Атлах шайқасы. Зерттеу сұрағы: Неліктен Атлах шайқасын «халықтар шайқасы» деп атайды? — ҚМЖ, Тарих, 6 сынып
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
Тегін жасау
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Орта ғасырлардағы Қазақстан тарихы
|
| Сабақтың тақырыбы |
Атлах шайқасы. Зерттеу сұрағы: Неліктен Атлах шайқасын «халықтар шайқасы» деп атайды?
|
| Сыныбы |
6
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
6.3.2.3 Атлах шайқасының тарихи маңызын талдау; 6.2.2.3 көшпелілердің әскери өнеріндегі жетістіктерін сипаттау
|
| Сабақтың мақсаты |
Атлах шайқасының болған уақыты, қатысушылары мен барысы туралы біледі.
Атлах шайқасының тарихи маңызын және оны «халықтар шайқасы» деп атаудың себептерін түсіндіреді.
Көшпелілердің әскери өнеріндегі жетістіктерді сипаттап, олардың шайқас барысына ықпалын анықтайды.
|
| Құндылықтар |
Тарихи деректерді салыстыру арқылы оқушылар дәлелге сүйеніп пікір айтуға және өзгенің көзқарасын құрметтеуге дағдыланады. Халықтар арасындағы тарихи өзара ықпалды зерделеу ынтымақтастық пен мәдени әралуандықты бағалауға тәрбиелейді.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық ояту 4 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуын тексереді және оқу құралдарын дайындауды ұсынады.
«Атлах шайқасы» тақырыбы мен зерттеу сұрағын таныстырады: «Неліктен Атлах шайқасын «халықтар шайқасы» деп атайды?».
Шайқастың тарихи салдарын болжауға жетелейтін қысқа ой қозғау ұйымдастырады.
|
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар зерттеу сұрағын оқып, шайқастың неліктен маңызды болуы мүмкін екені туралы бастапқы болжам айтады. | Сабаққа дайындық — 1 ұпай. Зерттеу сұрағына қатысты орынды бастапқы болжам — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, дәптер, Қазақстанның тарихи картасы |
| Зерттеу мәселесін анықтау 5 минут |
Мәселе қою:
Атлах шайқасы туралы негізгі деректерді ой елегінен өткізуге шақырады: кімдер қатысты, қандай тарихи нәтиже болды?
«Егер шайқасқа бірнеше халық қатысып, оның салдары кең аймаққа әсер етсе, оны қалай атауға болады?» деген мәселе қояды.
Зерттеу сұрағын нақтылап, жауапты тарихи дәлелдермен негіздеу керегін түсіндіреді.
|
Оқушылар шайқасқа қатысқан күштер мен оның ықтимал салдары туралы болжам ұсынады. Оқушылар «халықтар шайқасы» атауына қатысты өз түсінігін айтып, зерттеу барысында тексеретін тұжырым жасайды. | Шайқас қатысушыларына қатысты болжам — 1 ұпай. Зерттеу мәселесін түсіндіретін дәлелді тұжырым — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тарихи карта, тақта, дәптер |
| Тарихи мәліметті меңгеру 10 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Атлах шайқасының 751 жылы Талас өңіріндегі Атлах маңында болғанын түсіндіреді.
Қарлұқтардың, араб әскерінің және Тан империясы әскерінің қатысуын картадан көрсетеді; оқушыларға тарихи күштерді картадан ажыратуға көмектеседі.
Шайқастың барысы мен нәтижесіне қатысты негізгі мәліметтерді ұсынып, деректердің мазмұнын салыстырады.
Шайқастан кейін Қытай ықпалының Орта Азияда әлсіреуін және аймақтың саяси-мәдени дамуына тигізген әсерін түсіндіреді.
Көшпелілердің атты әскер қолдану, жылдам қимылдау және ұрыс жағдайына бейімделу сияқты әскери ерекшеліктерін атап көрсетеді.
Слайд 1 — Атлах шайқасы
Слайд 2 — Талас өңіріндегі бір шайқасқа әртүрлі әскерлер қатысып, оның салдары аймақ тарихына әсер…
Слайд 3 — Сабақ соңында сендер:
Слайд 4 — Шайқастың орны мен күштері
Слайд 5 — Барысы және әскери өнер
Слайд 6 — Тарихи атауды талқылау
Слайд 7 — Шайқастың салдары
Слайд 8 — Тарихи маңызы
Слайд 9 — Қорытынды
Слайд 10 — Еске түсіріп жауап бер
|
Оқушылар картадан Атлах маңын, Талас өңірін және шайқасқа қатысқан күштердің орналасуын анықтайды. Оқушылар шайқастың себептері, қатысушылары мен салдары туралы негізгі мәліметтерді дәптерге жазады. Оқушылар көшпелілердің әскери өнеріндегі аталған ерекшеліктерді түсіндіреді. | Картадан шайқас аймағын дұрыс көрсету — 1 ұпай. Қатысушыларды дұрыс атау — 1 ұпай. Тарихи салдардың бірін түсіндіру — 1 ұпай. Көшпелілердің әскери жетістіктерінің бірін сипаттау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Тарихи дәлелдерді талдау 6 минут |
Сыныпқа сұрақтар:
Атлах шайқасына қандай саяси күштер қатысты?
Шайқастың Орта Азия тарихына тигізген басты салдарының бірі қандай?
Көшпелілердің әскери өнеріндегі қандай ерекшеліктер олардың ұрыс жүргізуіне көмектесті?
Қандай дәлелдер шайқасты «халықтар шайқасы» деп атауға негіз болады?
Жауаптар:
Қарлұқтар, араб әскері және Тан империясының әскері қатысты.
Тан империясының аймақтағы ықпалы әлсіреді; шайқас өңірдің кейінгі саяси және мәдени дамуына әсер етті.
Атты әскерді тиімді пайдалану, жылдам қимылдау және ұрыс жағдайына бейімделу көмектесті.
Әртүрлі халықтар мен саяси күштердің қатысуы және шайқас…
|
Оқушылар сұрақтарға тарихи мәліметтерге сүйеніп жауап береді. Оқушылар күтілетін жауаптарды салыстырып, шайқастың маңызына қатысты дәлелдерін айтады. | Қатысушыларды дұрыс анықтау — 1 ұпай. Тарихи салдарды түсіндіру — 1 ұпай. Әскери ерекшелікті атау — 1 ұпай. «Халықтар шайқасы» атауын дәлелмен негіздеу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | тарихи карта, оқулық, дәптер |
| Топтық тарихи ойын 6 минут |
Нұсқаулық:
«Дерек пен тұжырым» ойынының ережесін түсіндіреді: топтар берілген карточкалардағы тұжырымдарды «қатысушылар», «әскери өнер», «тарихи салдар» санаттарына бөледі.
Әр топтан екі тұжырымды таңдап, олардың шайқасты түсіндірудегі маңызын дәлелдеуін сұрайды.
Жауаптарды тыңдап, тарихи дәлел мен жорамалдың айырмасын нақтылайды.
|
Оқушылар топта карточкаларды тиісті санаттарға бөледі. Оқушылар таңдалған тұжырымдардың маңызын тарихи мәліметтерге сүйеніп түсіндіреді. Оқушылар басқа топтардың дәлелдерін тыңдап, қажет болса толықтырады. | Тұжырымдарды санаттарға дұрыс бөлу — 2 ұпай. Екі тұжырымды тарихи дерекпен негіздеу — 2 ұпай. Топтық талқылауға үлес қосу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Карта мен үлестірмелі материалдарды ұқыпты пайдаланып, оларды бір-біріне лақтырмау керек. Топтық жұмыста қауіпсіз арақашықтық сақтап, сыныпта еркін қозғалғанда бір-біріне кедергі жасамау қажет. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Тарих
- Сынып
- 6 сынып
- Тіл
- Қазақ
- Оқыту бағыты
- Физмат
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
- Сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша
- Шамамен бір минутта дайын
- Бастау тегін