Адам және жыртқыш аң — ҚМЖ, Қазақ тілі, 5 сынып
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
Тегін жасау
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Адам және табиғат
|
| Сабақтың тақырыбы |
Адам және жыртқыш аң
|
| Сыныбы |
5
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
5.2.1.1 мәтіндегі негізгі және қосымша ақпаратты түсіну, анықтау; 5.4.3.1. Тура және ауыспалы мағыналы сөздерді, көп мағыналы сөздер, омоним, антоним, синонимдерді көркемдік ерекшеліктеріне сай қолдану.
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушы мәтіндегі негізгі және қосымша ақпаратты ажыратып, негізгі ойды анықтайды.
Оқушы тура және ауыспалы мағыналы сөздердің айырмасын түсіндіреді.
Оқушы мәтін мазмұнына сай көп мағыналы сөздерді, омонимдерді, антонимдер мен синонимдерді қолданады.
|
| Құндылықтар |
Адам мен жабайы табиғат арасындағы жауапты қарым-қатынасты түсініп, жыртқыш аңдарға құрметпен қарауға тәрбиеленеді. Мәтінді талқылауда оқушылар дәлелді пікір айтуға және өзгенің ойын тыңдауға дағдыланады.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 4 мин |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуын тексереді.
«Жыртқыш аңдар адамға қандай пайда немесе қауіп әкелуі мүмкін?» деген сұрақ қойып, тақырыпқа назар аудартады.
|
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар сұраққа өз тәжірибесі мен біліміне сүйеніп жауап береді; ықтимал жауаптар: аңдар табиғат тепе-теңдігін сақтайды, адамға қауіп төндіруі мүмкін. | Сұраққа мазмұнды жауап береді — 1 ұпай. Өз ойын түсінікті жеткізеді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, дәптер |
| Мәтін мәселесін анықтау 5 мин |
Мәселе қою:
«Адам жыртқыш аңмен кездескенде қалай әрекет етуі керек және мұндай кездесу туралы мәтіннен қандай ақпарат алуға болады?» деген мәселені ұсынады.
Мәтінді оқығанда негізгі ой мен оны толықтыратын деректерді іздеу керегін түсіндіреді.
|
Оқушылар мәселе бойынша болжам айтады. Оқушылар күтілетін жауаптарды атайды: сабыр сақтау, қауіпсіз жерге шегіну, аңға жақындамау; мәтіннен негізгі ой мен қосымша деректерді табу. | Мәселеге қатысты бір орынды болжам ұсынады — 1 ұпай. Ақпаратты анықтау тәсілін атайды — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | сұрақ жазылған тақта, дәптер |
| Мәтінді таныстыру 8 мин |
Жаңа материалды түсіндіру:
Тақырыпқа сай мәтінді көрсетілім арқылы ұсынады: «Орман ішінде келе жатқан адам алыстан қасқырды көреді. Ол аңға жақындамай, сабыр сақтап, баяу шегінеді. Қасқыр адамға тиіспей, орманға қарай кетеді. Жыртқыш аңдар табиғаттағы тіршілік тепе-теңдігін сақтауға көмектеседі, сондықтан оларды мазаламау керек».
Негізгі ақпарат мәтіннің басты ойын білдіретінін, қосымша ақпарат негізгі ойды нақтылайтын дерек екенін түсіндіреді.
Мәтіннен негізгі және қосымша ақпаратты белгілеу үлгісін көрсетеді.
|
Оқушылар мәтінді мұқият тыңдайды және оқиды. Оқушылар негізгі ақпарат ретінде адамның аңға жақындамай, баяу шегінгенін және аңдарды мазаламау керегін атайды; қосымша ақпарат ретінде қасқырдың орманға кетіп қалғанын және жыртқыштардың табиғат тепе-теңдігіне көмектесетінін көрсетеді. | Негізгі ақпаратты дұрыс анықтайды — 2 ұпай. Қосымша ақпараттың бір дерегін табады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | |
| Сөз мағынасын талдау 7 мин |
Сыныпқа сұрақтар:
«Баяу шегінеді» тіркесіндегі сөздер қандай мағынада жұмсалған?
«Аңның ізі» және «адамның ізі» тіркестеріндегі «із» сөзі қандай ортақ мағынаны білдіреді?
«Қасқыр — жыртқыш аң» сөйлеміндегі «жыртқыш» сөзінің мәндес сөзін атаңдар.
«Қауіпсіз» сөзіне қарсы мағыналы сөз қандай?
Жауаптар:
«Баяу шегінеді» тіркесіндегі сөздер тура мағынада қолданылған.
«Із» сөзі бір жағдайда аңның табаны қалдырған таңбаны, екінші жағдайда адамның жүрген жолын білдіреді, яғни көп мағыналы сөз.
«Жыртқыш» сөзіне мәндес сөз ретінде «жыртқыш аң» тіркесіндегі мағынаға сай «жыртқыш» сөзін алмастыратын контекстік жа…
|
Оқушылар әр сұраққа жауап береді және сөздердің мағынасын мәтіндегі қолданысына қарай түсіндіреді. Оқушылар «қауіпсіз — қауіпті» антонимдерін атайды және мәндес сөз тіркесін ұсынады. | Тура мағынаны дұрыс анықтайды — 1 ұпай. «Із» сөзінің екі мағынасын түсіндіреді — 2 ұпай. Мәндес және қарсы мағыналы сөздерді дұрыс ұсынады — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | мәтін көшірмесі, тақта |
| Сөздермен оқу ойыны 6 мин |
Нұсқаулық:
«Сөзді тап» ойынын ұйымдастырады: оқушыларға сөздер мен мағына түсіндірмелері бар карточкаларды таратады.
«Жыртқыш», «қауіпсіз», «із», «шегіну» сөздерін тура не ауыспалы мағынасына, көп мағыналылығына, синонимі мен антониміне қарай сәйкестендіруді тапсырады.
Жауаптарды бірге тексеріп, дәлел сұрайды.
|
Оқушылар карточкаларды жұппен сәйкестендіреді. Оқушылар «қауіпсіз — қауіпті» жұбын антоним ретінде анықтайды, «із» сөзінің мағыналарын ажыратады және таңдауларын мәтінмен дәлелдейді. | Төрт сәйкестіктің әрқайсысы үшін 1 ұпай — 4 ұпай. Таңдауын мәтінмен дәлелдейді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | |
| Жеке тапсырманы орындау 7 мин |
Жеке тапсырма:
Жеке тапсырманы таратады: мәтіннен бір негізгі және екі қосымша ақпаратты жазу.
Мәтінге сүйеніп, «қауіпсіз» сөзіне антоним, «жыртқыш аң» тіркесіне мәндес тіркес табуды тапсырады.
«Аңның ізі» және «адамның ізі» тіркестеріндегі сөз мағынасын түсіндіруді сұрайды.
|
Оқушылар тапсырманы жеке орындайды. Оқушылар негізгі ақпарат ретінде адамның қасқырға жақындамай, баяу шегінгенін жазады; қосымша ақпарат ретінде қасқырдың орманға кеткенін және жыртқыштардың табиғат тепе-теңдігін сақтауға көмектесетінін көрсетеді. Оқушылар «қауіпті» антонимін, «жыртқыш хайуан» мәндес тіркесін жазып, «із» сөзінің мағынасын түсіндіреді. | Негізгі ақпаратты дұрыс жазады — 2 ұпай. Екі қосымша деректі анықтайды — 2 ұпай. Антоним мен мәндес тіркесті дұрыс қолданады — 2 ұпай. «Із» сөзінің мағынасын түсіндіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 7 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Мәтінді оқып, жазу кезінде дұрыс отырыңдар және көз бен дәптер арақашықтығын сақтаңдар. Жыртқыш аңдар туралы талқылағанда оларды мазаламау, жақындамау және табиғаттағы қауіпсіздік ережелерін сақтау керегін есте ұстаңдар. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Қазақ тілі
- Сынып
- 5 сынып
- Тіл
- Қазақ
- Оқыту бағыты
- Гуманитарлық
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
- Сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша
- Шамамен бір минутта дайын
- Бастау тегін
