Дауысты дыбыс — ҚМЖ, Қазақ тілі, 5 сынып
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
Тегін жасау
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Фонетика
|
| Сабақтың тақырыбы |
Дауысты дыбыс
|
| Сыныбы |
5
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
5.1.1.1 Тірек сөздер мен ұсынылған иллюстрациялар арқылы тақырыпты болжау
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушылар дауысты дыбыстың анықтамасын біледі және оның айтылу ерекшелігін түсінеді.
Оқушылар дауысты дыбыстарды жуан және жіңішке түрлеріне ажыратады.
Оқушылар тірек сөздер мен иллюстрациялар арқылы сабақ тақырыбын болжайды.
|
| Құндылықтар |
Тілдік деректерді талдау барысында оқушылар ана тілін құрметтеп, сауатты сөйлеудің маңызын түсінеді. Топтық ойын кезінде бір-бірінің пікірін тыңдап, ынтымақтастық танытады.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру кезеңі 3 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа дайындығын тексереді.
«Дыбыс» және «әріп» тірек сөздерін тақтаға жазып, сабаққа назар аудартады.
|
Оқушылар амандасып, оқу құралдарын дайындайды. Оқушылар тірек сөздерді оқып, олардың сабақ тақырыбымен байланысын болжайды. | Сабаққа қажетті құралдарын дайындауы — 1 ұпай. Тірек сөздердің тақырыппен байланысын ұсынуы — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, бор, оқулық |
| Тақырыпты болжау 5 минут |
Мәселе қою:
Дауысты және дауыссыз дыбыстарды бейнелейтін иллюстрацияларды көрсетіп: «Суреттерде қандай дыбыстардың ерекшелігі берілген?», «Қай дыбыс түрін дауыстап, созып айтуға болады?» деп сұрайды.
Оқушылардың болжамдарын тыңдап, сабақ тақырыбын анықтауға бағыттайды.
Жауаптар:
Күтілетін жауаптар: дауысты және дауыссыз дыбыстар; дауысты дыбысты созып айтуға болады.
|
Оқушылар иллюстрацияларды мұқият қарап, дыбыстардың ерекшеліктерін салыстырады. Оқушылар сұрақтарға «дауысты дыбыстарды созып айтуға болады» деп жауап беріп, тақырыпты болжайды. | Иллюстрациядағы дыбыс түрлерін дұрыс атауы — 1 ұпай. Сұраққа негізді жауап беруі — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | дыбыстар бейнеленген иллюстрациялар, тақта |
| Жаңа материалды түсіндіру 8 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Дауысты дыбысқа анықтама береді: айтылғанда өкпеден шыққан ауа ауыз қуысында кедергіге ұшырамайтын дыбыс дауысты дыбыс деп аталады.
Дауысты дыбыстарды атап, олардың жуан және жіңішке болып бөлінетінін түсіндіреді: жуан дауыстылар — а, о, ұ, ы; жіңішке дауыстылар — ә, ө, ү, і, е.
Тақтаға «ана», «өрік», «құдық» сөздерін жазып, сөздердегі дауыстыларды дауыстап оқып, түрлерін анықтауды үлгі етеді.
|
Оқушылар анықтаманы тыңдап, негізгі ұғымдарды дәптерге жазады. Оқушылар «ана», «өрік», «құдық» сөздеріндегі дауысты дыбыстарды тауып, олардың жуан не жіңішке екенін атайды. | Дауысты дыбыс анықтамасын дұрыс тұжырымдауы — 1 ұпай. Жуан және жіңішке дауыстыларды дұрыс ажыратуы — 2 ұпай. Мысал сөздерден дауыстыларды дұрыс табуы — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | оқулық, тақта, дәптер |
| Түсіндірмені бекіту 7 минут |
Сыныпқа сұрақтар:
Дауысты дыбыс айтылғанда ауа кедергіге ұшырай ма?
«Қалам» сөзіндегі дауысты дыбыстар қандай?
«Көрік» сөзіндегі дауысты дыбыстар қандай?
Жауаптар:
Ауа кедергіге ұшырамайды.
«Қалам» сөзіндегі а дыбыстары — жуан дауыстылар.
«Көрік» сөзіндегі ө, і дыбыстары — жіңішке дауыстылар.
|
Оқушылар сұрақтарға кезекпен жауап береді. Оқушылар «қалам» сөзіндегі а дыбыстарының жуан, «көрік» сөзіндегі ө, і дыбыстарының жіңішке екенін айтады. | Бірінші сұраққа дұрыс жауап беруі — 1 ұпай. «Қалам» сөзіндегі дауыстыларды дұрыс сипаттауы — 1 ұпай. «Көрік» сөзіндегі дауыстыларды дұрыс сипаттауы — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | тақта, сөз жазылған карточкалар |
| Таныстырылымды талдау 6 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Дауысты дыбыстардың анықтамасы мен жуан-жіңішке түрлері берілген таныстырылымды көрсетеді.
Оқушыларға таныстырылымдағы сөз үлгілерінен дауыстыларды анықтап, олардың түрін атауды тапсырады.
Слайд 1 — Дауысты дыбыстар
Слайд 2 — «Ата» мен «әже» сөздерін дауыстап айтқанда, ауыздың қалпы әртүрлі болады.
Слайд 3 — Сабақ соңында сендер
Слайд 4 — Дауысты дыбыс
Слайд 5 — Жуан және жіңішке
Слайд 6 — Сөздерге қарап болжа
Слайд 7 — Дауыстыларды тап
Слайд 8 — Естіп, жіктеп көр
Слайд 9 — Негізгі ой
Слайд 10 — Еске түсіріп жауап бер
|
Оқушылар таныстырылымды қарап, сөз үлгілерінен дауыстыларды табады. Оқушылар дыбыстарды жуан және жіңішке деп жіктеп, жауаптарын айтады. | Таныстырылымдағы сөздерден дауыстыларды дұрыс табуы — 2 ұпай. Оларды жуан не жіңішке деп дұрыс жіктеуі — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Дыбыстар ойыны 6 минут |
Нұсқаулық:
«Жуан ба, жіңішке ме?» ойынын ұйымдастырады: сөз жазылған карточкаларды оқиды, оқушылар тиісті топқа орналастырады.
Ойынға «бала», «гүл», «орман», «әже», «құс», «кеме» сөздерін ұсынады.
|
Оқушылар сөздерді тыңдап, дауысты дыбыстарын анықтайды. Оқушылар сөздерді жуан және жіңішке дыбысты сөздер тобына бөліп орналастырады: бала, орман, құс — жуан; гүл, әже, кеме — жіңішке. | Әр сөзді дұрыс топқа орналастыру — 1 ұпайдан, ең көбі 6 ұпай. | |
| Жеке тапсырманы орындау 6 минут |
Нұсқаулық:
Әр оқушыға «Жолбарыс орманда жүр» сөйлемін беріп, дауысты дыбыстарды астын сызу арқылы белгілеуді тапсырады.
Белгіленген дауыстыларды жуан және жіңішке деп екі топқа бөлуді сұрайды.
|
Оқушылар сөйлемді оқып, дауысты дыбыстардың астын сызады. Оқушылар «жолбарыс» сөзіндегі о, а, ы дыбыстарын және «орманда» сөзіндегі о, а, а дыбыстарын жуан, «жүр» сөзіндегі ү дыбысын жіңішке деп жіктейді. | Сөйлемдегі дауыстыларды дұрыс белгілеуі — 2 ұпай. Дауыстыларды жуан және жіңішке деп дұрыс жіктеуі — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Білімді тексеру 2 минут |
Қорытындылау:
Қысқа тексеру жұмысын өткізеді: «Дауысты дыбысқа анықтама бер», «Жуан дауыстыны тап: а, ө, і», «Жіңішке дауыстыны тап: ұ, ү, ы» тапсырмаларын ұсынады.
|
Оқушылар үш сұраққа жеке жауап береді: дауысты дыбыстың анықтамасын айтады, жуан дауысты ретінде а дыбысын, жіңішке дауысты ретінде ү дыбысын таңдайды. | Анықтаманы дұрыс айтуы — 1 ұпай. Жуан дауыстыны дұрыс таңдауы — 1 ұпай. Жіңішке дауыстыны дұрыс таңдауы — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Тақтаға жазғанда және карточкалармен жұмыс істегенде оқушылар бір-біріне кедергі келтірмей, қозғалыс кезінде қауіпсіз арақашықтық сақтайды. Дәптерге жазғанда дұрыс отыру қалпын сақтап, көзді кітап пен дәптерден шамамен 30–35 см қашық ұстайды. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Қазақ тілі
- Сынып
- 5 сынып
- Тіл
- Қазақ
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
- Сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша
- Шамамен бір минутта дайын
- Бастау тегін
