English

Тың игеру — Lesson Plan, History of Kazakhstan, Grade 9

Create your own lesson plan with AI

Lesson plan
Section
Қазақстандағы қоғамдық-саяси өмір және тың игеру
Lesson title
Тың игеру
Class
9
Lesson objectives according to program
9.3.1.1 Қоғамдық-саяси өмірдің ерекшеліктерін түсіндіру және өзіндік интерпретация жасау
Lesson objectives
Оқушылар тың игеру науқанының басталу себептері мен мақсаттарын біледі.
Оқушылар тың игерудің Қазақстанның қоғамдық-саяси өміріне тигізген әсерін түсіндіреді.
Оқушылар тың игерудің нәтижелеріне қатысты деректерді талдап, өзіндік интерпретация жасайды.
Values
Тарихи деректерге сүйеніп, қоғамдағы өзгерістерге жауапкершілікпен баға беру дағдысы қалыптасады.
Қазақстанның тарихы мен мәдени мұрасына құрметпен қарауға тәрбиеленеді.
Lesson progress
Lesson stage/time Teacher's action Student's action Evaluation Resources
Ұйымдастыру және қызығушылық
4 минут
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа дайындығын тексереді.
«Жерді игеру ел өміріне қандай өзгеріс әкелуі мүмкін?» деген сұрақ қойып, тақырыпқа қызығушылық оятады.
Мәселе қою:
Тың игеру Қазақстанның қоғамдық-саяси өміріне қандай ықпал жасады деген негізгі мәселені ұсынады.
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар «Жерді игеру ел өміріне қандай өзгеріс әкелуі мүмкін?» деген сұраққа болжамды жауап береді: егіншілік дамуы мүмкін, халық саны мен құрамы өзгеруі мүмкін. Оқушылар негізгі мәселе бойынша бастапқы пікірін айтады. Сабаққа дайындық пен талқылауға қатысу — 1 ұпай. Бастапқы болжамын тақырыппен байланыстыру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. тақта, Қазақстанның картасы
Тың игеруді таныстыру
8 минут
Жаңа материалды түсіндіру:
Тың және тыңайған жерлерді игеру науқанының 1954 жылы басталғанын, оның мақсаты астық өндіруді арттыру болғанын түсіндіреді.
Қазақстанның солтүстік өңірлеріндегі егістік алқаптардың кеңеюін картадан көрсетеді.
Науқанның көші-қонға, ұлттық құрамға, ауыл шаруашылығына және қоғамдық-саяси өмірге ықпалын түсіндіреді.
Slide 1 — Тың игеру
Slide 2 — 1954 жылы жыртылған тың жердің 8,8 млн гектардан астамы Қазақстанда болды.
Slide 3 — Сабақ соңында сендер:
Slide 4 — Науқанның басталуы
Slide 5 — Мақсат пен ауқым
Slide 6 — Қазақстан солтүстік өңірлеріндегі егістік аумағын кеңейту астық мақсатына қызмет етті; бұ…
Slide 7 — Өңірлік өзгерістер
Slide 8 — Нәтижелері мен салдары
Slide 9 — Қорытынды
Slide 10 — Науқанның 1954 жылы басталуын қандай дерек растайды?
Оқушылар тың игеру науқанының басталған жылын, мақсатын және негізгі өңірлерін жазады. Оқушылар картадан тың игерілген солтүстік облыстарды көрсетеді. Оқушылар қоғамдық-саяси өзгерістердің мысалдарын атайды. Науқанның басталған жылын дұрыс анықтайды — 1 ұпай. Мақсатын түсіндіреді — 1 ұпай. Картадан негізгі өңірлерді көрсетеді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай.
Тарихи деректерді талдау
7 минут
Сыныпқа сұрақтар:
Тың игеру науқаны қандай себептермен басталды?
Науқан Қазақстанның халық құрамына қалай әсер етті?
Астық өндірудің өсуімен қатар қандай қиындықтар туындады?
Жауаптар:
Астық өндіруді арттыру және ауыл шаруашылығын кеңейту қажеттілігі.
Қазақстанға басқа өңірлерден көп адам көшіп келіп, халықтың ұлттық құрамы өзгерді.
Топырақ эрозиясы, жайылымдардың қысқаруы және жергілікті мәдени ортаға қысым күшеюі мүмкін.
Оқушылар сұрақтарға деректер мен түсіндірмелерге сүйеніп жауап береді. Оқушылар себеп пен салдарды байланыстырады: астыққа сұраныстың артуы науқанның басталуына түрткі болды; көші-қон халық құрамына әсер етті; жерді шамадан тыс жырту экологиялық қиындықтар туғызды. Науқанның себебін дұрыс түсіндіреді — 1 ұпай. Халық құрамына әсерін атайды — 1 ұпай. Екі нәтижені немесе қиындықты дәлелмен байланыстырады — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. оқулық, тарихи дерек үзінділері, карта
Тарихи ұғымдар ойыны
6 минут
Нұсқаулық:
Сыныпты шағын топтарға бөліп, «Ұғымды тап» ойынын ұйымдастырады.
«Тың жер», «көші-қон», «астық өндіру», «топырақ эрозиясы» ұғымдарына анықтама немесе мысал жазылған карточкаларды таратады.
Топтардан ұғым мен анықтаманы сәйкестендіріп, таңдауларын қысқаша түсіндіруді сұрайды.
Оқушылар топпен ұғымдар мен анықтамаларды сәйкестендіреді. Оқушылар әр сәйкестікті түсіндіріп, тың игеру тақырыбымен байланысын айтады. Төрт ұғымның әр дұрыс сәйкестігі үшін 1 ұпай — 4 ұпай. Бір сәйкестікті тақырыппен байланыстырып түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай.
Өзіндік тапсырманы орындау
8 минут
Жаңа материалды түсіндіру:
«Тың игеру Қазақстанның қоғамдық-саяси өміріне көбірек мүмкіндік әкелді ме, әлде күрделі мәселелер туғызды ма?» деген тақырыпта қысқа жауап жазуды ұсынады.
Жауапта кемінде екі тарихи дәлел келтіріп, әр дәлелдің қоғамдық-саяси салдарын түсіндіруді ескертеді.
Жұмысқа қойылатын өлшемдерді нақтылайды: пікір, екі дәлел, қорытынды.
Оқушылар дәптерге өз ұстанымын жазады. Оқушылар кемінде екі дәлел ен келтіреді, мысалы, астық өндірісінің артуы, көші-қон және халық құрамының өзгеруі, экологиялық қиындықтар. Оқушылар дәлелдерге сүйеніп қорытынды жасайды. Нақты ұстаным білдіреді — 1 ұпай. Бірінші тарихи дәлел мен оның салдарын түсіндіреді — 2 ұпай. Екінші тарихи дәлел мен оның салдарын түсіндіреді — 2 ұпай. Қорытынды жасайды — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай.
Білімді тексеру
5 минут
Нұсқаулық:
Қысқа тексеру жұмысын өткізеді: «Тың игеру қай жылы басталды?», «Науқанның негізгі мақсаты қандай болды?», «Қазақстанға қандай қоғамдық өзгеріс әкелді?», «Тың игерудің бір экологиялық салдарын атаңыз» деген сұрақтарды ұсынады.
Оқушылардың жауаптарын жинап, дұрыс жауаптарды нақтылайды.
Оқушылар төрт сұраққа жеке жауап береді. Оқушылар жауаптарында 1954 жылды, астық өндіруді арттыру мақсатын, көші-қон мен халық құрамының өзгеруін және топырақ эрозиясы сияқты экологиялық салдарды атайды. Әр дұрыс жауап үшін 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай.
Рефлексия
7 минут
«Сөйлемді аяқтаңыз» рефлексиясын өткізеді. Мұғалім сабақтың қай сәттері туралы сұрауды таңдайды — оқушылар сәтті, содан кейін оның қалай өткенін таңдайды.
Оқушылар «Сөйлемді аяқтаңыз» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. Тың игерудің бір нәтижесін дұрыс атайды — 1 ұпай. Бір қиыншылығын дұрыс атайды — 1 ұпай. Қорытынды пікірін негіздейді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай.
Health and safety compliance
Health and safety compliance Карта мен үлестірмелі материалдарды ұқыпты қолданып, өткір құралдарды пайдаланбау керек. Топтық жұмыс кезінде сыныпта қауіпсіз қозғалып, бір-бірінің пікірін құрметтеу қажет.

Material details

Material type
Lesson Plan
Subject
History of Kazakhstan
Grade
Grade 9
Language
Kazakh
Education direction
Humanitarian

Create your own lesson plan with AI

  • Built from your topic, subject and grade
  • Ready in about a minute
  • Free to start

Lesson plans, tests and presentations made by teachers

Sign up to open this lesson plan in full and create your own with AI in minutes.