Арал теңізінің экологиясы — ҚМЖ, Қазақ тілі мен әдебиеті, 11 сынып
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
Тегін жасау
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Экологиялық мәселелер және көркем мәтін
|
| Сабақтың тақырыбы |
Арал теңізінің экологиясы
|
| Сыныбы |
11
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
11.1.4.1 - мәтінде көтерілген мәселеге автор мен оқырманның қарым - қатынасын ескере отырып, талқылау сұрақтарын құрастыру және сыни тұрғыда бағалау; 11.3.5.1 - әртүрлі тақырып бойынша көркемдегіш құралдарды ұтымды қолданып, шығармашылық жұмыстар (өлең, әңгіме, естелік, шығарма) ұсына білу
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушы Арал теңізі экологиясына қатысты мәтіндегі негізгі мәселені және автордың көзқарасын анықтайды.
Оқушы автор мен оқырман ұстанымын ескеріп, мәтін бойынша талқылау сұрақтарын құрастырады және сыни бағалайды.
Оқушы Арал теңізінің экологиясы туралы шығармашылық мәтінде көркемдегіш құралдарды орынды қолданады.
|
| Құндылықтар |
Табиғатты қорғау мәселесін талқылау арқылы оқушылар қоршаған ортаға жауапкершілікпен қарауды және ортақ экологиялық мәселелерді шешуге атсалысуды бағалайды.
Пікір алмасуда өзгенің көзқарасын құрметтеп, дәлелді сөйлеуге дағдыланады.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 4 мин |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуын тексереді.
Арал теңізінің бұрынғы және қазіргі көрінісін салыстыратын суреттерді көрсетіп, тақырыпқа назар аудартады.
|
Оқушылар сабаққа дайындалып, Арал теңізінің суреттерін бақылайды және алғашқы байқауларын айтады. | Сабаққа дайындық пен тақырыпқа қатысты байқауын білдіру — әрқайсысы үшін 1 ұпай, ең көбі 2 ұпай. | Арал теңізінің бұрынғы және қазіргі көрінісін бейнелейтін суреттер, тақта |
| Мәселені анықтау 5 мин |
Мәселе қою:
«Арал теңізінің тартылуы адам өмірі мен табиғатқа қалай әсер етеді?» деген мәселені ұсынады.
Оқушыларға мәселе жөніндегі бастапқы пікірін айтып, оны бір дәлелмен негіздеуді тапсырады.
|
Оқушылар «Арал теңізінің тартылуы адам өмірі мен табиғатқа қалай әсер етеді?» сұрағына жауап береді; су тапшылығы, тұзды шаң, денсаулық пен тіршілік ортасына әсері туралы болжамдарын дәлелдейді. | Мәселені дұрыс тұжырымдау — 1 ұпай; бір орынды дәлел келтіру — 1 ұпай; ең көбі — 2 ұпай. | Арал теңізінің картасы, тақта |
| Мәтінді талдау 6 мин |
Жаңа материалды түсіндіру:
Арал теңізінің экологиялық жағдайы туралы мәтінді оқуға ұсынады.
Мәтіндегі негізгі мәселені, автор көзқарасын және оны танытатын тілдік белгілерді түсіндіреді.
Автор ұстанымы мен оқырманның ықтимал қарым-қатынасын салыстыруға бағыттайды.
|
Оқушылар мәтінді оқып, көтерілген мәселені және автор көзқарасын анықтайды. Оқушылар мәтіннен автор ұстанымын білдіретін дәлелдерді тауып, оқырман ретінде өз көзқарасын салыстырады. | Негізгі мәселені анықтау — 1 ұпай; автор көзқарасын мәтіннен дәлелдеу — 1 ұпай; оқырман ұстанымын салыстыру — 1 ұпай; ең көбі — 3 ұпай. | Оқулықтағы немесе мұғалім әзірлеген Арал теңізінің экологиясы туралы мәтін, дәптер |
| Тақырыптық таныстырылым 6 мин |
Жаңа материалды түсіндіру:
Таныстырылым арқылы Арал теңізінің тартылу себептері, экологиялық салдары және қалпына келтіру бағыттары туралы мәлімет береді.
Мәтіндегі деректерді автор көзқарасымен байланыстырып, оқушылардың назарын негізгі ұғымдарға аударады.
Слайд 1 — Арал теңізінің экологиясы
Слайд 2 — Бір кезде жағасында балық аулаған адамдардың қайықтары кейін судан алыста, құрғаған теңіз…
Слайд 3 — Оқу мақсаттары
Слайд 4 — Негізгі мәселе мен көзқарас
Слайд 5 — Тартылудың себептері
Слайд 6 — Талқылау сұрағы
Слайд 7 — Экологиялық салдар
Слайд 8 — Қалпына келтіру және шығармашылық
Слайд 9 — Қорытынды
Слайд 10 — Еске түсіріп жауап бер
|
Оқушылар таныстырылымдағы мәліметтерді ажыратып, мәтінмен байланыстырады және негізгі ұғымдарды дәптерге жазады. | Себепті дұрыс атау — 1 ұпай; экологиялық салдарды дұрыс атау — 1 ұпай; ең көбі — 2 ұпай. | |
| Талқылау сұрақтарын құрастыру 7 мин |
Сыныпқа сұрақтар:
Автор Арал теңізінің экологиялық мәселесіне қандай көзқарас білдіреді?
Мәтіндегі қай дерек автор пікірін дәлелдейді?
Оқырман ретінде мәселені шешуге кімдер және қалай үлес қоса алады?
Нұсқаулық:
Оқушыларды шағын топтарға бөліп, мәтінге сүйенген талқылау сұрақтарын құрастыруды тапсырады.
Әр топтан сұрақтарының бірін ұсынып, оны сыни тұрғыда бағалауды сұрайды.
Жауаптар:
Автор Арал теңізінің тартылуын күрделі экологиялық мәселе ретінде көрсетіп, оның салдарына алаңдайды.
Мәтіндегі теңіздің тартылуы, тұзды шаңның таралуы немесе табиғи ортаға тиген зиян туралы дерек автор пікірін дәлелдей…
|
Оқушылар топта мәтінге қатысты талқылау сұрақтарын құрастырады. Оқушылар «Автор Арал теңізінің экологиялық мәселесіне қандай көзқарас білдіреді?» деген сұраққа автордың алаңдаушылығын айтады; «Мәтіндегі қай дерек автор пікірін дәлелдейді?» деген сұраққа мәтіннен нақты дерек келтіреді; «Оқырман ретінде мәселені шешуге кімдер және қалай үлес қоса алады?» деген сұраққа қауым, мамандар мен ұйымдардың әрекеттерін атайды. Оқушылар бір сұрақты ұсынып, оның мәселені ашуы мен дәлелге сүйенуін бағалайды. | Мәтінге сай талқылау сұрағын құрастыру — 1 ұпай; автор мен оқырман ұстанымын ескеру — 1 ұпай; сұрақты сыни бағалап, дәлел келтіру — 1 ұпай; ең көбі — 3 ұпай. | Мәтін көшірмелері, сұрақ құрастыру парақтары, қаламдар |
| Экологиялық ойыны 5 мин |
Ойын тапсырмасы:
«Себеп — салдар — шешім» ойынын ұйымдастырады: топтарға себеп, салдар және шешім жазылған карточкаларды таратады.
Карточкаларды мағыналық байланысына қарай сәйкестендіріп, таңдауларын түсіндіруді ұсынады.
|
Оқушылар карточкаларды «себеп — салдар — шешім» тізбегіне сәйкестендіреді. Оқушылар суармалы егіншілікке суды шамадан тыс бұруды себеп, теңіздің тартылуы мен тұзды шаңды салдар, суды үнемдеу мен қалпына келтіру шараларын шешім ретінде атайды. | Бір дұрыс себепті анықтау — 1 ұпай; бір дұрыс салдарды анықтау — 1 ұпай; бір орынды шешім ұсыну — 1 ұпай; ең көбі — 3 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Суреттер мен мәтіндерді қарағанда экраннан қолайлы қашықтық сақтап, көзді мезгіл-мезгіл демалдырыңдар. Топтық жұмыста карточкалар мен жазу құралдарын ұқыпты пайдаланып, сыныпта қауіпсіз қозғалыңдар. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Қазақ тілі мен әдебиеті
- Сынып
- 11 сынып
- Тіл
- Қазақ
- Оқыту бағыты
- Гуманитарлық
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
- Сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша
- Шамамен бір минутта дайын
- Бастау тегін
