English

Халықтың орналасуы және тығыздығы — Lesson Plan, Natural Science, Grade 6

Create your own lesson plan with AI

Lesson plan
Section
Халық және қоныстану географиясы
Lesson title
Халықтың орналасуы және тығыздығы
Class
6
Lesson objectives according to program
6.2.7.1 Халықтың қоныстану заңдылықтарын анықтау
6.2.7.2 Халық тығыздығының көрсеткіштеріне баға беру
Lesson objectives
Оқушы халықтың қоныстануына әсер ететін негізгі заңдылықтарды біледі және оларды картадан анықтайды.
Оқушы халық тығыздығы ұғымын және оны есептеу көрсеткіштерін біледі.
Оқушы халық тығыздығының аймақтар бойынша айырмашылығын салыстырып, оған баға береді.
Values
Әртүрлі аймақтардағы халықтың орналасуын талдау арқылы оқушылар жергілікті ерекшеліктерге құрметпен қарауды және деректерге сүйеніп қорытынды жасауды үйренеді. Топтық тапсырмалар өзара ынтымақтастық пен жауапкершілікті дамытады.
Lesson progress
Lesson stage/time Teacher's action Student's action Evaluation Resources
Ұйымдастыру және мақсат қою
4 минут
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сыныптың сабаққа дайындығын тексереді.
Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсаттарын таныстырады.
Мәселе қою:
«Неліктен кейбір аймақтарда халық өте тығыз орналасса, басқа жерлерде сирек қоныстанған?» деген мәселені ұсынады.
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды және оқу мақсаттарымен танысады. Оқушылар халықтың әркелкі орналасуының ықтимал себептерін атайды. Сабақ мақсатын дұрыс атайды — 1 ұпай. Қоныстанудың бір ықтимал себебін ұсынады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. тақта, оқулық, дәптер
Жаңа материалды түсіндіру
9 минут
Жаңа материалды түсіндіру:
Халықтың қоныстануы ұғымын түсіндіріп, қоныстанудың табиғи жағдайларға, суға, климатқа, жер бедеріне, көлік пен жұмыс орындарына тәуелділігін сипаттайды.
Халық тығыздығының формуласын көрсетеді: халық тығыздығы = халық саны ÷ аумақ ауданы.
Бір шаршы шақырымға шаққандағы адам санымен өлшенетінін түсіндіріп, қарапайым есеп үлгісін көрсетеді.
Оқушылар қоныстануға әсер ететін табиғи және әлеуметтік-экономикалық факторларды жазады. Оқушылар халық тығыздығының формуласын дәптерге түсіріп, өлшем бірлігін атайды. Қоныстануға әсер ететін екі факторды дұрыс атайды — 2 ұпай. Халық тығыздығы формуласын дұрыс жазады — 1 ұпай. Өлшем бірлігін дұрыс көрсетеді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. оқулық, тақта, Қазақстанның физикалық картасы, дәптер
Көрнекі деректерді талдау
8 минут
Сыныпқа сұрақтар:
«Халықтың тығыз орналасуына қандай табиғи жағдайлар қолайлы?».
«Шөл, биік тау және ірі өзен аңғары аймақтарында қоныстану қалай ерекшеленуі мүмкін?».
«Халық тығыздығын есептеу үшін қандай екі көрсеткіш қажет?».
Жауаптар:
Су көздерінің болуы, қолайлы климат, жазық жер және құнарлы топырақ халықтың тығыз орналасуына жағдай жасайды.
Шөл мен биік тауда халық сирек, ал суы мен шаруашылыққа қолайлы жағдайы бар өзен аңғарларында тығызырақ орналасуы мүмкін.
Халық саны мен аумақ ауданы қажет.
Оқушылар карта мен көрнекі деректерді талдап, сұрақтарға дәлелді жауап береді. Оқушылар күтілетін жауаптарды салыстырып, қоныстану ерекшеліктерін түсіндіреді. Бірінші сұраққа дұрыс жауап береді — 1 ұпай. Екінші сұраққа салыстыру арқылы жауап береді — 2 ұпай. Үшінші сұрақта екі көрсеткішті атайды — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. Қазақстанның физикалық картасы, халық тығыздығы картасы, тақта
Тақырыптық таныстырылым
7 минут
Жаңа материалды түсіндіру:
Халықтың әлем бойынша орналасуы мен тығыздығы көрсетілген таныстырылымды көрсетеді.
Оқушыларға картадан халық тығыз орналасқан және сирек қоныстанған аумақтарды тауып, олардың айырмашылығын атауды тапсырады.
Тығыздықтың жоғары не төмен болуына ықпал ететін факторларды мысалдармен байланыстырады.
Slide 1 — Халықтың орналасуы және тығыздығы
Slide 2 — Кейбір қалаларда адамдар өте тығыз өмір сүреді, ал кең далалы өңірлерде елді мекендер бір…
Slide 3 — Сабақ соңында сен:
Slide 4 — Қоныстану заңдылықтары
Slide 5 — Халық тығыздығы
Slide 6 — Картадан тығыз және сирек қоныстанған аумақтарды салыстырғанда, табиғи жағдай мен шаруашы…
Slide 7 — Тығыздыққа әсер ететін жағдайлар
Slide 8 — Аймақтарды бағалау
Slide 9 — Қорытынды
Slide 10 — Еске түсіріп жауап бер
Оқушылар таныстырылымдағы карталарды бақылайды. Оқушылар халық тығыз және сирек қоныстанған аумақтарды атап, айырмашылықтарын түсіндіреді. Тығыз орналасқан бір аумақты дұрыс анықтайды — 1 ұпай. Сирек қоныстанған бір аумақты дұрыс анықтайды — 1 ұпай. Айырмашылықтың бір себебін түсіндіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай.
Сәйкестендіру ойыны
6 минут
Нұсқаулық:
Жұптарға сәйкестендіру ойынына арналған карточкаларды таратады.
Қоныстану факторларын олардың сипаттамаларымен сәйкестендіруді ұсынады: «су ресурстары — тіршілік пен шаруашылыққа қажетті су», «жер бедері — жазық аумақтарда қатынас пен құрылысқа қолайлы жағдай», «климат — өмір сүруге қолайлы температура мен ылғал», «жұмыс орындары — халықты тартатын экономикалық мүмкіндік».
Жауаптарды тексеріп, дұрыс сәйкестіктерді түсіндіреді.
Оқушылар жұппен факторлар мен сипаттамаларды сәйкестендіреді. Оқушылар жауаптарын дәлелдеп, қателерін түзетеді. Әр дұрыс сәйкестікке 1 ұпай, төрт сәйкестікке ең көбі 4 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай.
Жеке есептеу тапсырмасы
6 минут
Есепті орындау нұсқауы:
Жеке орындалатын тапсырманы ұсынады: «А аумағында 240 000 адам тұрады, аумағы 3 000 км². Ә аумағында 180 000 адам тұрады, аумағы 1 000 км². Әр аумақтың халық тығыздығын есептеп, қай аумақта халық тығызырақ орналасқанын анықтаңдар».
Есептеу жолын, өлшем бірлігін және қорытындыны жазуды ескертеді.
Жұмыс соңында жауаптарды тексеруге бағыт береді.
Оқушылар тапсырманы жеке орындайды: А аумағы үшін 240 000 ÷ 3 000 = 80 адам/км², Ә аумағы үшін 180 000 ÷ 1 000 = 180 адам/км² деп есептейді. Оқушылар Ә аумағында халық тығыз орналасқанын қорытындылайды. А аумағының тығыздығын дұрыс есептейді — 1 ұпай. Ә аумағының тығыздығын дұрыс есептейді — 1 ұпай. Өлшем бірлігін көрсетеді — 1 ұпай. Дұрыс салыстыру мен қорытынды жасайды — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай.
Health and safety compliance
Health and safety compliance Картамен және үлестірмелі материалдармен жұмыс істегенде оларды ұқыпты пайдаланып, сыныпта қауіпсіз қозғалу қажет. Экранға қарау кезінде дұрыс отырысты сақтап, көзді мезгіл-мезгіл демалдырыңдар.

Material details

Material type
Lesson Plan
Subject
Natural Science
Grade
Grade 6
Language
Kazakh
Education direction
Humanitarian

Create your own lesson plan with AI

  • Built from your topic, subject and grade
  • Ready in about a minute
  • Free to start

Lesson plans, tests and presentations made by teachers

Sign up to open this lesson plan in full and create your own with AI in minutes.