Көшпелілер туралы түсінік — ҚМЖ, Қазақ тілі мен әдебиеті, 5 сынып
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
Тегін жасау
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Көшпелі өмір салты мен тарихи таным
|
| Сабақтың тақырыбы |
Көшпелілер туралы түсінік
|
| Сыныбы |
5
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
5.1.2.1 тыңдалған мәтіннің негізгі мазмұнын түсіну және нақты ақпаратты анықтау.
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушы көшпелілер ұғымының мәнін біледі.
Оқушы көшпелілердің өмір салты мен тұрмыс ерекшеліктерін сипаттайтын негізгі ақпаратты біледі.
Оқушы тыңдалған мәтіннің негізгі мазмұнын және ондағы нақты деректерді ажыратады.
|
| Құндылықтар |
Тарихи мұраға құрметпен қарап, көшпелі халықтардың тұрмыс-тәжірибесін таниды. Тыңдалған деректерді дәлелге сүйеніп талқылау арқылы жауапкершілік пен өзара сыйластықты дамытады.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 4 мин |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен сәлемдесіп, сабаққа дайындықтарын тексереді.
«Көшпелілер» деген сөзді естігенде қандай бейнелер мен ұғымдар ойға келетінін сұрап, тақырыпқа назар аудартады.
|
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар көшпелілер туралы бастапқы ойларын айтады; ықтимал жауаптар: көшіп-қону, киіз үй, мал шаруашылығы. | Сабаққа дайындық пен бастапқы ойды тақырыпқа сай айту — 1 ұпай. Ең көбі — 1 ұпай. | тақта, бор, дәптерлер |
| Тақырыпты болжау 5 мин |
Мәселе қою:
«Көшпелілер не себепті бір жерде тұрақтамай, қоныс ауыстырған?» деген мәселені ұсынады.
Жауаптарды тыңдап, бүгінгі сабақта тыңдалған мәтіннен себептер мен нақты деректерді анықтау керегін түсіндіреді.
|
Оқушылар сұраққа болжам айтады; ықтимал жауаптар: малға жайылым іздеу, жыл мезгілінің ауысуы, су мен ауа райына байланысты көшу. Оқушылар болжамдарын тыңдалатын мәтіндегі ақпаратпен тексеруге дайындалады. | Көшу себебіне қатысты қисынды болжам айту — 1 ұпай; мәтіннен оны тексеру жолын ұсыну — 1 ұпай. Ең көбі — 2 ұпай. | тақта, көшпелі өмір көріністері бейнеленген суреттер |
| Мәтінмен танысу 8 мин |
Жаңа материалды түсіндіру:
Көшпелі өмір салты, маусымдық қоныс ауыстыру, мал шаруашылығы және киіз үй туралы негізгі ұғымдарды қысқаша түсіндіреді.
Көшпелілерийн амьдралын талаархи тыңдалым мәтінін мәнерлеп оқиды: «Көшпелілер мал шаруашылығымен айналысып, жыл мезгіліне қарай қоныс ауыстырған. Олар малға жайылым мен су іздеп, қыста қыстауға, жазда жайлауға көшкен. Киіз үй көшіп-қонуға ыңғайлы баспана болған. Мал өнімдері күнделікті тұрмысқа қажет азық пен киім-кешекке пайдаланылған».
Оқушыларға мәтінді тыңдап, негізгі ой мен нақты ақпаратты есте сақтауды тапсырады.
Слайд 1 — Көшпелілер өмірі
Слайд 2 — Далада жазда шөп жайқалып, қыста жер қармен жабылады. Бір жерде жыл бойы малға жайылым ме…
Слайд 3 — Сабақ соңында
Слайд 4 — Көшпелі өмір салты
Слайд 5 — Маусымдық қоныстар
Слайд 6 — Тыңдалған мәтінді талқылау
Слайд 7 — Киіз үйдің қызметі
Слайд 8 — Мал өнімдері тұрмыста
Слайд 9 — Қорытынды
Слайд 10 — Еске түсіріп жауап бер
|
Оқушылар көшпелі өмір салтына қатысты ұғымдарды тыңдайды. Оқушылар мәтінді зейін қойып тыңдап, көшудің себептері мен тұрмысқа қатысты деректерді есте сақтайды. | Көшпелі өмір салтының бір ерекшелігін дұрыс атау — 1 ұпай; мәтіннің негізгі ойын тану — 1 ұпай. Ең көбі — 2 ұпай. | |
| Негізгі ақпаратты талдау 7 мин |
Сыныпқа сұрақтар:
Мәтіннің негізгі ойы қандай?
Көшпелілер қандай себеппен қоныс ауыстырған?
Қыста және жазда қай қоныстарда тұрған?
Киіз үйдің көшпелі өмірдегі артықшылығы қандай?
Жауаптар:
Көшпелілердің мал шаруашылығына негізделген өмір салты мен қоныс ауыстыруы.
Малға жайылым мен су іздегендіктен.
Қыста қыстауда, жазда жайлауда тұрған.
Көшіп-қонуға ыңғайлы болған.
|
Оқушылар сұрақтарға мәтіндегі ақпаратпен жауап береді. Оқушылар негізгі ойды нақты деректерден ажыратады; күтілетін жауаптар: мал шаруашылығы мен көшіп-қону, жайылым және су іздеу, қыста қыстау мен жазда жайлау, киіз үйдің жеңіл көшірілуі. | Негізгі ойды дұрыс анықтау — 1 ұпай; көшу себебін атау — 1 ұпай; қыстау мен жайлауды дұрыс сәйкестендіру — 1 ұпай; киіз үйдің артықшылығын түсіндіру — 1 ұпай. Ең көбі — 4 ұпай. | оқулық, мәтін көшірмесі, дәптерлер |
| Білімді ойынмен бекіту 6 мин |
Нұсқаулық:
«Деректі тап» ойынын ұйымдастырады: мәтін мазмұнына қатысты сөйлемдерді оқып, оқушылардан әр сөйлемнің мәтінге сай не сай емес екенін анықтауды сұрайды.
Сөйлемдер: «Көшпелілер қонысты жыл мезгіліне қарай ауыстырған»; «Олар жайылым мен су іздеген»; «Киіз үй көшіп-қонуға қолайсыз болған»; «Қыста қыстауға, жазда жайлауға көшкен».
Әр жауапқа мәтіннен дәлел келтіруді талап етеді.
|
Оқушылар ойын ережесін сақтап, сөйлемдердің мәтінге сай-сай еместігін анықтайды. Оқушылар алғашқы, екінші және төртінші сөйлемдердің мәтінге сай екенін, үшінші сөйлемнің сай еместігін айтады; жауаптарын мәтін дерегімен дәлелдейді. | Төрт сөйлемнің әрқайсысын дұрыс бағалау — әрқайсысы 1 ұпай; кемінде екі жауапқа мәтіннен дәлел келтіру — 1 ұпай. Ең көбі — 5 ұпай. | |
| Жеке тапсырма 7 мин |
Жеке тапсырманы орындау:
Оқушыларға тыңдалған мәтін бойынша үш тапсырма береді: негізгі ойды бір сөйлеммен жазу; көшудің екі себебін көрсету; мәтіндегі екі нақты деректі жазу.
Жауапта мәтін мазмұнына сүйеніп, деректі болжамнан ажыратуды ескертеді.
|
Оқушылар тапсырмаларды жеке орындайды. Оқушылар негізгі ойды, көшудің екі себебін және мәтіндегі екі нақты деректі жазады; ықтимал деректер: малға жайылым мен су іздеу, қыста қыстауға және жазда жайлауға көшу, киіз үйдің көшіп-қонуға қолайлылығы. | Негізгі ойды дұрыс жазу — 1 ұпай; көшудің екі себебін атау — 2 ұпай; екі нақты деректі дұрыс көрсету — 2 ұпай. Ең көбі — 5 ұпай. | |
| Қысқа тексеру 4 мин |
Білімді тексеру:
Қысқа білім тексеруін өткізеді: «Көшпелілердің негізгі кәсібі қандай?», «Жайылым неліктен қажет болды?», «Жазғы қоныс қалай аталады?» сұрақтарын қояды.
Оқушылардан қысқа әрі нақты жауап беруді сұрайды.
|
Оқушылар сұрақтарға жеке жауап береді; күтілетін жауаптар: мал шаруашылығы, малды азықтандыру үшін, жайлау. | Әр дұрыс жауапқа 1 ұпай. Ең көбі — 3 ұпай. | |
| Рефлексия 4 мин |
«Сабақ қаншалықты ұнады?» рефлексиясын өткізеді. Шкаланы ұстап тұрып сабақты 0-ден 100-ге дейін бағалаңыз — сынып орташасын бірден көресіз.
|
Оқушылар «Сабақ қаншалықты ұнады?» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. | Негізгі ойды атай алу — 1 ұпай; мәтіннен бір нақты дерек келтіру — 1 ұпай. Ең көбі — 2 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Мәтінді тыңдау кезінде дыбыс деңгейін жайлы ұстап, құлаққап қолданылса, дыбысты қатты қоспау керек. Топтық ойын мен талқылауда бір-бірінің сөзін бөлмей, сыныпта қауіпсіз әрі сыйластықпен әрекет ету қажет. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Қазақ тілі мен әдебиеті
- Сынып
- 5 сынып
- Тіл
- Қазақ
- Оқыту бағыты
- Гуманитарлық
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
- Сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша
- Шамамен бір минутта дайын
- Бастау тегін
