Сөйлемнің дара және күрделі мүшелері — Lesson Plan, Kazakh Language, Grade 4
Create your own lesson plan with AI
Create for free
Preview
Open material
Lesson plan
| Section |
Сөйлем мүшелері
|
| Lesson title |
Сөйлемнің дара және күрделі мүшелері
|
| Class |
4
|
| Lesson objectives according to program |
4.1.2.1 - мәтіннің тақырыбы мен берілген диаграмма, сызба, кесте бойынша мәтіннің мазмұнын болжау және өз ойын дәлелдеу
|
| Lesson objectives |
Оқушылар сөйлемнің дара мүшесінің бір сөзден, күрделі мүшесінің екі не одан да көп сөзден жасалатынын біледі.
Оқушылар сөйлем ішінен дара және күрделі мүшелерді тауып, олардың айырмашылығын түсіндіреді.
Оқушылар сызба мен кестеге сүйеніп, сөйлем мазмұнын болжайды және өз ойын дәлелдейді.
|
| Values |
Оқушылар дәлелді пікір айтуға және сыныптастарының ойын құрметпен тыңдауға дағдыланады. Топтық талқылауда ортақ шешімге келу жауапкершілігі қалыптасады.
|
Lesson progress
| Lesson stage/time | Teacher's action | Student's action | Evaluation | Resources |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 5 мин |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа дайындығын тексереді.
Тақтаға «Жыл құстары жылы жаққа ұшты» сөйлемін жазады.
«Сөйлемдегі әр сөз жеке мүше бола ма? Кейбір мүшелер бірнеше сөзден тұруы мүмкін бе?» деп сұрап, сабақ мәселесін қояды.
|
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды және амандасады. Оқушылар сөйлемді оқып, әр сөз сөйлем мүшесі бола ма деген сұраққа өз болжамдарын айтады; күрделі мүше бірнеше сөзден тұруы мүмкін екенін болжайды. | Сабақ мәселесіне қатысты орынды болжам айту — 1 ұпай. Пікірін түсінікті жеткізу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, бор, дәптер |
| Сызба бойынша болжау 7 мин |
Мәселе қою:
Тақтаға «дара мүше — бір сөз», «күрделі мүше — екі не одан да көп сөз» деген сызбаны және «Айжан кітап оқыды», «Айжан қызықты кітап оқыды» сөйлемдерін ұсынады.
«Сызба мен сөйлемдерге сүйеніп, бүгінгі тақырыпта нені үйренеміз деп ойлайсыңдар? Қай сөйлемде күрделі мүше бар? Неліктен?» деп сұрайды.
Жауаптар:
Оқушылардың жауаптарын тыңдап, дәлелдерін нақтылайды; күрделі мүшенің бірнеше сөзден құралатынын сабақ тақырыбымен байланыстырады.
|
Оқушылар сызбаны және сөйлемдерді салыстырады. Оқушылар «Екінші сөйлемдегі “қызықты кітап” тіркесі бірнеше сөзден жасалғандықтан, күрделі мүше болуы мүмкін» деп жауап беріп, өз болжамын дәлелдейді. | Тақырыпты сызба бойынша болжау — 1 ұпай. Күрделі мүшені дұрыс анықтау — 1 ұпай. Болжамын дәлелдеу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | тақта, сызба, сөйлем жазылған карточкалар |
| Жаңа ұғымды меңгеру 10 мин |
Жаңа материалды түсіндіру:
Дара мүше бір сөзден жасалатынын түсіндіреді: «Балалар ойнады» сөйлемінде «балалар» және «ойнады» — дара мүшелер.
Күрделі мүше екі не одан да көп сөзден жасалып, сөйлемде бір сұраққа жауап беретінін түсіндіреді: «Балалар асық ойнады» сөйлеміндегі «асық ойнады» тіркесі күрделі баяндауыш қызметін атқарады.
«Кім ойнады?», «Балалар не істеді?», «Балалар нені ойнады?» сұрақтары арқылы сөйлем мүшелерін талдатады.
Дара және күрделі мүшелерді ажыратудың жолын тақтаға қысқаша жазады.
|
Оқушылар мысалдарды тыңдап, сөйлемдерді дәптеріне жазады. Оқушылар «Балалар ойнады» сөйлемінен дара мүшелерді атайды; «Балалар асық ойнады» сөйлеміндегі күрделі баяндауышты көрсетеді. Оқушылар сұрақтарға «балалар», «асық ойнады», «асық» деп жауап береді. | Дара мүшені дұрыс атау — 1 ұпай. Күрделі мүшені дұрыс анықтау — 2 ұпай. Сөйлем мүшелеріне қойылған сұрақтарға дұрыс жауап беру — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | оқулық, тақта, дәптер |
| Жаттығуды орындау 10 мин |
Нұсқаулық:
Жеке тапсырма парағын таратады: «Сөйлемдерден дара және күрделі мүшелерді тауып, астын сызыңдар. Қай мүше екенін сұрақ қою арқылы дәлелдеңдер: Әкем таңертең ерте тұрды. Біз мектепке қарай жүрдік. Қарлығаш ұя салды.».
Тапсырмаға берілген сызбаға әр сөйлемнен бір дара және бір күрделі мүшенің үлгісін түсіруді тапсырады.
Оқушылар жұмыс істеп болған соң, жауаптарын тексеріп, дәлелін тыңдайды.
|
Оқушылар тапсырма парағындағы үш сөйлемді талдап, дара және күрделі мүшелерді белгілейді. Оқушылар сызбаға мысалдарын түсіріп, «таңертең ерте тұрды», «мектепке қарай жүрдік», «ұя салды» тіркестерінің тиісті сұрақтарға жауап беретінін түсіндіреді. | Үш сөйлемнен мүшелерді дұрыс табу — әр сөйлем үшін 1 ұпай, барлығы 3 ұпай. Сызбаға мысалдарды дұрыс түсіру — 1 ұпай. Сұрақпен дәлелдеу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | |
| Білімді тексеру 8 мин |
Нұсқаулық:
Қысқа тексеру тапсырмасын ұсынады: «Дара мүшені таңда: а) ән айтты; ә) оқушы. Күрделі мүшені таңда: а) бақшада; ә) ән айтты. “Ағам хат жазды” сөйлеміндегі күрделі мүшені ата. Дара және күрделі мүшенің айырмасын бір сөйлеммен түсіндір.».
Жауаптарды тексеріп, оқушылардан таңдауын қысқаша дәлелдеуді сұрайды.
|
Оқушылар тапсырманы жеке орындайды. Оқушылар бірінші сұраққа «оқушы», екінші сұраққа «ән айтты», үшінші сұраққа «хат жазды» деп жауап береді; дара мүше бір сөзден, күрделі мүше бірнеше сөзден жасалатынын түсіндіреді. | Бірінші таңдауды дұрыс белгілеу — 1 ұпай. Екінші таңдауды дұрыс белгілеу — 1 ұпай. Сөйлемнен күрделі мүшені табу — 1 ұпай. Айырмасын дұрыс түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Рефлексия 5 мин |
«Қай есікті таңдайсыз?» рефлексиясын өткізеді. Әр оқушы келесі сабақта не қалайтынына сәйкес есік таңдайды — мұғалімге тек көңіл-күй ғана емес, нақты жоспар.
|
Оқушылар «Қай есікті таңдайсыз?» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. | Негізгі ережені дұрыс айту — 1 ұпай. Дара не күрделі мүшеге дұрыс мысал келтіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. |
Health and safety compliance
| Health and safety compliance | Дәптер мен жазу құралдарын ұқыпты пайдаланып, қарындаш пен қаламды сермемей ұстау керек. Тақтаға жауап жазуға шыққанда асықпай қозғалып, сыныптастарыңа кедергі жасама. |
Material details
- Material type
- Lesson Plan
- Subject
- Kazakh Language
- Grade
- Grade 4
- Language
- Kazakh
- Education direction
- Humanitarian
Create your own lesson plan with AI
- Built from your topic, subject and grade
- Ready in about a minute
- Free to start
How ROQED AI writes a lesson plan in the Order No. 130 format →
