Халықтың орналасуы және тығыздығы — ҚМЖ, Жаратылыстану, 6 сынып
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
Тегін жасау
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Халық және қоныстану географиясы
|
| Сабақтың тақырыбы |
Халықтың орналасуы және тығыздығы
|
| Сыныбы |
6
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
6.2.7.1 Халықтың қоныстану заңдылықтарын анықтау
6.2.7.2 Халық тығыздығының көрсеткіштеріне баға беру
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушы халықтың қоныстануына әсер ететін негізгі заңдылықтарды біледі және оларды картадан анықтайды.
Оқушы халық тығыздығы ұғымын және оны есептеу көрсеткіштерін біледі.
Оқушы халық тығыздығының аймақтар бойынша айырмашылығын салыстырып, оған баға береді.
|
| Құндылықтар |
Әртүрлі аймақтардағы халықтың орналасуын талдау арқылы оқушылар жергілікті ерекшеліктерге құрметпен қарауды және деректерге сүйеніп қорытынды жасауды үйренеді. Топтық тапсырмалар өзара ынтымақтастық пен жауапкершілікті дамытады.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және мақсат қою 4 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сыныптың сабаққа дайындығын тексереді.
Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсаттарын таныстырады.
Мәселе қою:
«Неліктен кейбір аймақтарда халық өте тығыз орналасса, басқа жерлерде сирек қоныстанған?» деген мәселені ұсынады.
|
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды және оқу мақсаттарымен танысады. Оқушылар халықтың әркелкі орналасуының ықтимал себептерін атайды. | Сабақ мақсатын дұрыс атайды — 1 ұпай. Қоныстанудың бір ықтимал себебін ұсынады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, оқулық, дәптер |
| Жаңа материалды түсіндіру 9 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Халықтың қоныстануы ұғымын түсіндіріп, қоныстанудың табиғи жағдайларға, суға, климатқа, жер бедеріне, көлік пен жұмыс орындарына тәуелділігін сипаттайды.
Халық тығыздығының формуласын көрсетеді: халық тығыздығы = халық саны ÷ аумақ ауданы.
Бір шаршы шақырымға шаққандағы адам санымен өлшенетінін түсіндіріп, қарапайым есеп үлгісін көрсетеді.
|
Оқушылар қоныстануға әсер ететін табиғи және әлеуметтік-экономикалық факторларды жазады. Оқушылар халық тығыздығының формуласын дәптерге түсіріп, өлшем бірлігін атайды. | Қоныстануға әсер ететін екі факторды дұрыс атайды — 2 ұпай. Халық тығыздығы формуласын дұрыс жазады — 1 ұпай. Өлшем бірлігін дұрыс көрсетеді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | оқулық, тақта, Қазақстанның физикалық картасы, дәптер |
| Көрнекі деректерді талдау 8 минут |
Сыныпқа сұрақтар:
«Халықтың тығыз орналасуына қандай табиғи жағдайлар қолайлы?».
«Шөл, биік тау және ірі өзен аңғары аймақтарында қоныстану қалай ерекшеленуі мүмкін?».
«Халық тығыздығын есептеу үшін қандай екі көрсеткіш қажет?».
Жауаптар:
Су көздерінің болуы, қолайлы климат, жазық жер және құнарлы топырақ халықтың тығыз орналасуына жағдай жасайды.
Шөл мен биік тауда халық сирек, ал суы мен шаруашылыққа қолайлы жағдайы бар өзен аңғарларында тығызырақ орналасуы мүмкін.
Халық саны мен аумақ ауданы қажет.
|
Оқушылар карта мен көрнекі деректерді талдап, сұрақтарға дәлелді жауап береді. Оқушылар күтілетін жауаптарды салыстырып, қоныстану ерекшеліктерін түсіндіреді. | Бірінші сұраққа дұрыс жауап береді — 1 ұпай. Екінші сұраққа салыстыру арқылы жауап береді — 2 ұпай. Үшінші сұрақта екі көрсеткішті атайды — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | Қазақстанның физикалық картасы, халық тығыздығы картасы, тақта |
| Тақырыптық таныстырылым 7 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Халықтың әлем бойынша орналасуы мен тығыздығы көрсетілген таныстырылымды көрсетеді.
Оқушыларға картадан халық тығыз орналасқан және сирек қоныстанған аумақтарды тауып, олардың айырмашылығын атауды тапсырады.
Тығыздықтың жоғары не төмен болуына ықпал ететін факторларды мысалдармен байланыстырады.
Слайд 1 — Халықтың орналасуы және тығыздығы
Слайд 2 — Кейбір қалаларда адамдар өте тығыз өмір сүреді, ал кең далалы өңірлерде елді мекендер бір…
Слайд 3 — Сабақ соңында сен:
Слайд 4 — Қоныстану заңдылықтары
Слайд 5 — Халық тығыздығы
Слайд 6 — Картадан тығыз және сирек қоныстанған аумақтарды салыстырғанда, табиғи жағдай мен шаруашы…
Слайд 7 — Тығыздыққа әсер ететін жағдайлар
Слайд 8 — Аймақтарды бағалау
Слайд 9 — Қорытынды
Слайд 10 — Еске түсіріп жауап бер
|
Оқушылар таныстырылымдағы карталарды бақылайды. Оқушылар халық тығыз және сирек қоныстанған аумақтарды атап, айырмашылықтарын түсіндіреді. | Тығыз орналасқан бір аумақты дұрыс анықтайды — 1 ұпай. Сирек қоныстанған бір аумақты дұрыс анықтайды — 1 ұпай. Айырмашылықтың бір себебін түсіндіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | |
| Сәйкестендіру ойыны 6 минут |
Нұсқаулық:
Жұптарға сәйкестендіру ойынына арналған карточкаларды таратады.
Қоныстану факторларын олардың сипаттамаларымен сәйкестендіруді ұсынады: «су ресурстары — тіршілік пен шаруашылыққа қажетті су», «жер бедері — жазық аумақтарда қатынас пен құрылысқа қолайлы жағдай», «климат — өмір сүруге қолайлы температура мен ылғал», «жұмыс орындары — халықты тартатын экономикалық мүмкіндік».
Жауаптарды тексеріп, дұрыс сәйкестіктерді түсіндіреді.
|
Оқушылар жұппен факторлар мен сипаттамаларды сәйкестендіреді. Оқушылар жауаптарын дәлелдеп, қателерін түзетеді. | Әр дұрыс сәйкестікке 1 ұпай, төрт сәйкестікке ең көбі 4 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Жеке есептеу тапсырмасы 6 минут |
Есепті орындау нұсқауы:
Жеке орындалатын тапсырманы ұсынады: «А аумағында 240 000 адам тұрады, аумағы 3 000 км². Ә аумағында 180 000 адам тұрады, аумағы 1 000 км². Әр аумақтың халық тығыздығын есептеп, қай аумақта халық тығызырақ орналасқанын анықтаңдар».
Есептеу жолын, өлшем бірлігін және қорытындыны жазуды ескертеді.
Жұмыс соңында жауаптарды тексеруге бағыт береді.
|
Оқушылар тапсырманы жеке орындайды: А аумағы үшін 240 000 ÷ 3 000 = 80 адам/км², Ә аумағы үшін 180 000 ÷ 1 000 = 180 адам/км² деп есептейді. Оқушылар Ә аумағында халық тығыз орналасқанын қорытындылайды. | А аумағының тығыздығын дұрыс есептейді — 1 ұпай. Ә аумағының тығыздығын дұрыс есептейді — 1 ұпай. Өлшем бірлігін көрсетеді — 1 ұпай. Дұрыс салыстыру мен қорытынды жасайды — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Картамен және үлестірмелі материалдармен жұмыс істегенде оларды ұқыпты пайдаланып, сыныпта қауіпсіз қозғалу қажет. Экранға қарау кезінде дұрыс отырысты сақтап, көзді мезгіл-мезгіл демалдырыңдар. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Жаратылыстану
- Сынып
- 6 сынып
- Тіл
- Қазақ
- Оқыту бағыты
- Гуманитарлық
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
- Сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша
- Шамамен бір минутта дайын
- Бастау тегін
