Баққожа Мұқай «Өмірзая» романы — ҚМЖ, Қазақ әдебиеті, 11 сынып
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
Тегін жасау
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Қазіргі қазақ әдебиеті және роман жанры
|
| Сабақтың тақырыбы |
Баққожа Мұқай «Өмірзая» романы
|
| Сыныбы |
11
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
11.1.1.1 - әдеби шығармаға сюжеттік-композициялық талдау жасау арқылы жанрлық ерекшелігін түсіну; 11.2.2.1 - шығармадағы авторлық идеяның өмір шындығымен байланысын анықтау;
11.1.2.1 Әдеби шығарманың жанрлық ерекшелігін өзге жанрлармен салыстыра отырып талдау
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушылар «Өмірзая» романының сюжеттік-композициялық құрылымын және роман жанрына тән белгілерін біледі.
Оқушылар шығармадағы авторлық идеяны тарихи-әлеуметтік өмір шындығымен байланыстырады.
Оқушылар романның жанрлық ерекшеліктерін басқа әдеби жанрлармен салыстырып, мысалдар арқылы түсіндіреді.
|
| Құндылықтар |
әділеттілік
азаматтық жауапкершілік
өз көзқарасын дәлелмен жеткізу
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық ояту 4 мин |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуын тексереді және сыныпты жұмысқа дайындайды.
«Адам тағдыры мен қоғам шындығы әдеби шығармада қалай көрінеді?» деген ой қозғайтын сұрақты ортаға салады.
|
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар сұраққа бастапқы пікірін айтып, шығарманың тақырыбымен байланыс орнатады. | Сабаққа дайындық — 1 ұпай. Тақырыпқа қатысты орынды бастапқы пікір айту — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, дәптер, оқулық |
| Тақырып пен мәселені анықтау 5 мин |
Мәселе қою:
Сабақ тақырыбы мен оқу мақсаттарын таныстырады.
«Романдағы кейіпкер тағдыры арқылы автор қандай өмір шындығын көрсетеді?» деген негізгі мәселені қояды.
Оқушылардың болжамдарын тақтаға тірек сөздермен белгілейді.
|
Оқушылар тақырып пен оқу мақсаттарын дәптерге жазады. Оқушылар негізгі сұраққа болжам айтып, романның мазмұнына қатысты ойларын ортаға салады. | Негізгі мәселені дұрыс түсіндіру — 1 ұпай. Болжамын тақырыппен байланыстырып айту — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, бор, дәптер |
| Романға шолу жасау 7 мин |
Жаңа материалды түсіндіру:
Романның тақырыбы, тарихи-әлеуметтік аясы және негізгі тартысы туралы қысқаша түсінік береді.
Сюжет пен композиция ұғымдарын еске түсіріп, экспозиция, байланыс, даму, шиеленіс, шарықтау шегі, шешім бөліктеріне назар аудартады.
Роман жанрының көлемді оқиға, көп кейіпкер, уақыт пен қоғам тынысын кең қамту сияқты белгілерін түсіндіреді.
Слайд 1 — Баққожа Мұқайдың «Өмірзая» романы
Слайд 2 — Романның оқиғасы 1966–1986 жылдар аралығын қамтып, кейіпкерлер тағдырын Желтоқсан көтеріл…
Слайд 3 — Сабақ соңында сендер:
Слайд 4 — Тарихи-әлеуметтік аясы
Слайд 5 — Жанр және тартыс
Слайд 6 — Қайсысы ұлттық рухтың сақталғанын нанымдырақ танытады: Алдиярдың Кенесарыны зерттеуі ме,…
Слайд 7 — Сюжет пен композиция
Слайд 8 — Композицияны талдау
Слайд 9 — Негізгі түйін
Слайд 10 — Еске түсіріп жауап бер
|
Оқушылар түсіндірмені тыңдап, негізгі ұғымдарды жазып алады. Оқушылар романның мазмұнын еске түсіріп, оқиға желісін композициялық бөліктермен байланыстырады. | Сюжет пен композиция ұғымдарын дұрыс ажырату — 1 ұпай. Роман жанрының екі белгісін атау — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | |
| Сюжет пен композицияны талдау 8 мин |
Нұсқаулық:
Оқушыларды шағын топтарға бөліп, романның сюжеттік-композициялық бөліктерін анықтау тапсырмасын береді.
Әр топқа оқиға желісін талқылап, маңызды оқиғаларды тиісті композициялық бөлікке орналастыруды тапсырады.
Топтардың тұжырымдарын тыңдап, дәлел ретінде шығарма эпизодтарын атауды сұрайды.
|
Оқушылар топта роман оқиғаларын талқылайды. Оқушылар оқиғаларды композициялық бөліктерге жіктеп, әр тұжырымын шығарма эпизодымен дәлелдейді. Оқушылар топ жұмысының нәтижесін қысқаша таныстырады. | Композициялық бөліктерді дұрыс анықтау — 3 ұпай. Эпизодпен дәлел келтіру — 2 ұпай. Топтық таныстырылымның нақтылығы — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. | оқулық, сюжеттік сызба, қағаз парақтары |
| Жанрды салыстыра талдау 6 мин |
Сыныпқа сұрақтар:
«Өмірзая» романын повесть немесе әңгімеден қандай белгілері ажыратады?
Шығармадағы оқиғалар мен кейіпкерлер ауқымы роман жанрының ерекшелігін қалай танытады?
Сюжеттік-композициялық құрылым автор идеясын ашуға қалай қызмет етеді?
Жауаптар:
Роман көлемді оқиғалар желісімен, кейіпкерлер жүйесінің кеңдігімен және қоғамдық өмірді терең қамтуымен ерекшеленеді.
Оқиғалар мен кейіпкерлердің өзара байланысы қоғам мен адам тағдырын кең ауқымда танытады.
Оқиғалардың өрбуі мен тартыстың шешілуі авторлық ойды ашуға көмектеседі.
|
Оқушылар романның жанрын повесть және әңгімемен салыстырып жауап береді. Оқушылар жауаптарында көпқабаттылық, кейіпкерлер ауқымы және қоғамдық өмірді қамту ерекшеліктерін атайды. Оқушылар композицияның автор идеясын ашудағы рөлін түсіндіреді. | Романның кемінде екі жанрлық ерекшелігін атау — 2 ұпай. Өзге жанрмен нақты салыстыру — 2 ұпай. Композиция мен автор идеясын байланыстыру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | оқулық, салыстыру кестесі, дәптер |
| Өмір шындығын ойын арқылы талдау 5 мин |
Нұсқаулық:
«Оқиға – шындық – авторлық идея» ойынын ұйымдастырады: топтарға роман эпизодтары мен тарихи-әлеуметтік шындыққа қатысты тұжырымдар жазылған карточкалар таратады.
Әр топтан эпизодты өмір шындығымен және авторлық идеямен сәйкестендіріп, таңдауын түсіндіруді сұрайды.
|
Оқушылар карточкалардағы эпизод пен тұжырымдарды сәйкестендіреді. Оқушылар өз таңдауын дәлелдеп, оқиға мен өмір шындығының байланысын түсіндіреді. | Эпизодты дұрыс сәйкестендіру — 1 ұпай. Өмір шындығымен байланысты түсіндіру — 2 ұпай. Авторлық идеяны анықтау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Жеке тапсырманы орындау 5 мин |
Нұсқаулық:
«Романдағы бір эпизодты таңдап, оның авторлық идеяны ашудағы қызметін түсіндіріңіз. Сол эпизодтың роман жанрына тән сипатын бір мысалмен дәлелдеңіз» деген тапсырманы ұсынады.
Жауапты екі дәлелмен негіздеп жазуды ескертеді.
|
Оқушылар бір эпизодты таңдап, авторлық идеямен байланысын жазады. Оқушылар эпизодтың роман жанрына тән белгісін атап, жауабын екі дәлелмен негіздейді. | Эпизодты нақты таңдау — 1 ұпай. Авторлық идеямен байланыстыру — 2 ұпай. Жанрлық белгіні дәлелмен көрсету — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Топтық талқылау кезінде бір-бірінің пікірін құрметтеп, сөзді бөлмей тыңдаңдар. Қағаз және жазу құралдарын ұқыпты пайдаланып, жұмыс орнын қауіпсіз әрі жинақы ұстаңдар. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Қазақ әдебиеті
- Сынып
- 11 сынып
- Тіл
- Қазақ
- Оқыту бағыты
- Физмат
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
- Сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша
- Шамамен бір минутта дайын
- Бастау тегін
