Б.Мұқайдың «Өмірзая» романының сюжеті мен композициясы — ҚМЖ, Қазақ тілі мен әдебиеті, 11 сынып
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
Тегін жасау
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Қазіргі қазақ прозасы
|
| Сабақтың тақырыбы |
Б.Мұқайдың «Өмірзая» романының сюжеті мен композициясы
|
| Сыныбы |
11
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
11.1.1.1 - әдеби шығармаға сюжеттік-композициялық талдау жасау арқылы жанрлық ерекшелігін түсіну; 11.2.2.1 - шығармадағы авторлық идеяның өмір шындығымен байланысын анықтау;
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушылар романның сюжеттік желісін және негізгі оқиғалардың байланысын біледі.
Оқушылар роман композициясының бөліктерін және олардың көркемдік қызметін біледі.
Оқушылар авторлық идеяның шығармадағы өмір шындығымен байланысын біледі.
|
| Құндылықтар |
Тарихи шындық пен адам тағдыры туралы ойлану арқылы оқушылар әділеттілікке, жауапкершілікке және азаматтық ұстанымға құрметпен қарауды үйренеді. Шығармаға сүйеніп пікір айту өзгенің көзқарасын тыңдауға және дәлелді талқылауға баулиды.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 3 мин |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуын тексереді.
Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарын таныстырады.
«Шығармадағы өмір шындығы оқырманға қалай әсер етеді?» деген ой қозғайтын сұрақ ұсынады.
|
Оқушылар сабаққа дайындалады және тақырыпқа қатысты бастапқы пікірлерін айтады. Оқушылар сұраққа жауап ретінде шығарма өмірдегі оқиғалар мен адам тағдырын танытады деп болжайды. | Сабақ мақсатын дұрыс атайды — 1 ұпай. Тақырыпқа қатысты негізді бастапқы пікір айтады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, дәптерлер |
| Сюжеттік мәселені анықтау 5 мин |
Мәселе қою:
Б.Мұқайдың «Өмірзая» романындағы оқиғалардың байланысын түсіну үшін сюжеттік-композициялық талдаудың қажет екенін түсіндіреді.
«Романдағы негізгі тартыс кейіпкер тағдыры арқылы қалай ашылады?» деген проблемалық сұрақ қояды.
Оқушыларды пікірін мәтін мазмұнына сүйеніп айтуға бағыттайды.
|
Оқушылар романның негізгі тартысы кейіпкердің тағдыры мен қоғамдық жағдайдың қайшылығы арқылы ашылады деп жауап береді. Оқушылар пікірін шығармадағы оқиғалармен негіздейді. | Проблемалық сұраққа мазмұнға сай жауап береді — 1 ұпай. Жауабын оқиға желісімен дәлелдейді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | роман мәтіні, тақта |
| Роман құрылымын талдау 8 мин |
Жаңа материалды түсіндіру:
Сюжет пен композиция ұғымдарын және олардың шығармадағы байланысын түсіндіреді.
Роман оқиғаларын басталуы, байланысы, дамуы, шиеленісуі, шарықтау шегі және шешімі бойынша жүйелеуді ұсынады.
Көрнекі материал арқылы талдау ретін көрсетеді; мәтіндегі негізгі оқиғалар мен кейіпкер әрекеттерін талдауға назар аударады.
Слайд 1 — «Өмірзая» романы
Слайд 2 — «Өмірзая» романында кейіпкердің бір шешімі кейінгі оқиғалардың бағытын өзгерте алады.
Слайд 3 — Сабақ соңында
Слайд 4 — Сюжет пен композиция
Слайд 5 — Оқиғалардың өрбуі
Слайд 6 — Қай тұс шешуші?
Слайд 7 — Шарықтау мен шешім
Слайд 8 — Құрылымнан идеяға
Слайд 9 — Негізгі тұжырымдар
Слайд 10 — Еске түсіріп жауап бер
|
Оқушылар сюжет пен композиция ұғымдарын ажыратады. Оқушылар роман оқиғаларын композициялық бөліктерге сәйкестендіріп, негізгі оқиғалардың кейіпкер тағдырына ықпалын түсіндіреді. | Сюжет пен композиция ұғымдарын дұрыс ажыратады — 1 ұпай. Композициялық бөліктерді дұрыс көрсетеді — әр бөлікке 1 ұпай, ең көбі 3 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Талдау сұрақтарын талқылау 6 мин |
Сыныпқа сұрақтар:
Романның негізгі тартысы неден туындайды?
Оқиғалардың дамуы кейіпкердің мінезі мен тағдырын қалай ашады?
Шығарманың шарықтау шегі мен шешімі оқырманға қандай ой салады?
Жауаптар:
Тартыс кейіпкер мен оны қоршаған қоғамдық жағдайдың қайшылығынан туындайды.
Оқиғалар кейіпкердің ұстанымы мен тағдырын біртіндеп айқындайды.
Шарықтау шегі мен шешімі өмір шындығын танытып, авторлық ойға жетелейді.
|
Оқушылар үш сұраққа жауап береді: тартыстың себебін атайды, оқиғалардың кейіпкерге әсерін түсіндіреді, шарықтау шегі мен шешімнің мағынасын пайымдайды. Оқушылар жауаптарын роман мазмұнымен дәлелдейді. | Үш сұрақтың әрқайсысына мазмұнды жауап береді — әр жауапқа 1 ұпай, ең көбі 3 ұпай. Жауаптарын мәтіндегі оқиғамен дәлелдейді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | роман мәтіні, сұрақ карточкалары |
| Оқиғаларды сәйкестендіру ойыны 6 мин |
Нұсқаулық:
Топтарға роман оқиғалары мен композициялық бөліктер жазылған карточкаларды таратады.
Оқиғаларды тиісті композициялық бөлікпен сәйкестендіріп, таңдауды мәтін мазмұнымен түсіндіруді тапсырады.
Топтардың жіктеуін тыңдап, дәлелді жауаптарды нақтылайды.
|
Оқушылар топта оқиға карточкаларын композициялық бөліктермен сәйкестендіреді. Оқушылар таңдауларын роман мазмұнына сүйеніп түсіндіреді және өзге топтардың пікірін тыңдайды. | Оқиғаларды тиісті композициялық бөлікке сәйкестендіреді — әр дұрыс сәйкестікке 1 ұпай, ең көбі 3 ұпай. Таңдауын мәтінмен дәлелдейді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Авторлық идеяны саралау 6 мин |
Оқушыларға роман оқиғалары мен өмір шындығының байланысын жұпта талдауды ұсынады.
«Автор қандай өмір шындығын көрсетеді?», «Оқиғалар авторлық идеяны қалай ашады?» деген сұрақтарды талқылауға береді.
Жұптардың тұжырымдарын тыңдап, пікірлерін шығарма мазмұнымен негіздеуге бағыттайды.
|
Оқушылар жұпта автор көрсеткен өмір шындығын анықтайды. Оқушылар оқиғалардың авторлық идеяны қалай ашатынын түсіндіріп, тұжырымдарын роман мазмұнымен дәлелдейді. | Өмір шындығының бір қырын дұрыс анықтайды — 1 ұпай. Авторлық идеямен байланыстырады — 1 ұпай. Мәтіннен мазмұндық дәлел келтіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | роман мәтіні, дәптерлер |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Роман мәтіні мен баспа материалдарын пайдаланғанда кітапты ұқыпты ұстап, қағазды бүлдірмеңіз; сыныпта қозғалғанда бір-біріңізге кедергі келтірмеңіз. Топтық жұмыста карточкаларды ретімен қолданып, қауіпсіздік пен өзара сыйластықты сақтаңыз. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Қазақ тілі мен әдебиеті
- Сынып
- 11 сынып
- Тіл
- Қазақ
- Оқыту бағыты
- Физмат
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
- Сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша
- Шамамен бір минутта дайын
- Бастау тегін
