасуын дұрыс көрсету — әрқайсысына 1 ұпай; негізгі саяси ерекшелікті атау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. оқулық, тарихи карта, дәптер
Көрнекі дерекпен жұмыс
7 мин
Наймандар, керейіттер және жалайырлар туралы негізгі мәліметтер берілген көрнекі материалды көрсетеді.
Материалдағы аумақ, басқару және тарихи даму туралы деректерді оқулықтағы мәліметтермен салыстыруды тапсырады.
Негізгі ұғымдарды тақтаға жазып, түсініксіз тұстарын нақтылайды.
Slide 1 — Наймандар, керейіттер және жалайырлар
Slide 2 — Орта ғасырларда Моңғолия далаларында бірнеше көшпелі бірлестік қатар өмір сүрді.
Slide 3 — Сабақ соңында
Slide 4 — Наймандар
Slide 5 — Керейіттер мен жалайырлар
Slide 6 — Қоныстарды салыстыру
Slide 7 — Басқару жүйесі
Slide 8 — Саяси тағдырлары
Slide 9 — Қорытынды
Slide 10 — Еске түсіріп жауап бер
Оқушылар көрнекі материалды қарайды және оқулықпен салыстырады. Оқушылар үш бірлестікке қатысты аумақтық, саяси және шаруашылық мәліметтерді тірек сөздермен жазады. Көрнекі деректен үш маңызды мәліметті анықтау — әрқайсысына 1 ұпай; мәліметті тақырыппен байланыстыру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай.
Топтық салыстыру ойыны
7 мин
Нұсқаулық:
Оқушыларды топтарға бөліп, «Деректі дұрыс бірлестікке сәйкестендір» ойынын өткізеді.
«Алтай мен Орхон аралығы», «Моңғолияның орталық өңірлері», «көшпелі мал шаруашылығы», «XIII ғасырдың басындағы саяси өзгерістер» деген деректерді таратады.
Әр топтан деректерді наймандарға, керейіттерге, жалайырларға немесе ортақ белгіге сәйкестендіріп, таңдауын дәлелдеуді сұрайды.
Оқушылар топпен деректерді талқылап, тиісті бірлестікке немесе ортақ белгілерге сәйкестендіреді. Оқушылар жауаптарын дәлелдеп, өзге топтардың пікірін тыңдайды. Төрт деректі дұрыс сәйкестендіру — әрқайсысына 1 ұпай; бір жауапты дәлелдеу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай.
Жеке тапсырма орындау
7 мин
Тапсырманы орындау:
«Наймандар, керейіттер және жалайырлардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықта» тапсырмасын таратады.
Салыстыру кестесінің бағандарын түсіндіреді: орналасқан аумағы, саяси даму ерекшелігі, ортақ белгілері.
Оқушыларға кестені жеке толтырып, бір қорытынды сөйлем жазуды ұсынады.
Оқушылар салыстыру кестесін жеке толтырады. Оқушылар ұқсастық ретінде көшпелі өмір салты мен саяси ұйымдасуды, ал айырмашылық ретінде орналасқан аумақтары мен саяси даму барысын көрсетіп, қорытынды жазады. Үш бірлестік бойынша деректерді кестеге дұрыс енгізу — 3 ұпай; кемінде бір ұқсастықты анықтау — 1 ұпай; кемінде бір айырмашылықты дәлелдеу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай.
Health and safety compliance
Health and safety compliance Карта мен көрнекі материалдарды қарау кезінде сыныпта тыныштық сақтап, құралдарды ұқыпты пайдалану қажет. Топтық жұмыс барысында бір-бірін тыңдап, пікірталаста әдепті сөйлеу керек.

Material details

Material type
Lesson Plan
Subject
History of Kazakhstan
Grade
Grade 6
Language
Kazakh
Education direction
Humanitarian

Create your own lesson plan with AI

  • Built from your topic, subject and grade
  • Ready in about a minute
  • Free to start

Lesson plans, tests and presentations made by teachers

Sign up to open this lesson plan in full and create your own with AI in minutes.