Нысанбай жырау «Кенесары – Наурызбай» жыры — Lesson Plan, Kazakh Language and Literature, Grade 9
Create your own lesson plan with AI
Create for free
Preview
Open material
Lesson plan
| Section |
Қазақ әдебиеті: тарихи жырлар
|
| Lesson title |
Нысанбай жырау «Кенесары – Наурызбай» жыры
|
| Class |
9
|
| Lesson objectives according to program |
9.1.1.1 әдеби шығармаға сюжеттік-композициялық талдау жасау;
|
| Lesson objectives |
Оқушы «Кенесары – Наурызбай» жырының тақырыбы мен идеясын біледі.
Оқушы жырдың сюжеттік-композициялық бөліктерін және олардың байланысын біледі.
Оқушы шығармадағы оқиғалардың дамуын талдаудың негізгі тәсілдерін біледі.
|
| Values |
Тарихи жырды талдау арқылы оқушылар ел тарихына құрметпен қарап, тарихи тұлғалардың әрекеті мен шешіміне жауапкершілікпен баға беруге үйренеді. Топтық талқылауда өзгенің пікірін тыңдау және дәлелді пікір айту құндылықтары қалыптасады.
|
Lesson progress
| Lesson stage/time | Teacher's action | Student's action | Evaluation | Resources |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру кезеңі 3 мин |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысым мен оқу құралдарының дайындығын тексереді.
Сабақ тақырыбы мен мақсатын таныстырып, жырды сюжеттік-композициялық тұрғыдан талдайтындарын хабарлайды.
|
Оқушылар амандасып, сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар сабақтың тақырыбы мен мақсатын тыңдайды. | Сабаққа қажетті құралдарын дайындап, жұмысқа әзір болғаны — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 1 ұпай. | тақта, дәптер, оқулық |
| Тақырыпқа қызығушылық ояту 5 мин |
Мәселе қою:
Жыр атауындағы Кенесары мен Наурызбай есімдері қандай тарихи кезеңді еске түсіретінін сұрайды.
«Жырдағы оқиғаларды қалай бөліктерге жіктеп, олардың байланысын анықтауға болады?» деген мәселені ұсынады.
Сыныпқа сұрақтар:
Сюжет дегеніміз не?
Композиция шығармадағы оқиғаларды талдауға қалай көмектеседі?
Жауаптар:
Сюжет — шығармадағы оқиғалардың даму желісі; композиция — шығарманың құрылымы мен бөліктерінің орналасуы екенін нақтылайды.
|
Оқушылар тарихи кезең туралы білетіндерін еске түсіріп, жыр атауына қатысты болжам айтады. Оқушылар «сюжет» ұғымын оқиғалардың даму желісі, «композиция» ұғымын шығарма бөліктерінің құрылымы деп түсіндіреді. | Сюжет ұғымын дұрыс түсіндіру — 1 ұпай. Композицияның қызметін дұрыс атау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | жыр мәтіні, тақта, дәптер |
| Жырды талдау жолдары 9 мин |
Жаңа материалды түсіндіру:
Жырды сюжеттік-композициялық талдаудың ретін түсіндіреді: тақырып пен идеяны анықтау, оқиғалардың басталуын, дамуын, шиеленісуін, шарықтау шегін және шешімін табу.
Әр бөлікті мәтіндегі оқиғалармен және кейіпкерлер әрекетімен дәлелдеуді көрсетеді.
Жырдағы оқиғалардың байланысын анықтап, композициялық тұтастыққа назар аудартады.
|
Оқушылар талдау кезеңдерін дәптерге жазады. Оқушылар әр сюжеттік бөлікке мәтіннен дәлел іздеудің жолын тыңдап, негізгі ұғымдарды белгілейді. | Талдаудың бес сюжеттік бөлігін дұрыс атау — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | оқулық, жыр мәтіні, дәптер |
| Талдау үлгісімен танысу 7 мин |
Тақырыпты ашатын көрнекі материалды көрсетіп, жырды талдаудың ретін жинақтайды.
Сюжеттік бөліктер мен оқиғалардың өзара байланысын көрсететін үлгі сызбаны түсіндіреді.
Оқушыларға негізгі ұғымдарды жазып алуға уақыт береді.
Slide 1 — «Кенесары – Наурызбай» жыры
Slide 2 — Жырда Кенесары мен Наурызбайдың бастан кешкен оқиғалары бірінен кейін бірі өрбиді.
Slide 3 — Сабақ мақсаты
Slide 4 — Тақырып пен идея
Slide 5 — Сюжеттің кезеңдері
Slide 6 — Талдау үлгісі
Slide 7 — Шешім мен композиция
Slide 8 — Оқиға байланысын негіздеу
Slide 9 — Негізгі тұжырымдар
Slide 10 — Еске түсіріп жауап бер
|
Оқушылар көрнекі материалды қарап, талдау ретін дәптерге түсіреді. Оқушылар сюжеттік бөліктерді ажырату үлгісін талқылайды. | Талдау ретін дұрыс жазу — 1 ұпай. Сюжеттік бөліктер арасындағы байланысты түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | |
| Сюжеттік бөліктер ойыны 6 мин |
Нұсқаулық:
Топтарға жырдағы оқиға мазмұны жазылған карточкаларды таратып, оларды сюжеттік бөліктерге сәйкестендіруді тапсырады.
Топтардан таңдаған сәйкестігін мәтіндегі оқиғалармен дәлелдеуді сұрайды.
Дұрыс сәйкестіктерді сыныппен бірге тексереді.
|
Оқушылар топта карточкаларды сюжеттік бөліктерге сәйкестендіреді. Оқушылар оқиғалардың басталуын, дамуын, шиеленісуін, шарықтау шегін және шешімін анықтап, таңдауын мәтінмен дәлелдейді. | Карточканы дұрыс бөлікке сәйкестендіру — әрқайсысы үшін 1 ұпай, ең көбі 5 ұпай. Бір дәлелді түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. | |
| Жырды топта талдау 7 мин |
Жаңа материалды түсіндіру:
Топтарға жырды сюжеттік-композициялық талдауға арналған тапсырма береді.
Талдауда оқиғаларды ретімен көрсету, әр бөлікті мәтіннен дәлелмен бекіту және оқиғалардың байланысын түсіндіру керегін ескертеді.
Топтардың жұмысын бақылап, қажет жағдайда бағыттаушы сұрақ қояды.
|
Оқушылар топпен жыр мәтінін талдап, сюжеттік бөліктерді анықтайды. Оқушылар әр бөлікті мәтіндегі оқиғамен дәлелдеп, оқиғалар байланысын түсіндіреді. | Сюжеттік бөліктерді дұрыс анықтау — 3 ұпай. Мәтіннен дәлел келтіру — 2 ұпай. Оқиғалардың байланысын түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. | |
| Білімді тексеру 5 мин |
Сыныпқа сұрақтар:
Оқушыларға жырдың сюжеті мен композициясына қатысты қысқа тексеру сұрақтарын ұсынады.
Жауаптарды жеке орындауды және мәтінге сүйеніп жауап беруді тапсырады.
Жауаптарды тексеріп, дұрыс нұсқаларын түсіндіреді.
|
Оқушылар тексеру сұрақтарына жеке жауап береді. Оқушылар сюжеттік бөліктер мен шығарма құрылымына қатысты білімін мәтінге сүйеніп көрсетеді. | Әр дұрыс жауап — 1 ұпай, ең көбі 5 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | |
| Рефлексия 3 мин |
«Жұмысыңызды бағалаңыз» рефлексиясын өткізеді. Тапсырмадан кейінгі жылдам өзіндік бағалау — оқушылар бір рет басумен қалай атқарғанын таңдайды.
|
Оқушылар «Жұмысыңызды бағалаңыз» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. | Сюжеттік бөліктердің бірін дұрыс атау — 1 ұпай. Талдауда қолданған тәсілді түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. |
Health and safety compliance
| Health and safety compliance | Жыр мәтіні мен көрнекі материалдарды қарағанда кітапты және экранды көзден қолайлы қашықтықта ұстап, жарықтың жеткілікті болуын қадағалау керек. Топтық жұмыста карточкаларды ұқыпты қолданып, бір-бірінің пікірін құрметтеу қажет. |
Material details
- Material type
- Lesson Plan
- Subject
- Kazakh Language and Literature
- Grade
- Grade 9
- Language
- Kazakh
- Education direction
- Humanitarian
Create your own lesson plan with AI
- Built from your topic, subject and grade
- Ready in about a minute
- Free to start
How ROQED AI writes a lesson plan in the Order No. 130 format →
