English

Көшпелілер туралы түсінік — Lesson Plan, Kazakh Language and Literature, Grade 5

Create your own lesson plan with AI

Lesson plan
Section
Көшпелі өмір салты мен тарихи таным
Lesson title
Көшпелілер туралы түсінік
Class
5
Lesson objectives according to program
5.1.2.1 тыңдалған мәтіннің негізгі мазмұнын түсіну және нақты ақпаратты анықтау.
Lesson objectives
Оқушы көшпелілер ұғымының мәнін біледі.
Оқушы көшпелілердің өмір салты мен тұрмыс ерекшеліктерін сипаттайтын негізгі ақпаратты біледі.
Оқушы тыңдалған мәтіннің негізгі мазмұнын және ондағы нақты деректерді ажыратады.
Values
Тарихи мұраға құрметпен қарап, көшпелі халықтардың тұрмыс-тәжірибесін таниды. Тыңдалған деректерді дәлелге сүйеніп талқылау арқылы жауапкершілік пен өзара сыйластықты дамытады.
Lesson progress
Lesson stage/time Teacher's action Student's action Evaluation Resources
Ұйымдастыру және қызығушылық
4 мин
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен сәлемдесіп, сабаққа дайындықтарын тексереді.
«Көшпелілер» деген сөзді естігенде қандай бейнелер мен ұғымдар ойға келетінін сұрап, тақырыпқа назар аудартады.
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар көшпелілер туралы бастапқы ойларын айтады; ықтимал жауаптар: көшіп-қону, киіз үй, мал шаруашылығы. Сабаққа дайындық пен бастапқы ойды тақырыпқа сай айту — 1 ұпай. Ең көбі — 1 ұпай. тақта, бор, дәптерлер
Тақырыпты болжау
5 мин
Мәселе қою:
«Көшпелілер не себепті бір жерде тұрақтамай, қоныс ауыстырған?» деген мәселені ұсынады.
Жауаптарды тыңдап, бүгінгі сабақта тыңдалған мәтіннен себептер мен нақты деректерді анықтау керегін түсіндіреді.
Оқушылар сұраққа болжам айтады; ықтимал жауаптар: малға жайылым іздеу, жыл мезгілінің ауысуы, су мен ауа райына байланысты көшу. Оқушылар болжамдарын тыңдалатын мәтіндегі ақпаратпен тексеруге дайындалады. Көшу себебіне қатысты қисынды болжам айту — 1 ұпай; мәтіннен оны тексеру жолын ұсыну — 1 ұпай. Ең көбі — 2 ұпай. тақта, көшпелі өмір көріністері бейнеленген суреттер
Мәтінмен танысу
8 мин
Жаңа материалды түсіндіру:
Көшпелі өмір салты, маусымдық қоныс ауыстыру, мал шаруашылығы және киіз үй туралы негізгі ұғымдарды қысқаша түсіндіреді.
Көшпелілерийн амьдралын талаархи тыңдалым мәтінін мәнерлеп оқиды: «Көшпелілер мал шаруашылығымен айналысып, жыл мезгіліне қарай қоныс ауыстырған. Олар малға жайылым мен су іздеп, қыста қыстауға, жазда жайлауға көшкен. Киіз үй көшіп-қонуға ыңғайлы баспана болған. Мал өнімдері күнделікті тұрмысқа қажет азық пен киім-кешекке пайдаланылған».
Оқушыларға мәтінді тыңдап, негізгі ой мен нақты ақпаратты есте сақтауды тапсырады.
Slide 1 — Көшпелілер өмірі
Slide 2 — Далада жазда шөп жайқалып, қыста жер қармен жабылады. Бір жерде жыл бойы малға жайылым ме…
Slide 3 — Сабақ соңында
Slide 4 — Көшпелі өмір салты
Slide 5 — Маусымдық қоныстар
Slide 6 — Тыңдалған мәтінді талқылау
Slide 7 — Киіз үйдің қызметі
Slide 8 — Мал өнімдері тұрмыста
Slide 9 — Қорытынды
Slide 10 — Еске түсіріп жауап бер
Оқушылар көшпелі өмір салтына қатысты ұғымдарды тыңдайды. Оқушылар мәтінді зейін қойып тыңдап, көшудің себептері мен тұрмысқа қатысты деректерді есте сақтайды. Көшпелі өмір салтының бір ерекшелігін дұрыс атау — 1 ұпай; мәтіннің негізгі ойын тану — 1 ұпай. Ең көбі — 2 ұпай.
Негізгі ақпаратты талдау
7 мин
Сыныпқа сұрақтар:
Мәтіннің негізгі ойы қандай?
Көшпелілер қандай себеппен қоныс ауыстырған?
Қыста және жазда қай қоныстарда тұрған?
Киіз үйдің көшпелі өмірдегі артықшылығы қандай?
Жауаптар:
Көшпелілердің мал шаруашылығына негізделген өмір салты мен қоныс ауыстыруы.
Малға жайылым мен су іздегендіктен.
Қыста қыстауда, жазда жайлауда тұрған.
Көшіп-қонуға ыңғайлы болған.
Оқушылар сұрақтарға мәтіндегі ақпаратпен жауап береді. Оқушылар негізгі ойды нақты деректерден ажыратады; күтілетін жауаптар: мал шаруашылығы мен көшіп-қону, жайылым және су іздеу, қыста қыстау мен жазда жайлау, киіз үйдің жеңіл көшірілуі. Негізгі ойды дұрыс анықтау — 1 ұпай; көшу себебін атау — 1 ұпай; қыстау мен жайлауды дұрыс сәйкестендіру — 1 ұпай; киіз үйдің артықшылығын түсіндіру — 1 ұпай. Ең көбі — 4 ұпай. оқулық, мәтін көшірмесі, дәптерлер
Білімді ойынмен бекіту
6 мин
Нұсқаулық:
«Деректі тап» ойынын ұйымдастырады: мәтін мазмұнына қатысты сөйлемдерді оқып, оқушылардан әр сөйлемнің мәтінге сай не сай емес екенін анықтауды сұрайды.
Сөйлемдер: «Көшпелілер қонысты жыл мезгіліне қарай ауыстырған»; «Олар жайылым мен су іздеген»; «Киіз үй көшіп-қонуға қолайсыз болған»; «Қыста қыстауға, жазда жайлауға көшкен».
Әр жауапқа мәтіннен дәлел келтіруді талап етеді.
Оқушылар ойын ережесін сақтап, сөйлемдердің мәтінге сай-сай еместігін анықтайды. Оқушылар алғашқы, екінші және төртінші сөйлемдердің мәтінге сай екенін, үшінші сөйлемнің сай еместігін айтады; жауаптарын мәтін дерегімен дәлелдейді. Төрт сөйлемнің әрқайсысын дұрыс бағалау — әрқайсысы 1 ұпай; кемінде екі жауапқа мәтіннен дәлел келтіру — 1 ұпай. Ең көбі — 5 ұпай.
Жеке тапсырма
7 мин
Жеке тапсырманы орындау:
Оқушыларға тыңдалған мәтін бойынша үш тапсырма береді: негізгі ойды бір сөйлеммен жазу; көшудің екі себебін көрсету; мәтіндегі екі нақты деректі жазу.
Жауапта мәтін мазмұнына сүйеніп, деректі болжамнан ажыратуды ескертеді.
Оқушылар тапсырмаларды жеке орындайды. Оқушылар негізгі ойды, көшудің екі себебін және мәтіндегі екі нақты деректі жазады; ықтимал деректер: малға жайылым мен су іздеу, қыста қыстауға және жазда жайлауға көшу, киіз үйдің көшіп-қонуға қолайлылығы. Негізгі ойды дұрыс жазу — 1 ұпай; көшудің екі себебін атау — 2 ұпай; екі нақты деректі дұрыс көрсету — 2 ұпай. Ең көбі — 5 ұпай.
Қысқа тексеру
4 мин
Білімді тексеру:
Қысқа білім тексеруін өткізеді: «Көшпелілердің негізгі кәсібі қандай?», «Жайылым неліктен қажет болды?», «Жазғы қоныс қалай аталады?» сұрақтарын қояды.
Оқушылардан қысқа әрі нақты жауап беруді сұрайды.
Оқушылар сұрақтарға жеке жауап береді; күтілетін жауаптар: мал шаруашылығы, малды азықтандыру үшін, жайлау. Әр дұрыс жауапқа 1 ұпай. Ең көбі — 3 ұпай.
Рефлексия
4 мин
«Сабақ қаншалықты ұнады?» рефлексиясын өткізеді. Шкаланы ұстап тұрып сабақты 0-ден 100-ге дейін бағалаңыз — сынып орташасын бірден көресіз.
Оқушылар «Сабақ қаншалықты ұнады?» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. Негізгі ойды атай алу — 1 ұпай; мәтіннен бір нақты дерек келтіру — 1 ұпай. Ең көбі — 2 ұпай.
Health and safety compliance
Health and safety compliance Мәтінді тыңдау кезінде дыбыс деңгейін жайлы ұстап, құлаққап қолданылса, дыбысты қатты қоспау керек. Топтық ойын мен талқылауда бір-бірінің сөзін бөлмей, сыныпта қауіпсіз әрі сыйластықпен әрекет ету қажет.

Material details

Material type
Lesson Plan
Subject
Kazakh Language and Literature
Grade
Grade 5
Language
Kazakh
Education direction
Humanitarian

Create your own lesson plan with AI

  • Built from your topic, subject and grade
  • Ready in about a minute
  • Free to start

Lesson plans, tests and presentations made by teachers

Sign up to open this lesson plan in full and create your own with AI in minutes.