English

Түбірлес сөздер — Lesson Plan, Kazakh Language, Grade 3

Create your own lesson plan with AI

Lesson plan
Section
Сөз құрамы
Lesson title
Түбірлес сөздер
Class
3
Lesson objectives according to program
3.4.2.1 Негізгі түбірге жұрнақтар жалғау арқылы туынды сөз жасау, түбірлес сөздердің мағынасын ажырату
Lesson objectives
Оқушы негізгі түбір мен жұрнақтың ерекшелігін біледі.
Оқушы негізгі түбірге жұрнақ жалғау арқылы туынды сөз жасалуын біледі.
Оқушы түбірлес сөздердің ортақ түбірін және мағыналық байланысын біледі.
Values
Тілдік тапсырмаларды бірлесіп орындау арқылы оқушылар өзара құрмет пен ынтымақтастықты үйренеді. Сөз мағынасын дәл анықтау сауатты әрі жауапкершілікпен сөйлеуге баулиды.
Lesson progress
Lesson stage/time Teacher's action Student's action Evaluation Resources
Сабаққа дайындық
3 мин
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа дайындығын тексереді.
Сабақтың тақырыбы мен мақсатын таныстырады.
Оқушылар амандасады және оқу құралдарын дайындайды. Оқушылар сабақтың мақсаты мен тақырыбын тыңдайды. Сабаққа қажетті құралдарын дайындағаны үшін — 1 ұпай. Сабақ мақсатын дұрыс атағаны үшін — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. оқулық, дәптер, тақта
Тақырыпты ашу
5 мин
Мәселе қою:
«Түбір» сөзіне назар аудартып, сөздің негізгі мағынасын сұрайды.
«Түбір» мен «түбірлес сөздер» ұғымдарының байланысын анықтауға бағыттайды.
Сыныпқа сұрақтар:
«Түбір» сөзінен қандай сөздер жасауға болады?
«Түбір», «түбірлес» сөздерінің ортақ бөлігі қандай?
Жауаптар:
Мысалы: түбірлес, түбіртек.
Ортақ бөлігі — «түбір».
Оқушылар «түбір» сөзінен жасалған сөздерді атайды, мысалы, түбірлес, түбіртек. Оқушылар ортақ бөлікті «түбір» деп анықтайды. «Түбір» сөзінен бір туынды сөз атағаны үшін — 1 ұпай. Ортақ бөлікті дұрыс анықтағаны үшін — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. тақта, сөз жазылған карточкалар
Жаңа материал
8 мин
Жаңа материалды түсіндіру:
Түбірлес сөздердің ортақ түбірден жасалатынын түсіндіреді.
Негізгі түбірге жұрнақ жалғанғанда туынды сөз жасалатынын мысалмен көрсетеді: «еңбек — еңбекқор — еңбектен».
Түбірлес сөздердің мағынасы ортақ түбірге байланысты болғанымен, әр сөздің өзіндік мағынасы бар екенін түсіндіреді.
Оқушылар түбір мен жұрнақты ажыратады. Оқушылар «еңбек», «еңбекқор», «еңбектен» сөздерінің ортақ түбірін табады және мағынасын салыстырады. Ортақ түбірді дұрыс көрсеткені үшін — 1 ұпай. Жұрнақты дұрыс ажыратқаны үшін — 1 ұпай. Сөз мағынасындағы айырмашылықты түсіндіргені үшін — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. оқулық, тақта, түбір мен жұрнақ жазылған үлгілер
Көрнекі түсіндіру
6 мин
Жаңа материалды түсіндіру:
Түбір мен жұрнақты ажырату үлгілері берілген көрсетілімді таныстырады.
«Балық — балықшы — балықшылық» сөздеріндегі ортақ түбір мен жұрнақтарды анықтауға бағыттайды.
Slide 1 — Түбірлес сөздер
Slide 2 — Балық аулайтын адамды балықшы дейді. Ал балықшылық деген сөзді естігенде, нені көз алдыңа…
Slide 3 — Бүгін біз мынаны үйренеміз:
Slide 4 — Негізгі түбір
Slide 5 — Жұрнақ жаңа сөз жасайды
Slide 6 — Балықшы мен балықшылық бір түбірден тарағанымен, мағынасы бірдей емес. Қай сөз адамды, қа…
Slide 7 — Түбірлес сөздер
Slide 8 — Сөзді құрамына талдау
Slide 9 — Есте сақта
Slide 10 — Еске түсір
Оқушылар көрсетілімдегі мысалдарды қарайды. Оқушылар «балық», «балықшы», «балықшылық» сөздеріндегі ортақ түбірді — «балық» деп, жұрнақтарды «-шы», «-шылық» деп атайды. Ортақ түбірді дұрыс тапқаны үшін — 1 ұпай. Екі жұрнақты дұрыс көрсеткені үшін — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай.
Сөздер ойыны
7 мин
Нұсқаулық:
Оқушыларға түбірлес сөздер мен мағынасы ұқсас болғанымен, түбірі бөлек сөздер жазылған карточкаларды таратады.
Карточкаларды топтастырып, әр топтағы ортақ түбірді және сөздердің мағынасын түсіндіруді тапсырады.
Оқушылар карточкаларды түбіріне қарай топтастырады. Оқушылар әр топтағы ортақ түбірді көрсетіп, сөздердің мағыналық байланысын түсіндіреді. Сөздерді дұрыс топтастырғаны үшін — 2 ұпай. Ортақ түбірді дұрыс көрсеткені үшін — 1 ұпай. Мағыналық байланысын түсіндіргені үшін — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай.
Жеке тапсырма
7 мин
Жаңа тапсырма:
«Оқу», «өнер», «дос» түбірлерінің әрқайсысына жұрнақ жалғап, туынды сөз жасау тапсырмасын береді.
Жасалған сөздердің түбірі мен жұрнағын белгілеп, мағынасын түсіндіруді тапсырады.
Оқушылар «оқу», «өнер», «дос» түбірлерінен туынды сөздер жасайды, мысалы: оқушы, өнерлі, достық. Оқушылар сөздердің түбірі мен жұрнағын белгілеп, мағынасын түсіндіреді. Үш туынды сөзді дұрыс жасағаны үшін — 3 ұпай. Түбір мен жұрнақты дұрыс белгілегені үшін — 2 ұпай. Мағынасын түсіндіргені үшін — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай.
Білімді тексеру
5 мин
Білімді тексеру:
Қысқа білім тексеру тапсырмасын ұсынады: түбірлес сөздер қатарын таңдау, ортақ түбірді белгілеу және туынды сөзді анықтау.
Жауаптарды тексеріп, дұрыс жауаптарды нақтылайды.
Оқушылар тапсырмадағы сөздерді салыстырып, түбірлес қатарды таңдайды. Оқушылар ортақ түбірді белгілеп, туынды сөзді анықтайды. Түбірлес сөздер қатарын дұрыс таңдағаны үшін — 1 ұпай. Ортақ түбірді дұрыс белгілегені үшін — 1 ұпай. Туынды сөзді дұрыс анықтағаны үшін — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай.
Рефлексия
4 мин
«Жұмысыңызды бағалаңыз» рефлексиясын өткізеді. Тапсырмадан кейінгі жылдам өзіндік бағалау — оқушылар бір рет басумен қалай атқарғанын таңдайды.
Оқушылар «Жұмысыңызды бағалаңыз» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. Түбірлес сөзді анықтау жолын дұрыс айтқаны үшін — 1 ұпай. Тиісті мысал келтіргені үшін — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай.
Health and safety compliance
Health and safety compliance Оқушылар партада дұрыс отырады, көрнекі материалды қарағанда экраннан қауіпсіз қашықтық сақтайды. Қайшы не басқа құрал қолданылса, оны мұғалімнің нұсқауымен ұқыпты пайдаланады.

Material details

Material type
Lesson Plan
Subject
Kazakh Language
Grade
Grade 3
Language
Kazakh
Education direction
Humanitarian

Create your own lesson plan with AI

  • Built from your topic, subject and grade
  • Ready in about a minute
  • Free to start

Lesson plans, tests and presentations made by teachers

Sign up to open this lesson plan in full and create your own with AI in minutes.