Катализаторлар мен ингибиторлар. №3 практикалық жұмыс: катализатордың реакция жылдамдығына әсері — ҚМЖ, Химия, 9 сынып
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Химиялық реакциялардың жылдамдығы
|
| Сабақтың тақырыбы |
Катализаторлар мен ингибиторлар. №3 практикалық жұмыс: катализатордың реакция жылдамдығына әсері
|
| Сыныбы |
9
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
9.3.2.4 Реакция жылдамдығына ингибитордың әсерін түсіндіру
9.3.2.3 Катализатордың реагенттен айырмашылығын және олардың реакция жылдамдығына әсерін түсіндіру
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушы катализатордың реакция жылдамдығын арттыратынын және реакция соңында жұмсалмайтынын біледі.
Оқушы катализатор мен реагенттің айырмашылығын біледі.
Оқушы ингибитордың реакция жылдамдығын төмендететінін біледі.
Оқушы тәжірибе нәтижесіне сүйеніп, катализатордың реакция жылдамдығына әсерін түсіндіреді.
|
| Құндылықтар |
Зертханалық жұмыста қауіпсіздік ережелерін сақтау жауапкершілік пен ұқыптылықты қалыптастырады. Тәжірибе нәтижесін дәл тіркеу және қорытындыны дерекке сүйеніп жасау адалдық пен зерттеушілік мәдениетті дамытады.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 4 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуды тексереді.
Зертханалық жұмысқа қажетті құралдардың дайындығын тексереді.
Мәселе қою:
«Неліктен кейбір химиялық реакциялар катализатор қосылғанда жылдамырақ жүреді, ал ингибиторлар реакцияны баяулатады?» деген мәселені қояды.
|
Оқушылар сабаққа дайындалады және қажетті құралдарын реттейді. Оқушылар катализатор мен ингибитордың әсері туралы бастапқы болжам айтады. | Сабаққа және құралдарға дайындық — 1 ұпай. Болжамын химиялық ұғымдармен байланыстырады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, дәптер, зертханалық құралдар |
| Тақырыпты таныстыру 7 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Катализатордың реакцияның жүру жолын өзгертіп, белсендіру энергиясын төмендету арқылы реакция жылдамдығын арттыратынын түсіндіреді.
Катализатор реакция барысында жұмсалмайтынын, ал реагенттердің реакцияға түсіп, өнім түзетінін түсіндіреді.
Ингибитор реакция жылдамдығын төмендететінін мысалмен түсіндіреді.
Тақырыпқа қатысты негізгі ұғымдар мен сызбаларды таныстырады.
|
Оқушылар түсіндірмені тыңдап, катализатор, реагент және ингибитор ұғымдарын дәптерге жазады. Оқушылар катализатор мен реагенттің айырмашылығын атап, ингибитордың әсерін түсіндіреді. | Катализатордың әсерін дұрыс сипаттайды — 1 ұпай. Катализатор мен реагенттің айырмашылығын атайды — 1 ұпай. Ингибитордың әсерін түсіндіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | |
| Жұптық сәйкестендіру ойыны 6 минут |
Нұсқаулық:
Жұптарға ұғымдар мен сипаттамалар жазылған карточкаларды таратады.
«Катализатор», «ингибитор», «реагент», «өнім» ұғымдарын тиісті сипаттамаларымен сәйкестендіруді ұсынады.
Жұптардың жауаптарын тексеріп, қате сәйкестіктерді талқылайды.
|
Оқушылар жұппен карточкаларды сәйкестендіреді. Оқушылар катализатордың реакцияны жылдамдататынын, ингибитордың баяулататынын, реагенттердің реакцияға түсетінін және өнімдердің түзілетінін айтады. | Төрт ұғымды дұрыс сәйкестендіреді — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Жұптық жұмысты дәлелмен түсіндіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | |
| Практикалық жұмысқа дайындық 5 минут |
Практикалық жұмысқа нұсқау:
№3 практикалық жұмыстың мақсатын түсіндіреді: катализатордың реакция жылдамдығына әсерін бақылау.
Жұмыс тәртібін түсіндіреді: бірдей мөлшердегі реактивтерді салыстырып, бір үлгіге катализатор қосады, реакция белгілерінің пайда болу уақытын бақылайды.
Оқушыларға бақылау кестесін ұсынады: «Катализаторсыз», «Катализатормен», «Бақылау белгісі», «Уақыт», «Қорытынды».
Қорғаныш көзілдірігі мен қолғапты дұрыс қолдануды ескертеді.
|
Оқушылар жұмыс мақсаты мен ретін тыңдайды, бақылау кестесін дәптерге көшіреді және тәжірибе нәтижесін қалай салыстыратынын айтады. | Жұмыс мақсаты мен салыстыру тәсілін дұрыс атайды — 1 ұпай. Бақылау кестесінің негізгі бағандарын дайындайды — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | зертханалық нұсқаулық, дәптер, қорғаныш көзілдірігі, қолғап |
| Катализатор әсерін зерттеу 12 минут |
Тәжірибені орындау нұсқауы:
Мұғалімнің бақылауымен реактивтерді бірдей мөлшерде қолдануды ұйымдастырады.
Алдымен катализаторсыз үлгідегі реакция белгілерін және олардың пайда болу уақытын бақылатады.
Екінші үлгіге катализатор қосып, байқалған өзгерісті және уақытты тіркетеді.
Оқушыларға екі тәжірибені салыстырып, катализатордың әсерін дерекпен негіздетеді.
|
Оқушылар қорғаныш құралдарын киіп, реактивтерді нұсқаулыққа сай қолданады. Оқушылар екі үлгідегі реакция белгілерін бақылап, уақытты кестеге жазады және катализатор қосылған үлгідегі өзгерісті салыстырады. | Қауіпсіздік талаптарын сақтайды — 1 ұпай. Екі үлгінің бақылауын кестеге дұрыс тіркейді — 2 ұпай. Нәтижені салыстырып, катализатордың әсері туралы қорытынды жасайды — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | зертханалық құралдар, реактивтер, бақылау кестесі, қорғаныш көзілдірігі, қолғап |
| Нәтижені талдау және бекіту 7 минут |
Сыныпқа сұрақтар:
«Қай үлгіде реакция жылдамырақ жүрді және оны қандай бақылау белгісі көрсетті?».
«Катализатор реакция соңында жұмсалды ма? Нәтижеге сүйеніп түсіндіріңдер.».
«Ингибитор реакция жылдамдығына қалай әсер етеді?».
Жауаптар:
«Катализатор қосылған үлгіде; реакция белгісі ертерек байқалды немесе өзгеріс қысқа уақытта болды.».
«Жоқ, катализатор реакция барысында жұмсалмайды; ол реакцияның жүруін жылдамдатады.».
«Ингибитор реакция жылдамдығын төмендетеді.».
Практикалық бақылауды осы жауаптармен байланыстырып, қате түсініктерді түзетеді.
|
Оқушылар бақылау кестесіне сүйеніп, қай үлгінің жылдамырақ болғанын және оны көрсеткен белгіні айтады. Оқушылар катализатордың жұмсалмауын және ингибитордың баяулататын әсерін түсіндіреді. | Бақылау белгісін пайдаланып жылдамырақ үлгіні анықтайды — 1 ұпай. Катализатордың реакция соңында жұмсалмайтынын түсіндіреді — 1 ұпай. Ингибитордың әсерін дұрыс атайды — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | бақылау кестесі, тақта, оқушы дәптерлері |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Реактивтерді мұғалімнің нұсқауымен ғана қолданып, қорғаныш көзілдірігі мен қолғап кию керек; заттарды дәмін татуға немесе қолмен ұстауға болмайды. Төгілген затты өздігінен тазаламай, мұғалімге хабарлап, тәжірибеден кейін қолды жуу қажет. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Химия
- Сынып
- 9 сынып
- Тіл
- Қазақ
- Оқыту бағыты
- Физмат
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
ROQED AI сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша дайын материал құрастырады. Бастау тегін.
