Отынның меншікті жану жылуы және отын энергиясы — ҚМЖ, Физика, 8 сынып
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Жылу құбылыстары
|
| Сабақтың тақырыбы |
Отынның меншікті жану жылуы және отын энергиясы
|
| Сыныбы |
8
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
Отын жанғанда бөлінетін энергияны және оның қолданылуын түсіндіру.
Меншікті жану жылуы ұғымын физикалық шамалар жүйесінде қолдану.
Физикалық формулаларды есеп шығаруда пайдалану және өлшем бірліктерін дұрыс түрлендіру.
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушы отынның меншікті жану жылуы ұғымын біледі.
Оқушы отын жанғанда бөлінетін энергияның отын массасына тәуелділігін түсіндіреді.
Оқушы Q = qm формуласын біледі және оның шамаларын ажыратады.
Оқушы отын энергиясына байланысты қарапайым есептерді шығарады.
|
| Құндылықтар |
Энергияны үнемдеу және табиғи ресурстарға жауапкершілікпен қарау құндылықтары қалыптасады. Топтық жұмыс барысында ынтымақтастық, өзара құрмет және қауіпсіздік мәдениеті дамиды.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру кезеңі 4 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасады, сабаққа қатысымды тексереді.
Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсаттарын таныстырады.
Оқушыларды жұптарға бөліп, жұмыс ережесін еске түсіреді.
|
Оқушылар амандасады және сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар сабақтың тақырыбы мен мақсаттарын дәптерге жазады. Оқушылар жұптарға бөлініп, қауіпсіздік және ынтымақтастық ережелерін қабылдайды. | Сабаққа дайындығы — 1 ұпай. Жұптық жұмыс ережесін сақтауы — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, оқулық, дәптер |
| Жылу мәселесін анықтау 5 минут |
Мәселе қою:
«Неліктен бірдей массадағы әртүрлі отын жанғанда бөлінетін жылу мөлшері әртүрлі болады?» деген проблемалық сұрақ қояды.
Көмір, ағаш және бензин суреттерін көрсетіп, оқушылардан олардың жылу бөлу қабілетін салыстыруды сұрайды.
Сабақ соңында осы сұраққа физикалық шама арқылы жауап беруге бағыттайды.
|
Оқушылар проблемалық сұраққа өз болжамдарын айтады. Оқушылар көмір, ағаш және бензиннің жану ерекшеліктерін салыстырады. Оқушылар әр отынның жылу бөлу қабілеті әртүрлі деген қорытындыға келеді. | Проблемалық сұраққа негізді болжам ұсынуы — 1 ұпай. Отын түрлерін дұрыс салыстыруы — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | отын түрлерінің суреттері, тақта |
| Жаңа ұғымды түсіндіру 9 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Меншікті жану жылуын массасы 1 килограмм отын толық жанғанда бөлінетін жылу мөлшері ретінде түсіндіреді.
Меншікті жану жылуының белгіленуі q, өлшем бірлігі Дж/кг екенін көрсетеді.
Q = qm формуласын түсіндіреді: Q — бөлінген жылу мөлшері, q — меншікті жану жылуы, m — отын массасы.
Меншікті жану жылуының мәні отынның түріне тәуелді екенін және кестелік мәндер қолданылатынын түсіндіреді.
Мысал келтіреді: массасы 2 кг отынның меншікті жану жылуы 3·10⁷ Дж/кг болса, бөлінетін энергия Q = 6·10⁷ Дж.
Слайд 1 — Отынның меншікті жану жылуы және отын энергиясы
Слайд 2 — Сабақ мақсаты
Слайд 3 — Отын жанғанда не болады?
Слайд 4 — Меншікті жану жылуы
Слайд 5 — Отын түріне тәуелділік
Слайд 6 — Бөлінетін энергияны есептеу
Слайд 7 — Формуладағы шамаларды талдау
Слайд 8 — Үлгі есеп
Слайд 9 — Бірлескен жұмыс
Слайд 10 — Қорытынды және өзін-өзі тексеру
|
Оқушылар меншікті жану жылуының анықтамасын тыңдап, негізгі ұғымдарды дәптерге жазады. Оқушылар q шамасының өлшем бірлігін атайды: Дж/кг. Оқушылар Q = qm формуласындағы физикалық шамаларды түсіндіреді. Оқушылар мысалдың шешу жолын бақылайды және Q = 6·10⁷ Дж жауабын жазады. | Меншікті жану жылуының анықтамасын дұрыс айтуы — 2 ұпай. Формуладағы үш шаманы және өлшем бірліктерін дұрыс атауы — 2 ұпай. Мысалды дұрыс есептеуі — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. | |
| Білімді ойын арқылы бекіту 7 минут |
Нұсқаулық:
«Дұрыс жұпты тап» ойынын ұйымдастырады: карточкаларда отын атаулары, анықтамалар, шамалар және өлшем бірліктері беріледі.
Әр жұпқа карточкаларды сәйкестендіруді тапсырады.
Жұптардың жауаптарын тексеріп, дұрыс сәйкестіктерді атап өтеді.
|
Оқушылар отын атауын оның сипаттамасымен сәйкестендіреді. Оқушылар q шамасын Дж/кг өлшем бірлігімен, Q шамасын Дж өлшем бірлігімен жұптастырады. Оқушылар өз жұбының жауабын түсіндіреді және қателерін түзетеді. | Карточкалардағы төрт сәйкестікті дұрыс табуы — 4 ұпай. Жауабын физикалық ұғыммен түсіндіруі — 1 ұпай. Топта ынтымақтаса жұмыс істеуі — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. | |
| Есеп шығару жаттығуы 8 минут |
Жауаптар:
Оқушыларға есеп ұсынады: «Массасы 3 кг ағаш толық жанғанда 3,6·10⁷ Дж энергия бөлінді. Ағаштың меншікті жану жылуын анықтаңдар».
Есепті «Берілгені — Формуласы — Шешуі — Жауабы» ретімен орындауды талап етеді.
Жұптардың жұмысын бақылайды және өлшем бірліктерін тексеру бойынша кері байланыс береді.
|
Оқушылар есептің берілгенін және ізделінді шаманы жазады. Оқушылар q = Q/m формуласын таңдап, мәндерді формулаға қояды. Оқушылар q = 1,2·10⁷ Дж/кг жауабын алады және өлшем бірлігін көрсетеді. Оқушылар шешу жолын жұбымен салыстырады. | Берілген шамаларды дұрыс жазуы — 1 ұпай. Дұрыс формуланы таңдауы — 1 ұпай. Есептеуді дұрыс орындауы — 2 ұпай. Жауапқа өлшем бірлігін жазуы — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | |
| Қалыптастырушы тексеру 7 минут |
Сыныпқа сұрақтар:
Қысқа тексеру тапсырмасын ұсынады.
«Меншікті жану жылуы нені сипаттайды?», «Q = qm формуласынан m қалай табылады?», «q шамасының өлшем бірлігі қандай?» сұрақтарын береді.
Оқушылардың жауаптарын тексеріп, дұрыс жауаптарды қысқаша түсіндіреді.
|
Оқушылар тексеру тапсырмасындағы үш сұраққа жеке жауап береді. Оқушылар меншікті жану жылуы 1 кг отын толық жанғанда бөлінетін энергияны сипаттайтынын жазады. Оқушылар m = Q/q формуласын және q шамасының Дж/кг өлшем бірлігін көрсетеді. | Бірінші сұраққа толық жауап беруі — 1 ұпай. Екінші сұрақта m = Q/q формуласын дұрыс жазуы — 1 ұпай. Үшінші сұрақта Дж/кг өлшем бірлігін көрсетуі — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | |
| Рефлексия 5 минут |
«Қай есікті таңдайсыз?» рефлексиясын өткізеді. Әр оқушы келесі сабақта не қалайтынына сәйкес есік таңдайды — мұғалімге тек көңіл-күй ғана емес, нақты жоспар.
|
Оқушылар «Қай есікті таңдайсыз?» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. | Негізгі ұғымдарды дұрыс атауы — 1 ұпай. Формуланы дұрыс көрсетуі — 1 ұпай. Жеке қорытынды және энергияны үнемдеу жолын ұсынуы — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Отынның жануын тәжірибе жүзінде көрсеткенде ашық отқа жақындамау, жанғыш заттарды рұқсатсыз ұстамау және мұғалімнің нұсқауын қатаң сақтау қажет. Кабинетті желдетіп, жұмыс орнын таза ұстау керек. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Физика
- Сынып
- 8 сынып
- Тіл
- Қазақ
- Оқыту бағыты
- Физмат
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
ROQED AI сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша дайын материал құрастырады. Бастау тегін.
