Ньютоннің бірінші заңы — ҚМЖ, Физика, 9 сынып
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
Тегін жасау
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Қозғалыс заңдары
|
| Сабақтың тақырыбы |
Ньютоннің бірінші заңы
|
| Сыныбы |
9
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
9.2.2.2 Ньютонның бірінші заңын тұжырымдау және оны есептер шығаруда қолдану
9.2.2.1 Инерция, инерттілік және инерциялық санақ жүйесі ұғымдарының мағынасын түсіндіру
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушы Ньютонның бірінші заңының тұжырымын біледі және қорытқы күш нөлге тең болғандағы дене қозғалысын сипаттайды.
Оқушы инерция, инерттілік және инерциялық санақ жүйесі ұғымдарының мағынасын біледі.
Оқушы Ньютонның бірінші заңын қарапайым есептерді шығаруда қолдану тәсілін біледі.
|
| Құндылықтар |
Құбылыстарды бақылау мен тәжірибе нәтижелерін салыстыру арқылы оқушылар ғылыми ойлау мен дәлелді қорытынды жасауға дағдыланады. Топтық ойын кезінде бірін-бірі тыңдап, ортақ шешімге жауапкершілікпен келеді.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 5 мин |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуын тексереді.
Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарын таныстырады.
Мәселе қою:
«Автобус кенет тоқтағанда жолаушы неге алға қарай еңкейеді?» деген сұрақ қойып, сабақ мәселесін ұсынады.
|
Оқушылар сабаққа дайындалады және мақсаттармен танысады. Оқушылар автобустың тоқтау жағдайын талдап, дененің қозғалысын сақтауға тырысатынын айтады. | Сабақ мәселесіне қатысты орынды болжам ұсынады — 1 ұпай. Сабақ мақсатын түсіндіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, дәптер |
| Негізгі ұғымдар мен заң 12 мин |
Жаңа материалды түсіндіру:
Инерцияны дененің қозғалыс күйін сақтауы, инерттілікті дененің жылдамдығын өзгертуге қарсыласу қасиеті ретінде түсіндіреді.
Инерциялық санақ жүйесін Ньютонның бірінші заңы орындалатын санақ жүйесі деп анықтайды.
Ньютонның бірінші заңын тұжырымдайды: егер денеге әсер ететін қорытқы күш нөлге тең болса, дене тыныштық күйін сақтайды немесе түзу сызықты бірқалыпты қозғалады.
Көрнекі таныстырылым арқылы автобус, доп және үстел үстіндегі зат мысалдарын көрсетіп, ұғымдарды күнделікті құбылыстармен байланыстырады.
Слайд 1 — Ньютонның бірінші заңы
Слайд 2 — Автобус кенет қозғалғанда, жолаушы денесі артқа қарай ауғандай болады. Ал автобус тоқтаға…
Слайд 3 — Сабақ соңында сіз:
Слайд 4 — Инерция және инерттілік
Слайд 5 — Инерциялық санақ жүйесі
Слайд 6 — Автобус тежелгенде жолаушы алға ұмтылады, ал массасы үлкен жүк жылдамдығын өзгертуге көбі…
Слайд 7 — Ньютонның бірінші заңы
Слайд 8 — Заңды есепте қолдану
Слайд 9 — Қорытынды
Слайд 10 — Еске түсіріп жауаплаарай
|
Оқушылар анықтамаларды дәптерге жазады. Оқушылар автобус, доп және үстел үстіндегі зат мысалдарынан инерция құбылысын анықтайды. Оқушылар қорытқы күш нөлге тең болғандағы қозғалысты сипаттайды. | Инерция, инерттілік және инерциялық санақ жүйесінің мағынасын дұрыс түсіндіреді — әр ұғымға 1 ұпай, ең көбі 3 ұпай. Заңды дұрыс тұжырымдайды — 2 ұпай. Мысалдарды ұғымдармен сәйкестендіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. | |
| Сұрақтар және талқылау 7 мин |
Сыныпқа сұрақтар:
Қорытқы күш нөлге тең болғанда дене қалай қозғалады?
Автобус қозғалысын бастағанда жолаушы неліктен артқа қарай шалқаяды?
Инерция мен инерттіліктің айырмашылығы неде?
Жауаптар:
Дене тыныштықта қалады немесе түзу сызықты бірқалыпты қозғалады.
Жолаушы денесі бастапқы тыныштық күйін сақтауға тырысатындықтан артқа қарай шалқаяды.
Инерция — қозғалыс күйін сақтау құбылысы, ал инерттілік — жылдамдықтың өзгеруіне қарсыласу қасиеті.
|
Оқушылар сұрақтарға жауап береді: қорытқы күш нөл болса, дене тыныштықта қалады немесе түзу сызықты бірқалыпты қозғалады; автобус қозғала бастағанда жолаушы бастапқы тыныштық күйін сақтап, артқа шалқаяды; инерция құбылыс, инерттілік дененің қасиеті екенін айтады. | Бірінші сұраққа дұрыс жауап береді — 1 ұпай. Екінші сұрақты инерциямен байланыстырып түсіндіреді — 1 ұпай. Үшінші сұрақта екі ұғымды ажыратады — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | оқулық, тақта |
| Инерцияны ойынмен бекіту 8 мин |
Нұсқаулық:
«Құбылысты таны» ойынын ұйымдастырады: топтарға күнделікті өмірдегі жағдайлар жазылған карточкаларды таратады.
Әр топтан жағдайды инерция ұғымымен түсіндіруді және Ньютонның бірінші заңына сүйеніп қорытынды жасауды сұрайды.
Жағдайлар: көлік кенет тежелгенде жолаушының алға еңкеюі; кілемді қаққанда шаңның бөлінуі; үстел үстіндегі кітаптың тыныштықта жатуы.
|
Оқушылар топта карточкаларды талқылайды. Оқушылар көлік тежелгенде жолаушының денесі қозғалысын сақтауға тырысатынын, кілем қозғалғанда шаңның бастапқы күйін сақтайтынын, ал кітапқа әсер ететін күштер теңгерілгенде оның тыныштықта қалатынын түсіндіреді. | Үш жағдайдың әрқайсысын дұрыс түсіндіреді — әрқайсысы үшін 1 ұпай, ең көбі 3 ұпай. Топтық талқылауға мазмұнды үлес қосады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Есептерді жеке шығару 10 мин |
Нұсқаулық:
Жеке тапсырманы ұсынады: массасы 2 кг денеге әсер ететін қарама-қарсы бағытталған күштер 6 Н және 6 Н. Дененің қозғалысын сипаттаңдар.
Екінші тапсырма береді: тыныштықтағы арбаға әсер ететін қорытқы күш 0 Н. Арбаның қозғалыс күйін атаңдар.
Шешу барысында қорытқы күшті анықтап, Ньютонның бірінші заңын қолдануды ескертеді.
|
Оқушылар тапсырмаларды жеке орындайды. Оқушылар бірінші есепте қорытқы күш 0 Н екенін анықтап, дене тыныштықта қалатынын немесе бастапқы жылдамдығын сақтап түзу сызықты бірқалыпты қозғалатынын жазады. Оқушылар екінші есепте арба тыныштық күйін сақтайтынын айтады. | Бірінші есепте қорытқы күшті дұрыс анықтайды — 1 ұпай; қозғалысты дұрыс сипаттайды — 1 ұпай. Екінші есепте Ньютонның бірінші заңын дұрыс қолданады — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Рефлексия 3 мин |
«Желкенді көтеріңіз» рефлексиясын өткізеді. Оқушылар желкенді көтеру үшін ұстайды — биік болған сайын сабақ көбірек ұнағаны.
|
Оқушылар «Желкенді көтеріңіз» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. | Бір ұғымды дұрыс жазады — 1 ұпай. Заңға сәйкес өмірлік жағдай келтіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Тәжірибелік мысалдарды талқылағанда заттарды лақтырмау және қозғалыстағы денелерден қауіпсіз қашықтық сақтау қажет. Сынып ішінде топпен жұмыс кезінде жолдарды бос ұстап, құралдарды ұқыпты пайдаланыңдар. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Физика
- Сынып
- 9 сынып
- Тіл
- Қазақ
- Оқыту бағыты
- Физмат
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
- Сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша
- Шамамен бір минутта дайын
- Бастау тегін
