Тыныс алу түрлерін салыстыру — Lesson Plan, Biology, Grade 9
Create your own lesson plan with AI
Create for free
Preview
Open material
Lesson plan
| Section |
Жасушалық тыныс алу
|
| Lesson title |
Тыныс алу түрлерін салыстыру
|
| Class |
9
|
| Lesson objectives according to program |
9.1.4.1 Тыныс алу реакциясының химиялық теңдеуін пайдалана отырып, анаэробты және аэробты тыныс алуды салыстыру
9.1.4.2 Бұлшықет қажуы және аэробты, анаэробты тыныс алу үдерістері арасындағы байланысты қарастыру
|
| Lesson objectives |
Оқушы аэробты және анаэробты тыныс алудың жүру жағдайларын, оттегінің рөлін және өнімдерін біледі.
Оқушы аэробты және анаэробты тыныс алудың химиялық теңдеулерін біледі және оларды салыстырады.
Оқушы бұлшықет қажуының анаэробты тыныс алумен байланысын біледі.
|
| Values |
Ғылыми деректерге сүйеніп қорытынды жасауға, денсаулықты сақтауға және дене жүктемесіне жауапкершілікпен қарауға үйренеді.
|
Lesson progress
| Lesson stage/time | Teacher's action | Student's action | Evaluation | Resources |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық ояту 5 мин |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуын тексереді және жұмысқа дайындықты ұйымдастырады.
Қысқа сұрақ қояды: «Жүгіргеннен кейін тыныс алу неге жиілейді?».
Жауаптар:
Оқушылардың бастапқы болжамдарын тыңдап, тыныс алудың энергия бөлумен байланысын сабақ тақырыбына ұштастырады.
|
Оқушылар сабаққа дайындалып, қатысуын белгілейді. Оқушылар «Жүгіргеннен кейін тыныс алу неге жиілейді?» сұрағына өз болжамдарын айтады; күтілетін жауап: ағзаға оттегі көбірек қажет болып, энергия түзілуі күшейеді. | Сабаққа дайындық пен бастапқы сұраққа мазмұнды жауап — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 1 ұпай. | тақта, дәптер |
| Тыныс алуды салыстыру мәселесі 7 мин |
Мәселе қою:
Мәселені ұсынады: «Жасушалар оттегі жеткілікті болғанда да, жетіспегенде де энергияны қалай алады? Бұл жағдайда глюкозаның ыдырауы мен түзілетін өнімдер қалай өзгереді?».
Оқушыларға аэробты және анаэробты тыныс алуды оттегінің қатысуы, энергия шығымы және соңғы өнімдері бойынша салыстыру керегін түсіндіреді.
Сыныпқа сұрақтар:
Аэробты тыныс алу үшін қандай жағдай қажет?
Анаэробты тыныс алуда оттегі қатыса ма?
Жауаптар:
Аэробты тыныс алу оттегінің қатысуымен жүреді.
Анаэробты тыныс алу оттегісіз жүреді.
|
Оқушылар мәселені талдап, аэробты және анаэробты тыныс алудың айырмашылықтары туралы болжам жасайды. Оқушылар сұрақтарға жауап береді; күтілетін жауаптар: аэробты тыныс алуға оттегі қажет, анаэробты тыныс алуға оттегі қажет емес. | Аэробты тыныс алу жағдайын дұрыс атайды — 1 ұпай; анаэробты тыныс алу жағдайын дұрыс атайды — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, биология оқулығы |
| Жаңа материалды түсіндіру 12 мин |
Жаңа материалды түсіндіру:
Көрсетілім материалын пайдаланып, аэробты және анаэробты тыныс алудың мәнін, оттегінің қатысуын және энергия бөлінуін түсіндіреді.
Аэробты тыныс алудың теңдеуін жазады: C₆H₁₂O₆ + 6O₂ → 6CO₂ + 6H₂O + энергия.
Анаэробты тыныс алудың бұлшықет жасушаларындағы теңдеуін жазады: C₆H₁₂O₆ → 2C₃H₆O₃ + энергия.
Аэробты үдерісте глюкоза толық ыдырап, көмірқышқыл газы мен су түзілетінін, анаэробты үдерісте сүт қышқылы түзіліп, энергия аз бөлінетінін салыстырады.
Көрсетілімдегі салыстыру кестесіне назар аудартады: оттегінің қажеттілігі, соңғы өнімдер және энергия мөлшері.
Slide 1 — Аэробты және анаэробты тыныс алу
Slide 2 — Жүгіргенде бұлшықеттер кейде оттегі жеткілікті болса да қажиды.
Slide 3 — Сабақ соңында оқушы:
Slide 4 — Оттегі және энергия
Slide 5 — Глюкозаның ыдырауы
Slide 6 — Оттегі жеткіліксіз болып, анаэробты тыныс алу күшейсе, бұлшықетте сүт қышқылы түзіліп, кү…
Slide 7 — Үдерістерді салыстыру
Slide 8 — Қажу және оттегі
Slide 9 — Қорытынды
Slide 10 — Еске түсіріп жауап бер
|
Оқушылар көрсетілім материалын қарап, тыныс алудың екі түрінің ерекшеліктерін дәптерге жазады. Оқушылар теңдеулерді көшіріп, аэробты және анаэробты тыныс алудың айырмашылықтарын анықтайды; күтілетін жауаптар: аэробты тыныс алу оттегімен жүреді және көмірқышқыл газы мен су түзеді, анаэробты тыныс алу оттегісіз жүреді және сүт қышқылын түзеді. | Аэробты теңдеуді дұрыс жазады — 1 ұпай; анаэробты теңдеуді дұрыс жазады — 1 ұпай; оттегі мен өнімдер айырмашылығын атайды — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | |
| Бұлшықет қажуын талдау 9 мин |
Нұсқаулық:
Оқушыларды жұптарға бөліп, жағдайды талдауды тапсырады: «Қысқа қашықтыққа жылдам жүгірген адам неге бұлшықетінің қажуын сезеді? Бұл құбылысты анаэробты тыныс алумен және сүт қышқылының түзілуімен байланыстырып түсіндіріңдер».
Жұптарға тыныс алу теңдеулерін пайдаланып, аэробты және анаэробты үдерістердің бұлшықет жұмысына ықпалын салыстыруды ұсынады.
Жұптардың түсіндіруін тыңдап, қажет болған жағдайда анаэробты тыныс алу кезінде энергияның жылдам, бірақ аз мөлшерде бөлінетінін нақтылайды.
|
Оқушылар жұппен жағдайды талдап, тыныс алу теңдеулеріне сүйеніп түсініктеме дайындайды. Оқушылар қорытындысын ұсынады; күтілетін жауап: қарқынды жүктеме кезінде оттегі жеткіліксіз болып, бұлшықетте анаэробты тыныс алу күшейеді, сүт қышқылы түзіліп, қажу сезімі пайда болады. | Жүктеме кезінде оттегі тапшылығын атайды — 1 ұпай; анаэробты тыныс алумен байланыстырады — 1 ұпай; сүт қышқылының түзілуін қажумен түсіндіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | жағдаят жазылған карточкалар, оқулық |
| Білімді бекіту және салыстыру 8 мин |
Нұсқаулық:
Оқушыларға аэробты және анаэробты тыныс алуды салыстыруға арналған жеке тапсырма ұсынады: кестеде оттегінің қатысуын, глюкозаның ыдырау дәрежесін, өнімдерін, энергия бөлінуін және бұлшықет қажуымен байланысын толтыру.
Тапсырма соңында мына сұрақты қояды: «Қандай жағдайда анаэробты тыныс алу басым жүреді және оның бұлшықетке әсері қандай?».
Жауаптар:
Қарқынды жүктеме кезінде оттегі жеткіліксіз болғанда анаэробты тыныс алу басым жүреді; сүт қышқылы түзіліп, бұлшықет қажиды.
|
Оқушылар салыстыру кестесін жеке толтырады. Оқушылар қорытынды сұраққа жауап береді; күтілетін жауап: қарқынды жүктемеде оттегі жетіспегенде анаэробты тыныс алу басым болып, сүт қышқылының түзілуі бұлшықет қажуымен байланысты болады. | Оттегінің қатысуын дұрыс салыстырады — 1 ұпай; өнімдерін дұрыс көрсетеді — 1 ұпай; энергия бөлінуін салыстырады — 1 ұпай; бұлшықет қажуымен байланысты түсіндіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | салыстыру кестесі бар парақ, дәптер |
Health and safety compliance
| Health and safety compliance | Жұптық талдау кезінде бір-біріне кедергі келтірмей, сыныпта қауіпсіз қозғалу және құралдарды ұқыпты пайдалану ережелерін сақтаңдар. Дене жүктемесі туралы талқылағанда денсаулық жағдайын ескеріп, өз мүмкіндігінен тыс жаттығуды ұсынбаңдар. |
Material details
- Material type
- Lesson Plan
- Subject
- Biology
- Grade
- Grade 9
- Language
- Kazakh
Create your own lesson plan with AI
- Built from your topic, subject and grade
- Ready in about a minute
- Free to start
How ROQED AI writes a lesson plan in the Order No. 130 format →
