қазақша

Нысанбай жырау «Кенесары – Наурызбай» жыры — ҚМЖ, Қазақ тілі мен әдебиеті, 9 сынып

ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз

Алдын ала қарау Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
Бөлім
Қазақ әдебиеті: тарихи жырлар
Сабақтың тақырыбы
Нысанбай жырау «Кенесары – Наурызбай» жыры
Сыныбы
9
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
9.1.1.1 әдеби шығармаға сюжеттік-композициялық талдау жасау;
Сабақтың мақсаты
Оқушы «Кенесары – Наурызбай» жырының тақырыбы мен идеясын біледі.
Оқушы жырдың сюжеттік-композициялық бөліктерін және олардың байланысын біледі.
Оқушы шығармадағы оқиғалардың дамуын талдаудың негізгі тәсілдерін біледі.
Құндылықтар
Тарихи жырды талдау арқылы оқушылар ел тарихына құрметпен қарап, тарихи тұлғалардың әрекеті мен шешіміне жауапкершілікпен баға беруге үйренеді. Топтық талқылауда өзгенің пікірін тыңдау және дәлелді пікір айту құндылықтары қалыптасады.
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі/ уақыт Педагогтің іс-әрекеті Оқушының іс-әрекеті Бағалау Ресурстар
Ұйымдастыру кезеңі
3 мин
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысым мен оқу құралдарының дайындығын тексереді.
Сабақ тақырыбы мен мақсатын таныстырып, жырды сюжеттік-композициялық тұрғыдан талдайтындарын хабарлайды.
Оқушылар амандасып, сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар сабақтың тақырыбы мен мақсатын тыңдайды. Сабаққа қажетті құралдарын дайындап, жұмысқа әзір болғаны — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 1 ұпай. тақта, дәптер, оқулық
Тақырыпқа қызығушылық ояту
5 мин
Мәселе қою:
Жыр атауындағы Кенесары мен Наурызбай есімдері қандай тарихи кезеңді еске түсіретінін сұрайды.
«Жырдағы оқиғаларды қалай бөліктерге жіктеп, олардың байланысын анықтауға болады?» деген мәселені ұсынады.
Сыныпқа сұрақтар:
Сюжет дегеніміз не?
Композиция шығармадағы оқиғаларды талдауға қалай көмектеседі?
Жауаптар:
Сюжет — шығармадағы оқиғалардың даму желісі; композиция — шығарманың құрылымы мен бөліктерінің орналасуы екенін нақтылайды.
Оқушылар тарихи кезең туралы білетіндерін еске түсіріп, жыр атауына қатысты болжам айтады. Оқушылар «сюжет» ұғымын оқиғалардың даму желісі, «композиция» ұғымын шығарма бөліктерінің құрылымы деп түсіндіреді. Сюжет ұғымын дұрыс түсіндіру — 1 ұпай. Композицияның қызметін дұрыс атау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. жыр мәтіні, тақта, дәптер
Жырды талдау жолдары
9 мин
Жаңа материалды түсіндіру:
Жырды сюжеттік-композициялық талдаудың ретін түсіндіреді: тақырып пен идеяны анықтау, оқиғалардың басталуын, дамуын, шиеленісуін, шарықтау шегін және шешімін табу.
Әр бөлікті мәтіндегі оқиғалармен және кейіпкерлер әрекетімен дәлелдеуді көрсетеді.
Жырдағы оқиғалардың байланысын анықтап, композициялық тұтастыққа назар аудартады.
Оқушылар талдау кезеңдерін дәптерге жазады. Оқушылар әр сюжеттік бөлікке мәтіннен дәлел іздеудің жолын тыңдап, негізгі ұғымдарды белгілейді. Талдаудың бес сюжеттік бөлігін дұрыс атау — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. оқулық, жыр мәтіні, дәптер
Талдау үлгісімен танысу
7 мин
Тақырыпты ашатын көрнекі материалды көрсетіп, жырды талдаудың ретін жинақтайды.
Сюжеттік бөліктер мен оқиғалардың өзара байланысын көрсететін үлгі сызбаны түсіндіреді.
Оқушыларға негізгі ұғымдарды жазып алуға уақыт береді.
Слайд 1 — «Кенесары – Наурызбай» жыры
Слайд 2 — Жырда Кенесары мен Наурызбайдың бастан кешкен оқиғалары бірінен кейін бірі өрбиді.
Слайд 3 — Сабақ мақсаты
Слайд 4 — Тақырып пен идея
Слайд 5 — Сюжеттің кезеңдері
Слайд 6 — Талдау үлгісі
Слайд 7 — Шешім мен композиция
Слайд 8 — Оқиға байланысын негіздеу
Слайд 9 — Негізгі тұжырымдар
Слайд 10 — Еске түсіріп жауап бер
Оқушылар көрнекі материалды қарап, талдау ретін дәптерге түсіреді. Оқушылар сюжеттік бөліктерді ажырату үлгісін талқылайды. Талдау ретін дұрыс жазу — 1 ұпай. Сюжеттік бөліктер арасындағы байланысты түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай.
Сюжеттік бөліктер ойыны
6 мин
Нұсқаулық:
Топтарға жырдағы оқиға мазмұны жазылған карточкаларды таратып, оларды сюжеттік бөліктерге сәйкестендіруді тапсырады.
Топтардан таңдаған сәйкестігін мәтіндегі оқиғалармен дәлелдеуді сұрайды.
Дұрыс сәйкестіктерді сыныппен бірге тексереді.
Оқушылар топта карточкаларды сюжеттік бөліктерге сәйкестендіреді. Оқушылар оқиғалардың басталуын, дамуын, шиеленісуін, шарықтау шегін және шешімін анықтап, таңдауын мәтінмен дәлелдейді. Карточканы дұрыс бөлікке сәйкестендіру — әрқайсысы үшін 1 ұпай, ең көбі 5 ұпай. Бір дәлелді түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай.
Жырды топта талдау
7 мин
Жаңа материалды түсіндіру:
Топтарға жырды сюжеттік-композициялық талдауға арналған тапсырма береді.
Талдауда оқиғаларды ретімен көрсету, әр бөлікті мәтіннен дәлелмен бекіту және оқиғалардың байланысын түсіндіру керегін ескертеді.
Топтардың жұмысын бақылап, қажет жағдайда бағыттаушы сұрақ қояды.
Оқушылар топпен жыр мәтінін талдап, сюжеттік бөліктерді анықтайды. Оқушылар әр бөлікті мәтіндегі оқиғамен дәлелдеп, оқиғалар байланысын түсіндіреді. Сюжеттік бөліктерді дұрыс анықтау — 3 ұпай. Мәтіннен дәлел келтіру — 2 ұпай. Оқиғалардың байланысын түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай.
Білімді тексеру
5 мин
Сыныпқа сұрақтар:
Оқушыларға жырдың сюжеті мен композициясына қатысты қысқа тексеру сұрақтарын ұсынады.
Жауаптарды жеке орындауды және мәтінге сүйеніп жауап беруді тапсырады.
Жауаптарды тексеріп, дұрыс нұсқаларын түсіндіреді.
Оқушылар тексеру сұрақтарына жеке жауап береді. Оқушылар сюжеттік бөліктер мен шығарма құрылымына қатысты білімін мәтінге сүйеніп көрсетеді. Әр дұрыс жауап — 1 ұпай, ең көбі 5 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай.
Рефлексия
3 мин
«Жұмысыңызды бағалаңыз» рефлексиясын өткізеді. Тапсырмадан кейінгі жылдам өзіндік бағалау — оқушылар бір рет басумен қалай атқарғанын таңдайды.
Оқушылар «Жұмысыңызды бағалаңыз» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. Сюжеттік бөліктердің бірін дұрыс атау — 1 ұпай. Талдауда қолданған тәсілді түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай.
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау Жыр мәтіні мен көрнекі материалдарды қарағанда кітапты және экранды көзден қолайлы қашықтықта ұстап, жарықтың жеткілікті болуын қадағалау керек. Топтық жұмыста карточкаларды ұқыпты қолданып, бір-бірінің пікірін құрметтеу қажет.

Материал туралы

Материал түрі
ҚМЖ (ҚМЖ)
Пән
Қазақ тілі мен әдебиеті
Сынып
9 сынып
Тіл
Қазақ
Оқыту бағыты
Гуманитарлық

ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз

  • Сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша
  • Шамамен бір минутта дайын
  • Бастау тегін

Мұғалімдер жасаған сабақ жоспарлары, тесттер мен презентациялар

Осы сабақ жоспарын толық ашу және ЖИ көмегімен бірнеше минутта өз материалдарыңызды жасау үшін тіркеліңіз.