English

Дауысты дыбыс — Lesson Plan, Kazakh Language, Grade 5

Create your own lesson plan with AI

Preview Open material
Lesson plan
Section
Фонетика
Lesson title
Дауысты дыбыс
Class
5
Lesson objectives according to program
5.1.1.1 Тірек сөздер мен ұсынылған иллюстрациялар арқылы тақырыпты болжау
Lesson objectives
Оқушылар дауысты дыбыстың анықтамасын біледі және оның айтылу ерекшелігін түсінеді.
Оқушылар дауысты дыбыстарды жуан және жіңішке түрлеріне ажыратады.
Оқушылар тірек сөздер мен иллюстрациялар арқылы сабақ тақырыбын болжайды.
Values
Тілдік деректерді талдау барысында оқушылар ана тілін құрметтеп, сауатты сөйлеудің маңызын түсінеді. Топтық ойын кезінде бір-бірінің пікірін тыңдап, ынтымақтастық танытады.
Lesson progress
Lesson stage/time Teacher's action Student's action Evaluation Resources
Ұйымдастыру кезеңі
3 минут
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа дайындығын тексереді.
«Дыбыс» және «әріп» тірек сөздерін тақтаға жазып, сабаққа назар аудартады.
 Оқушылар амандасып, оқу құралдарын дайындайды. Оқушылар тірек сөздерді оқып, олардың сабақ тақырыбымен байланысын болжайды. Сабаққа қажетті құралдарын дайындауы — 1 ұпай. Тірек сөздердің тақырыппен байланысын ұсынуы — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. тақта, бор, оқулық
Тақырыпты болжау
5 минут
Мәселе қою:
Дауысты және дауыссыз дыбыстарды бейнелейтін иллюстрацияларды көрсетіп: «Суреттерде қандай дыбыстардың ерекшелігі берілген?», «Қай дыбыс түрін дауыстап, созып айтуға болады?» деп сұрайды.
Оқушылардың болжамдарын тыңдап, сабақ тақырыбын анықтауға бағыттайды.
Жауаптар:
Күтілетін жауаптар: дауысты және дауыссыз дыбыстар; дауысты дыбысты созып айтуға болады.
 Оқушылар иллюстрацияларды мұқият қарап, дыбыстардың ерекшеліктерін салыстырады. Оқушылар сұрақтарға «дауысты дыбыстарды созып айтуға болады» деп жауап беріп, тақырыпты болжайды. Иллюстрациядағы дыбыс түрлерін дұрыс атауы — 1 ұпай. Сұраққа негізді жауап беруі — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. дыбыстар бейнеленген иллюстрациялар, тақта
Жаңа материалды түсіндіру
8 минут
Жаңа материалды түсіндіру:
Дауысты дыбысқа анықтама береді: айтылғанда өкпеден шыққан ауа ауыз қуысында кедергіге ұшырамайтын дыбыс дауысты дыбыс деп аталады.
Дауысты дыбыстарды атап, олардың жуан және жіңішке болып бөлінетінін түсіндіреді: жуан дауыстылар — а, о, ұ, ы; жіңішке дауыстылар — ә, ө, ү, і, е.
Тақтаға «ана», «өрік», «құдық» сөздерін жазып, сөздердегі дауыстыларды дауыстап оқып, түрлерін анықтауды үлгі етеді.
 Оқушылар анықтаманы тыңдап, негізгі ұғымдарды дәптерге жазады. Оқушылар «ана», «өрік», «құдық» сөздеріндегі дауысты дыбыстарды тауып, олардың жуан не жіңішке екенін атайды. Дауысты дыбыс анықтамасын дұрыс тұжырымдауы — 1 ұпай. Жуан және жіңішке дауыстыларды дұрыс ажыратуы — 2 ұпай. Мысал сөздерден дауыстыларды дұрыс табуы — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. оқулық, тақта, дәптер
Түсіндірмені бекіту
7 минут
Сыныпқа сұрақтар:
Дауысты дыбыс айтылғанда ауа кедергіге ұшырай ма?
«Қалам» сөзіндегі дауысты дыбыстар қандай?
«Көрік» сөзіндегі дауысты дыбыстар қандай?
Жауаптар:
Ауа кедергіге ұшырамайды.
«Қалам» сөзіндегі а дыбыстары — жуан дауыстылар.
«Көрік» сөзіндегі ө, і дыбыстары — жіңішке дауыстылар.
 Оқушылар сұрақтарға кезекпен жауап береді. Оқушылар «қалам» сөзіндегі а дыбыстарының жуан, «көрік» сөзіндегі ө, і дыбыстарының жіңішке екенін айтады. Бірінші сұраққа дұрыс жауап беруі — 1 ұпай. «Қалам» сөзіндегі дауыстыларды дұрыс сипаттауы — 1 ұпай. «Көрік» сөзіндегі дауыстыларды дұрыс сипаттауы — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. тақта, сөз жазылған карточкалар
Таныстырылымды талдау
6 минут
Жаңа материалды түсіндіру:
Дауысты дыбыстардың анықтамасы мен жуан-жіңішке түрлері берілген таныстырылымды көрсетеді.
Оқушыларға таныстырылымдағы сөз үлгілерінен дауыстыларды анықтап, олардың түрін атауды тапсырады.
Slide 1 — Дауысты дыбыстар
Slide 2 — «Ата» мен «әже» сөздерін дауыстап айтқанда, ауыздың қалпы әртүрлі болады.
Slide 3 — Сабақ соңында сендер
Slide 4 — Дауысты дыбыс
Slide 5 — Жуан және жіңішке
Slide 6 — Сөздерге қарап болжа
Slide 7 — Дауыстыларды тап
Slide 8 — Естіп, жіктеп көр
Slide 9 — Негізгі ой
Slide 10 — Еске түсіріп жауап бер
Оқушылар таныстырылымды қарап, сөз үлгілерінен дауыстыларды табады. Оқушылар дыбыстарды жуан және жіңішке деп жіктеп, жауаптарын айтады. Таныстырылымдағы сөздерден дауыстыларды дұрыс табуы — 2 ұпай. Оларды жуан не жіңішке деп дұрыс жіктеуі — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай.
Дыбыстар ойыны
6 минут
Нұсқаулық:
«Жуан ба, жіңішке ме?» ойынын ұйымдастырады: сөз жазылған карточкаларды оқиды, оқушылар тиісті топқа орналастырады.
Ойынға «бала», «гүл», «орман», «әже», «құс», «кеме» сөздерін ұсынады.
 Оқушылар сөздерді тыңдап, дауысты дыбыстарын анықтайды. Оқушылар сөздерді жуан және жіңішке дыбысты сөздер тобына бөліп орналастырады: бала, орман, құс — жуан; гүл, әже, кеме — жіңішке. Әр сөзді дұрыс топқа орналастыру — 1 ұпайдан, ең көбі 6 ұпай.
Жеке тапсырманы орындау
6 минут
Нұсқаулық:
Әр оқушыға «Жолбарыс орманда жүр» сөйлемін беріп, дауысты дыбыстарды астын сызу арқылы белгілеуді тапсырады.
Белгіленген дауыстыларды жуан және жіңішке деп екі топқа бөлуді сұрайды.
 Оқушылар сөйлемді оқып, дауысты дыбыстардың астын сызады. Оқушылар «жолбарыс» сөзіндегі о, а, ы дыбыстарын және «орманда» сөзіндегі о, а, а дыбыстарын жуан, «жүр» сөзіндегі ү дыбысын жіңішке деп жіктейді. Сөйлемдегі дауыстыларды дұрыс белгілеуі — 2 ұпай. Дауыстыларды жуан және жіңішке деп дұрыс жіктеуі — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай.
Білімді тексеру
2 минут
Қорытындылау:
Қысқа тексеру жұмысын өткізеді: «Дауысты дыбысқа анықтама бер», «Жуан дауыстыны тап: а, ө, і», «Жіңішке дауыстыны тап: ұ, ү, ы» тапсырмаларын ұсынады.
 Оқушылар үш сұраққа жеке жауап береді: дауысты дыбыстың анықтамасын айтады, жуан дауысты ретінде а дыбысын, жіңішке дауысты ретінде ү дыбысын таңдайды. Анықтаманы дұрыс айтуы — 1 ұпай. Жуан дауыстыны дұрыс таңдауы — 1 ұпай. Жіңішке дауыстыны дұрыс таңдауы — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай.
Health and safety compliance
Health and safety compliance Тақтаға жазғанда және карточкалармен жұмыс істегенде оқушылар бір-біріне кедергі келтірмей, қозғалыс кезінде қауіпсіз арақашықтық сақтайды. Дәптерге жазғанда дұрыс отыру қалпын сақтап, көзді кітап пен дәптерден шамамен 30–35 см қашық ұстайды.

Material details

Material type
Lesson Plan
Subject
Kazakh Language
Grade
Grade 5
Language
Kazakh

Create your own lesson plan with AI

  • Built from your topic, subject and grade
  • Ready in about a minute
  • Free to start

Similar materials

Lesson plans, tests and presentations made by teachers

Sign up to open this lesson plan in full and create your own with AI in minutes.

Sign in