Қазақ КСР экономикасының шикізатқа бағытталуы — ҚМЖ, Тарих, 9 сынып
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
Тегін жасау
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Кеңестік Қазақстанның экономикасы мен қоғамы
|
| Сабақтың тақырыбы |
Қазақ КСР экономикасының шикізатқа бағытталуы
|
| Сыныбы |
9
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
9.3.2.1 XX ғасырдың екінші жартысындағы әскери-өнеркәсіп кешендерінің Қазақстанға тигізген зардаптарын талдау;
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушылар Қазақ КСР экономикасының шикізатқа бағытталуы ұғымын біледі.
Оқушылар Қазақстанның табиғи ресурстарының кеңестік кезеңде өндірілуі мен өңделу ерекшеліктерін біледі.
Оқушылар әскери-өнеркәсіп кешендерінің Қазақстан экономикасы мен экологиясына тигізген зардаптарын біледі.
|
| Құндылықтар |
Туған жердің табиғи байлықтарына жауапкершілікпен қарау
Дәлелдерге сүйеніп пікір білдіру және өзгенің көзқарасын құрметтеу
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 4 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен сәлемдесіп, сабаққа қатысуын белгілейді және қажетті құралдарын дайындауды ұсынады.
«Қазақстанның бай табиғи ресурстары ел экономикасына қандай мүмкіндік берді, қандай мәселе туғызуы мүмкін?» деген сұрақпен сабаққа қызығушылық оятады.
|
Оқушылар сабаққа дайындалады және сұраққа бастапқы пікірлерін айтады: ресурстар өндірісті дамыта алады, бірақ өңдеусіз шикізат ретінде сыртқа жіберілсе, экономика тәуелді болуы мүмкін. | Сабаққа дайындықты сақтайды — 1 ұпай. Сұраққа тақырыпқа сай пікір білдіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, дәптер |
| Мәселе мен тарихи жағдай 6 минут |
Мәселе қою:
Сабақтың тақырыбын жариялап, Қазақ КСР экономикасының шикізатқа бағытталуы мәселесін қояды.
«Қазақстанда пайдалы қазбалар мол болғанымен, оларды өңдейтін өндіріс неге жеткіліксіз дамыды?» және «Әскери-өнеркәсіп кешендері жергілікті халық пен табиғатқа қандай зардап әкелді?» деген сұрақтарды ұсынады.
Оқушылардың бастапқы болжамдарын тақтаға тірек сөздермен жазады.
|
Оқушылар сұрақтарға болжам ұсынады: өндірісті орталықтан жоспарлау, шикізат өндіруге басымдық беру, жергілікті өңдеу кәсіпорындарының аз болуы. Оқушылар әскери нысандардың экологиялық және әлеуметтік салдары болуы мүмкін екенін айтады. | Экономиканың шикізатқа бағытталуына бір болжам келтіреді — 1 ұпай. Әскери-өнеркәсіп кешендерінің бір ықтимал зардабын атайды — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | Қазақстан картасы, тақта |
| Тақырыпты түсіндіру 9 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Қазақ КСР экономикасында көмір, мұнай, түсті және қара металл кендерін өндірудің орны туралы түсіндіреді.
Шикізатты өндіру мен дайын өнімді өңдеудің айырмасын нақты мысалдармен ашады: кен өндірілгенімен, оның толық өңделуі көбіне республикадан тыс жерде жүзеге асырылды.
Әскери-өнеркәсіп кешендерінің, сынақ алаңдарының және әскери өндіріс орындарының табиғатқа, халық денсаулығына және аймақтардың дамуына ықпалын сипаттайды.
Негізгі ұғымдарды тақтаға жазады: шикізаттық бағыт, орталықтан жоспарлау, әскери-өнеркәсіп кешені, экологиялық зардап.
|
Оқушылар негізгі ұғымдарды дәптерге жазады, түсіндіруді тыңдайды және өндіру мен өңдеудің айырмасын мысалдар арқылы ажыратады. Оқушылар әскери нысандардың экологиялық және әлеуметтік зардаптарын атайды. | Төрт негізгі ұғымның кемінде үшеуін дұрыс түсіндіреді — 3 ұпай. Шикізат өндіру мен өңдеудің айырмасын атайды — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | оқулық, Қазақстанның пайдалы қазбалар картасы, тақта |
| Тарихи деректерді талдау 8 минут |
Сыныпқа сұрақтар:
Экономикалық құрылым мен әскери-өнеркәсіп кешендерінің ықпалы көрсетілген слайдтарды ұсынады.
Оқушыларға картадан Қарағанды көмір алабын, мұнай өндіретін батыс өңірлерді, түсті металлургия орталықтарын және Семей ядролық сынақ полигонының орнын табуды тапсырады.
«Карта мен деректер Қазақстанның қай өңірлерінде шикізат өндірісі шоғырланғанын көрсетеді?» және «Әскери нысандардың ықпалы неліктен ұзақ мерзімді болды?» деген сұрақтарды қояды.
Жауаптар:
Шикізат өндіру Қарағандыда, батыс мұнайлы өңірлерде және металлургия орталықтарында шоғырланды.
Сынақтардың радиациялық және экологиялы…
|
Оқушылар слайдтардағы карта мен деректерді қарайды, аталған өңірлерді картадан табады және сұрақтарға жауап береді: өндіріс белгілі бір шикізат көздері бар өңірлерге шоғырланды; ядролық сынақтардың зардабы радиациялық ластану мен денсаулыққа зиян арқылы ұзаққа созылды. | Картадан аталған өңірлердің кемінде үшеуін дұрыс көрсетеді — 3 ұпай. Екі сұраққа мазмұнды жауап береді — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | |
| Білімді ойынмен бекіту 6 минут |
Нұсқаулық:
«Себеп пен салдар» ойынын ұйымдастырады: себеп пен салдарды білдіретін карточкаларды сәйкестендіруді ұсынады.
Карточка жұптарының мысалдарын береді: шикізат өндіруге басымдық — дайын өнім өндірісінің шектеулі болуы; ядролық сынақтар — радиациялық және экологиялық зардаптар; орталықтан жоспарлау — жергілікті қажеттіліктердің ескерілмеуі.
Жауаптарды талқылап, себеп-салдар байланысын негіздеуді сұрайды.
|
Оқушылар жұппен карточкаларды сәйкестендіреді, әр жұптың байланысын түсіндіреді және басқа топтардың жауаптарын тыңдайды. | Үш себеп-салдар жұбын дұрыс сәйкестендіреді — 3 ұпай. Бір жұпты дәлелмен түсіндіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Жеке тапсырманы орындау 6 минут |
Нұсқаулық:
Жеке тапсырма таратады: «Қазақ КСР экономикасының шикізатқа бағытталуының екі ерекшелігін және әскери-өнеркәсіп кешендерінің Қазақстанға тигізген екі зардабын жазыңыз. Әр тұжырымға бір дәлел келтіріңіз».
Жауапта экономикалық және экологиялық не әлеуметтік салдардың қамтылуын ескертеді.
Оқушылардың жазбаша жұмысын жинап, жауаптарды өлшемдер бойынша тексереді.
|
Оқушылар тапсырманы жеке орындайды: шикізаттық экономиканың екі ерекшелігін, әскери-өнеркәсіп кешендерінің екі зардабын және әр тұжырымға дәлел жазады. | Шикізаттық бағыттың екі ерекшелігін дұрыс жазады — 2 ұпай. Екі зардапты дұрыс көрсетеді — 2 ұпай. Кемінде екі тұжырымын нақты дәлелмен негіздейді — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Карта және үлестірмелі материалдармен жұмыс істегенде оларды ұқыпты пайдаланып, сыныпта еркін қозғалысқа кедергі келтірмеңіз. Тарихи экологиялық зардаптарды талқылағанда деректерге сүйеніп, зардап шеккен адамдар мен қауымдарға құрметпен қараңыз. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Тарих
- Сынып
- 9 сынып
- Тіл
- Қазақ
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
- Сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша
- Шамамен бір минутта дайын
- Бастау тегін