Жасуша органоидтерінің құрылысы мен қызметтерінің ерекшеліктері. Жасушаның негізгі компоненттері. Жасуша мембранасының құрылымы, қасиеттері және қызметтері арасындағы байланыс — Lesson Plan, Biology, Grade 10
Preview
Open material
Lesson plan
| Section |
Жасуша биологиясы
|
| Lesson title |
Жасуша органоидтерінің құрылысы мен қызметтерінің ерекшеліктері. Жасушаның негізгі компоненттері. Жасуша мембранасының құрылымы, қасиеттері және қызметтері арасындағы байланыс
|
| Class |
10
|
| Lesson objectives according to program |
10.4.2.2 Жасуша мембранасының сұйық кристалды моделін пайдаланып, жасуша мембранасының құрылымы, қасиеттері және қызметтері арасындағы байланысты орнату
|
| Lesson objectives |
Оқушы жасушаның негізгі компоненттерін және олардың қызметтерін біледі.
Оқушы негізгі органоидтердің құрылымдық ерекшеліктерін және қызметтерін біледі.
Оқушы сұйық кристалды модель бойынша жасуша мембранасының құрылысын, қасиеттерін және қызметтерін біледі.
Оқушы мембрана құрылымы мен оның таңдамалы өткізгіштік, сұйықтық және зат тасымалдау қызметтері арасындағы байланысты біледі.
|
| Values |
Ғылыми сауаттылық: оқушылар жасуша құрылымын дәлелдер мен биологиялық модель арқылы түсіндіреді. Жауапкершілік пен ынтымақтастық: топтық жұмыста өз пікірін негіздеп, өзгелердің пікірін құрметтейді.
|
Lesson progress
| Lesson stage/time | Teacher's action | Student's action | Evaluation | Resources |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 4 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуын тексереді және сыныпты жұмысқа дайындайды.
Жасушаның негізгі компоненттері мен органоидтері туралы бұрынғы білімді еске түсіруге бағыттайды.
Мәселе қою:
«Жасуша мембранасының құрылысы оның қандай заттарды өткізіп, қандай заттарды бөгейтінін қалай анықтайды?» деген проблемалық сұрақ қояды.
|
Оқушылар сабаққа дайындалады және амандасады. Оқушылар проблемалық сұраққа бастапқы болжамдарын айтып, жасуша туралы білетіндерін еске түсіреді. | Сабаққа дайындық пен бастапқы болжамын айту — әрқайсысы 1 ұпай, ең көбі 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, жасуша сызбасы |
| Негізгі ұғымдарды таныстыру 9 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Жасушаның негізгі компоненттерін: плазмалық мембрана, цитоплазма және генетикалық материалды түсіндіреді.
Ядро, митохондрия, рибосома, эндоплазмалық тор, Гольджи жиынтығы және лизосоманың негізгі қызметтерін қысқаша сипаттайды.
Мембрананың сұйық кристалды моделін түсіндіреді: фосфолипидті қосқабат, гидрофильді бастар, гидрофобты құйрықтар, ақуыздар, көмірсу тізбектері және холестерин.
Мембрананың сұйықтығы, таңдамалы өткізгіштігі және зат тасымалдаудағы қызметі құрылымымен қалай байланысты екенін түсіндіреді.
Slide 1 — Жасуша мембранасының құрылысы мен қызметі
Slide 2 — Үйдің есігінен кейбір заттар өте алады, ал басқаларына арнайы жол қажет. Жасушаны да жұқа…
Slide 3 — Сабақ соңында сен:
Slide 4 — Жасушаның негізгі компоненттері
Slide 5 — Органоидтер және қызметтері
Slide 6 — Ядро, митохондрия, рибосома, эндоплазмалық тор, Гольджи жиынтығы мен лизосоманың құрылымы…
Slide 7 — Сұйық-кристалды модель
Slide 8 — Өткізгіштік және тасымал
Slide 9 — Құрылым қызметті анықтайды: қосқабат шекара түзеді, ақуыздар нақты заттарды өткізеді.
Slide 10 — Еске түсіріп жауап бер
|
Оқушылар түсіндірмені тыңдап, негізгі компоненттер мен органоидтердің қызметтерін жазады. Оқушылар сұйық кристалды модель бөліктерін атап, мембрана құрылымы мен қасиеттерінің байланысын мысалмен түсіндіреді. | Жасушаның негізгі үш компонентін дұрыс атайды — әрқайсысы үшін 1 ұпай, ең көбі 3 ұпай. Кемінде төрт органоид пен қызметін сәйкестендіреді — әрқайсысы үшін 1 ұпай, ең көбі 4 ұпай. Мембрананың екі құрылымдық бөлігін дұрыс сипаттайды — әрқайсысы үшін 1 ұпай, ең көбі 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 9 ұпай. | |
| Мембрана моделін талдау 7 минут |
Сыныпқа сұрақтар:
Фосфолипидтің гидрофильді басы мен гидрофобты құйрығы мембранада қалай орналасады?
Мембранадағы ақуыздар қандай қызмет атқара алады?
Сұйық кристалды модель мембрананың таңдамалы өткізгіштігін қалай түсіндіреді?
Жауаптар:
Гидрофильді бастар сулы ортаға, ал гидрофобты құйрықтар қосқабаттың ішіне қарай орналасады.
Ақуыздар заттарды тасымалдайды, рецепторлық немесе ферменттік қызмет атқарады.
Мембрананың липидті қосқабаты кейбір заттардың өтуін шектейді, ал арнайы ақуыздар белгілі заттарды таңдамалы түрде өткізеді.
|
Оқушылар әр сұраққа жауап береді: бастардың сулы ортаға, құйрықтардың ішке қарай бағытталуын айтады; ақуыздардың тасымалдаушы, рецепторлық және ферменттік қызметтерін атайды; таңдамалы өткізгіштікті липидті қосқабат пен арнайы ақуыздардың қасиеттерімен байланыстырады. | Фосфолипидтердің орналасуын дұрыс түсіндіреді — 2 ұпай. Ақуыздардың кемінде екі қызметін атайды — әрқайсысы үшін 1 ұпай, ең көбі 2 ұпай. Таңдамалы өткізгіштікті құрылыммен байланыстырады — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. | мембрана сызбасы, тақта |
| Білімді ойынмен бекіту 6 минут |
Нұсқаулық:
«Құрылым мен қызметті сәйкестендір» ойынын ұйымдастырады.
Оқушыларға органоид атаулары, олардың қызметтері және мембрана бөліктері көрсетілген карточкаларды таратады.
Әр топқа карточкаларды дұрыс жұптап, мембрана бөлігінің қызметін бір сөйлеммен түсіндіруді тапсырады.
|
Оқушылар топта органоидтерді қызметтерімен және мембрана бөліктерін олардың қасиеттерімен сәйкестендіреді. Оқушылар жауаптарын түсіндіріп, мысалы, мембраналық ақуыздың зат тасымалдауға қатысатынын айтады. | Органоид пен қызметті дұрыс сәйкестендіреді — әр дұрыс жұп үшін 1 ұпай, ең көбі 3 ұпай. Мембрана бөлігін оның қасиетімен дұрыс байланыстырады — 2 ұпай. Түсіндірмесін нақты жеткізеді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. | |
| Жеке тапсырманы орындау 8 минут |
Тапсырма тарату:
Жеке тапсырма парағын таратады.
Оқушыларға жасуша сызбасындағы негізгі компоненттер мен органоидтерді белгілеуді тапсырады.
Фосфолипидті қосқабаттың, ақуыздардың және холестериннің мембрана қасиеттері мен қызметтеріне әсерін екі мысалмен түсіндіруді ұсынады.
|
Оқушылар тапсырма парағында жасушаның негізгі компоненттері мен органоидтерін белгілейді. Оқушылар мембрана бөліктерінің құрылымы мен қызметтері арасындағы байланысты екі мысалмен жазады. | Жасуша сызбасында негізгі компоненттер мен кемінде төрт органоидті дұрыс белгілейді — әрқайсысы үшін 1 ұпай, ең көбі 6 ұпай. Мембрана құрылымы мен қызметінің байланысын екі дұрыс мысалмен көрсетеді — әр мысал үшін 2 ұпай, ең көбі 4 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 10 ұпай. |
Health and safety compliance
| Health and safety compliance | Жасуша сызбалары мен үлестірмелі материалдарды ұқыпты қолданып, қағаз қиықтарын ауызға салмау керек. Топтық жұмыс кезінде құралдарды бір-біріне лақтырмай, жұмыс орнын таза ұстау қажет. |
Material details
- Material type
- Lesson Plan
- Subject
- Biology
- Grade
- Grade 10
- Language
- Kazakh
- Education direction
- Humanitarian
Create your own lesson plan with AI
ROQED AI builds a ready-to-use material from your topic, subject and grade. Free to start.
How ROQED AI writes a lesson plan in the Order No. 130 format →
