Отынның жануы және энергияның бөлінуі — ҚМЖ, 8 сынып
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
Тегін жасау
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Химиялық реакциялар
|
| Сабақтың тақырыбы |
Отынның жануы және энергияның бөлінуі
|
| Сыныбы |
8
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
8.3.1.1 Заттың жану реакциясының өнімі көбінесе оксидтер екенін және құрамында көміртегі бар отын оттекте жанғанда, көмірқышқыл газы, иіс газы немесе көміртек түзілетінін түсіну
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушы отынның жануын оттек қатысатын химиялық реакция ретінде сипаттайды.
Оқушы жану кезінде энергияның бөлінетінін және жану өнімдерінің көбінесе оксидтер болатынын түсіндіреді.
Оқушы көміртекті отынның оттекте толық және шала жану өнімдерін: көмірқышқыл газын, иіс газын және көміртекті ажыратады.
|
| Құндылықтар |
Жану өнімдерінің қоршаған орта мен адам денсаулығына әсерін талдау арқылы оқушылар экологиялық жауапкершілік пен қауіпсіздік мәдениетін қалыптастырады. Тәжірибе мен тапсырмаларды орындауда дәлелге сүйеніп, бірлесіп жұмыс істеуге үйренеді.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 3 мин |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуын және оқу құралдарын тексереді.
«Отын жанғанда қандай өзгерістер байқалады?» деген сұрақ арқылы тақырыпқа назар аудартады.
|
Оқушылар сабаққа дайындалып, сұраққа бастапқы болжамдарын айтады: жылу мен жарық бөлінеді, түтін немесе газ пайда болуы мүмкін. | Сабаққа дайындықты көрсетеді — 1 ұпай. Сұраққа тақырыпқа сай болжам ұсынады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, дәптер |
| Жану туралы түсінік 8 мин |
Жаңа материалды түсіндіру:
Отынның жануы оттекпен әрекеттесетін химиялық реакция екенін түсіндіреді.
Жану кезінде химиялық энергияның жылу және жарық энергиясына айналып, энергия бөлінетінін түсіндіреді.
Жану өнімдерінің көбінесе оксидтер болатынын мысалдармен көрсетеді.
Көміртекті отын толық жанғанда көмірқышқыл газы, ал оттек жеткіліксіз болғанда иіс газы немесе көміртек түзілетінін түсіндіреді.
|
Оқушылар негізгі ұғымдарды тыңдап, дәптерге жазады. Оқушылар отынның жануына оттек қажет екенін және жану кезінде энергия бөлінетінін түсіндіреді. | Жануды оттек қатысатын реакция деп дұрыс сипаттайды — 1 ұпай. Энергияның бөлінуін атайды — 1 ұпай. Жану өнімдерін дұрыс атайды — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | оқулық, тақта, дәптер |
| Көрнекі материалды талдау 7 мин |
Жаңа материалды түсіндіру:
Жану үдерісінің көрнекі материалын көрсетіп, отын, оттек, өнімдер және энергия арасындағы байланысты бақылауды тапсырады.
Сұрақтар қояды: «Толық жану кезінде қандай өнім түзіледі?», «Оттек жеткіліксіз болса не түзілуі мүмкін?», «Энергия қандай түрде бөлінеді?».
Жауаптарды нақтылап, толық жану мен шала жанудың айырмасын қорытындылайды.
Көрнекі материалды пайдаланып, көміртекті отынның оттекте жану теңдеулеріне үлгі береді: C + O₂ → CO₂; 2C + O₂ → 2CO; C + O₂ → C.
Слайд 1 — Отынның жануы және энергияның бөлінуі
Слайд 2 — Көмір пешінде отын кейде ашық жалынмен жанады, кейде түтіндеп, күйе қалдырады.
Слайд 3 — Сабақ соңында сен:
Слайд 4 — Жану реакциясы
Слайд 5 — Жану өнімдері
Слайд 6 — Көміртекті отынның жануында оттек жеткілікті болса көмірқышқыл газы, ал оттек аз болса иі…
Слайд 7 — Толық жану
Слайд 8 — Шала жану
Слайд 9 — Қорытынды
Слайд 10 — Есте сақта
|
Оқушылар көрнекі материалдан жану үдерісінің бөліктерін анықтайды. Оқушылар: толық жануда көмірқышқыл газы, оттек жеткіліксіз болса иіс газы немесе көміртек түзілуі мүмкін; энергия жылу және жарық түрінде бөлінеді деп жауап береді. | Толық жану өнімін дұрыс анықтайды — 1 ұпай. Шала жанудың ықтимал өнімдерін дұрыс атайды — 2 ұпай. Энергия түрлерін атайды — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Білімді ойынмен бекіту 7 мин |
Нұсқаулық:
«Өнімді тап» ойынын ұйымдастырады: әр топқа оттек мөлшері мен жану жағдайы берілген карточкалар таратады.
Топтардан толық жану, оттек жеткіліксіз жағдай және түзілетін өнімдерді сәйкестендіруді сұрайды.
Әр топтың жауабын тыңдап, дұрыс сәйкестіктерді тақтада қорытындылайды.
|
Оқушылар топта карточкаларды талқылап, жану жағдайын тиісті өніммен сәйкестендіреді. Оқушылар толық жануда көмірқышқыл газы, оттек жетіспегенде иіс газы немесе көміртек түзілуі мүмкін екенін айтады. | Үш жағдайды өнімдермен дұрыс сәйкестендіреді — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Топтық талқылауда дәлелді жауап береді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Жеке тапсырманы орындау 10 мин |
Жеке тапсырма:
Жеке тапсырма таратады: «Жану өнімдерінің көбінесе оксидтер болатынын түсіндір. Көміртек отын оттекте толық жанғанда және оттек жеткіліксіз болғанда қандай заттар түзілуі мүмкін екенін жаз. Жану кезінде энергияның бөлінуін сипатта».
Оқушыларға жауапты толық сөйлеммен жазып, қажет болса көміртектің жану теңдеулерін қолдануды тапсырады.
Жұмысты жинап, негізгі жауаптарды қысқаша талдайды.
|
Оқушылар тапсырманы жеке орындайды, жану өнімдерін жазады және жану кезінде жылу мен жарық бөлінетінін түсіндіреді. Оқушылар толық жануда көмірқышқыл газы, ал оттек жетіспегенде иіс газы немесе көміртек түзілуі мүмкін екенін көрсетеді. | Жану өнімдерінің оксидтер екенін түсіндіреді — 1 ұпай. Толық жану өнімін дұрыс жазады — 1 ұпай. Шала жанудың ықтимал өнімдерін дұрыс жазады — 2 ұпай. Энергияның бөлінуін түсіндіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | |
| Қысқа білім тексеру 6 мин |
Сыныпқа сұрақтар:
Қысқа тексеру тапсырмасын ұсынады: 1) Жану реакциясына қажет газды атаңыз. 2) Жану кезінде энергия қандай түрде бөлінеді? 3) Көміртек толық жанғанда қандай өнім түзіледі? 4) Оттек жеткіліксіз болғанда қандай өнімдер түзілуі мүмкін?
Жауаптарды тексеріп, дұрыс нұсқаларын атап шығады.
|
Оқушылар төрт сұраққа жеке жауап береді. Оқушылар оттекті, жылу мен жарықты, көмірқышқыл газын, сондай-ақ оттек жеткіліксіз жағдайда иіс газы немесе көміртек түзілуі мүмкін екенін жазады. | Әр дұрыс жауапқа 1 ұпай беріледі. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Рефлексия 4 мин |
«Рефлексия» рефлексиясын өткізеді. Сабақты оқушылардың жылдам пікірлерімен аяқтаңыз — эмодзимен дауыс беру және нәтижелерді бөлісу.
|
Оқушылар «Рефлексия» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. | Негізгі ұғымдардың бірін дұрыс тұжырымдайды — 1 ұпай. Келесіде пысықтайтын сұрағын атайды — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Жануды түсіндіру кезінде ашық отты және жанғыш заттарды оқушыларға өз бетінше қолдануға бермеңіз; тәжірибе қажет болса, оны мұғалім ғана қауіпсіздік ережесін сақтап көрсетеді. Иіс газы улы болғандықтан, оның түзілу қаупін болдырмау үшін жану өнімдерін әдейі деммен жұтуға болмайтынын ескертіңіз. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Сынып
- 8 сынып
- Тіл
- Қазақ
- Оқыту бағыты
- Физмат
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
- Сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша
- Шамамен бір минутта дайын
- Бастау тегін
