Заң – адам құқығы мен бостандығының кепілі — Lesson Plan, Kazakh Language and Literature, Grade 9
Create your own lesson plan with AI
Create for free
Preview
Open material
Lesson plan
| Section |
Адам құқықтары және қоғам
|
| Lesson title |
Заң – адам құқығы мен бостандығының кепілі
|
| Class |
9
|
| Lesson objectives according to program |
9.1.6.1 тыңдалым материалдарының мазмұны негізінде көтерілген мәселеге сыни көзқарасын білдіру;9.5.1.1 ырықсыз етістің қызметін білу, ауызша және жазба жұмыстарда орынды қолдану.
|
| Lesson objectives |
Оқушылар заңның адам құқықтары мен бостандықтарын қорғаудағы рөлін біледі.
Оқушылар тыңдалған мәтіндегі мәселені анықтап, оған сыни көзқарасын білдіру тәсілдерін біледі.
Оқушылар ырықсыз етістің жасалу жолдары мен сөйлемдегі қызметін біледі және оны ауызша, жазбаша қолданыста ажыратады.
|
| Values |
Заңға құрметпен қарау және азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын мойындау жауапты азаматтық ұстанымды қалыптастырады. Пікір алмасу кезінде өзгенің көзқарасын тыңдау мен дәлелге сүйену құрмет пен әділдікке тәрбиелейді.
|
Lesson progress
| Lesson stage/time | Teacher's action | Student's action | Evaluation | Resources |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 3 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуын тексереді.
«Заң адамға не үшін қажет?» деген сұрақты қойып, тақырыпты хабарлайды.
|
Оқушылар сабаққа дайындалады. Оқушылар заңның қажеттілігі туралы қысқа бастапқы пікір айтады. | Сабаққа дайындық пен сұраққа қатысу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 1 ұпай. | тақта, дәптер |
| Тақырыпты таныстыру 7 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Таныстырылым арқылы адам құқықтары, бостандық және заңның кепілдік қызметі ұғымдарын түсіндіреді.
Тыңдалымға арналған мәтін мазмұнын ұсынады: «Заң азаматтардың өмір сүру, білім алу, пікір білдіру құқықтарын қорғайды. Құқық бұзылған жағдайда заңда белгіленген тәртіппен қорғану жолдары қарастырылады. Алайда құқықпен бірге жауапкершілік те жүреді: әр азамат өзгенің бостандығын құрметтеуге міндетті».
Тыңдау кезінде заң қорғайтын құқықтар мен мәтінде көтерілген мәселені белгілеуді тапсырады.
Slide 1 — Заң – құқық пен бостандық кепілі
Slide 2 — Ауладағы бір бала қатты музыка қойғысы келеді, ал көршісі тыныштықта демалғысы келеді.
Slide 3 — Сабақ соңында сендер...
Slide 4 — Құқық, бостандық, кепілдік
Slide 5 — Тыңдалымдағы негізгі мәселе
Slide 6 — Құқық пен жауапкершілік
Slide 7 — Ырықсыз етіс
Slide 8 — Қызметін ажырату
Slide 9 — Негізгі түйіндер
Slide 10 — Еске түсіріп жауап бер
|
Оқушылар таныстырылымнан негізгі ұғымдарды жазып алады. Оқушылар мәтінді тыңдап, өмір сүру, білім алу және пікір білдіру құқықтарын атайды; негізгі мәселені құқық пен жауапкершіліктің байланысы деп анықтайды. | Үш құқықты дұрыс атау — әрқайсысы үшін 1 ұпай; негізгі мәселені анықтау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Мәселені талдау 8 минут |
Мәселе қою:
«Заң құқықтарды қорғап қана қоймай, азаматтарға жауапкершілік жүктей ме?» деген мәселені ортаға салады.
Сыныпқа сұрақтар:
Тыңдалған мәтінде қандай құқықтар аталды?
Құқық пен жауапкершіліктің байланысы неде?
Мәтіндегі пікірмен келісесің бе? Неліктен?
Жауаптар:
Өмір сүру, білім алу және пікір білдіру құқықтары.
Әр адамның құқығы өзгенің бостандығын құрметтеу міндетімен қатар жүреді.
Оқушы мәтіндегі ойға қатысты көзқарасын кемінде бір дәлелмен негіздейді.
|
Оқушылар мәтіндегі көтерілген мәселені талдайды. Оқушылар сұрақтарға жауап береді: өмір сүру, білім алу, пікір білдіру құқықтарын атайды; құқық пен жауапкершілікті байланыстырады; мәтінмен келісетінін не келіспейтінін дәлелдейді. | Аталған құқықтарға — 3 ұпай; құқық пен жауапкершілік байланысын түсіндіруге — 2 ұпай; сыни пікірді дәлелмен негіздеуге — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 7 ұпай. | тыңдалым мәтіні, сұрақ жазылған карточкалар |
| Құқықтық пікір ойыны 7 минут |
Нұсқаулық:
«Құқық па, жауапкершілік пе?» ойынын ұйымдастырады: топтарға «Мектепте оқушының пікірі тыңдалуы керек», «Ортақ ережені сақтау — әркімнің міндеті», «Өз құқығын қорғаған адам өзгенің құқығын да құрметтеуі тиіс» деген жағдаяттарды ұсынады.
Әр топқа тұжырымды құқықпен немесе жауапкершілікпен байланыстырып, қысқа дәлел келтіруді тапсырады.
Топтардың дәлелдерін тыңдап, заң мен азаматтық ұстанымға қатысты түйінді ойды бекітеді.
|
Оқушылар топта жағдаяттарды талқылайды. Оқушылар әр тұжырымның құқыққа немесе жауапкершілікке қатысын анықтап, бір дәлелмен түсіндіреді; басқа топтардың пікірін тыңдайды. | Үш тұжырымды дұрыс талдауға — 3 ұпай; дәлелді пікір айтуға — 2 ұпай; топтық талқылауға құрметпен қатысуға — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. | |
| Ырықсыз етісті меңгеру 8 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Ырықсыз етістің қимыл иесі көрсетілмей, қимыл затқа не тұлғаға бағытталып айтылатынын түсіндіреді; жасалуына -ыл/-іл, -л, -ын/-ін, -н жұрнақтарының қатысатынын мысалдармен көрсетеді.
«Құқық заңмен қорғалады», «Азаматтардың өтініші қаралады», «Ереже сақталуы тиіс» сөйлемдеріндегі ырықсыз етістіктерді тапқызады.
«Заң азаматтардың құқығын қорғайды» сөйлемін ырықсыз етіске айналдыруды ұсынады: «Азаматтардың құқығы заңмен қорғалады».
Сыныпқа сұрақтар:
«Қорғалады» етістігінің жұрнағы қандай?
Ырықсыз етісте қимыл иесі міндетті түрде атала ма?
Жауаптар:
«Қорғалады» сөзінде -л жұрна…
|
Оқушылар ырықсыз етістің қызметі мен жұрнақтарын жазып алады. Оқушылар берілген сөйлемдерден «қорғалады», «қаралады», «сақталуы» тұлғаларын табады, сөйлемді ырықсыз етіске айналдырады және сұрақтарға дұрыс жауап береді. | Үш етістікті дұрыс анықтау — әрқайсысы үшін 1 ұпай; сөйлемді дұрыс өзгерту — 2 ұпай; екі сұраққа дұрыс жауап беру — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 7 ұпай. | оқулық, тақта, дәптер |
| Жеке жазба тапсырмасы 7 минут |
Тапсырма беру:
Жеке тапсырманы таратады: «Заң адам құқығы мен бостандығын қалай қорғайды?» тақырыбында 3–4 сөйлем жазыңдар.
Жазбада кемінде екі ырықсыз етіс тұлғасын қолдануды және бір тұжырымды дәлелдеуді ескертеді.
Жұмыстарды тексеру өлшемдерін түсіндіреді: мазмұнның тақырыпқа сәйкестігі, ырықсыз етіс тұлғаларының дұрыс қолданылуы, дәлелдің болуы.
|
Оқушылар тақырып бойынша 3–4 сөйлем жазады. Оқушылар кемінде екі ырықсыз етісті қолданып, заңның құқықты қорғауы туралы тұжырымын дәлелдейді. | Тақырыпқа сай мазмұн — 2 ұпай; екі ырықсыз етісті дұрыс қолдану — әрқайсысы үшін 1 ұпай; тұжырымды дәлелдеу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. |
Health and safety compliance
| Health and safety compliance | Тыңдалым мәтінін тыңдағанда дыбыс деңгейін қауіпсіз қалыпта ұстап, құрылғыларды ұқыпты пайдалану қажет. Топтық талқылауда бір-бірінің пікірін құрметтеп, сөз бөлмей тыңдау керек. |
Material details
- Material type
- Lesson Plan
- Subject
- Kazakh Language and Literature
- Grade
- Grade 9
- Language
- Kazakh
- Education direction
- Humanitarian
Create your own lesson plan with AI
- Built from your topic, subject and grade
- Ready in about a minute
- Free to start
How ROQED AI writes a lesson plan in the Order No. 130 format →
