Қазақстанның басты орографиялық нысандары және қазақ оронимдері — Тақырып пен мақсатты анықтау. Мәселе қою: — презентация
ЖИ көмегімен өз презентацияңызды жасаңыз
Тегін жасау
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Презентация мазмұны
-
1
Қазақстанның басты орографиялық нысандары және қазақ ороним
Тау, қырат және жазық атауларынан жер бедері мен жергілікті мағына туралы не білуге болатынын анықтаймыз.
-
2
Қазақстанның басты орографиялық нысандары және қазақ ороним
Тау, қырат және жазық атауларынан жер бедері мен жергілікті мағына туралы не білуге болатынын анықтаймыз.
-
3
Қазақстанның басты орографиялық нысандары және қазақ ороним
Тау, қырат және жазық атауларынан жер бедері мен жергілікті мағына туралы не білуге болатынын анықтаймыз.
-
4
Жер бедерінің қандай белгілері бұл атауларды түсіндіруге көмектеседі?
Қазақстанда кең қырат та, жота да өз атауымен белгілі: Сарыарқа және Қаратау.
-
5
Сабақ соңында сен орындай аласың
- Қазақстанның басты орографиялық нысандарын картадан тауып, сипатын сипаттау.
- Оронимді тұжырымдап, қазақ оронимдерін мағынасына қарай жіктеу.
- Қазақ оронимдерінің мағынасын түсіндіріп, атауларды үш тілде транслитерациялау.
- Бұл мақсаттар алдыңғы сұрақтағы атаулар мағынасының әртүрлілігін түсіндіруге көмектеседі.
- Картадан нысандарды сипаттап, оронимдерді мағынасына қарай жіктеп, таңдаған атауларды үш тілде бересің.
-
6
Қазақстанның орографиялық нысандары
- Сарыарқа — таудан жазыққа ауысатын өлке. Қызыларай мен Ұлытау — оның аласа таулы массивтері. Сарыарқа.
- Картадан Сарыарқаны елдің орталығынан табыңдар. Мұғалжар — батыста, Маңғыстау таулары — оңтүстік-б. атыста орналасқан. Картадағы орны.
- Мұғалжардағы Біршоғыр ойысы екі параллель жотаны. бөледі; Үлкен Боқтыбайдың биіктігі — 657 м. Мұғалжар.
- Орографиялық нысандар — жер бетінің ірі пішіндері: таулар, қыраттар мен жазықтар.
-
7
Маңғыстау жоталары
- Қаратау. Солтүстік жотадағы Бесшоқы шыңының биіктігі 858 м.
- Ақтау. Оңтүстік жотада ақшыл-сары мезозойлық мергельдер таралған.
- Салыстыру. Картадан жоталарды тауып, Сарыарқадағы Ақсораңмен салыстыр; Ақсораңның биіктігі 1565 м.
- Қаратау мен Ақтау Маңғыстауда солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай созылады.
-
8
Оронимді түсіндіру жолдары
Атаудың мағынасы, жер бедері нысанының түрі және картадағы орны бірін-бірі қалай толықтырады? Өз ойларыңды ортаға салып, қай дерекке көбірек сүйенетініңді талқылаңдар.
-
9
Ороним нені білдіреді?
- Ороним — тау, жота, қырат сияқты жер бедері нысанының жалқы атауы.
- Қазақ оронимдері жер бедерін, сыртқы сипатын, түсін немесе орналасуын меңзейді.
- Ақсораң мен Бесшоқы — шың атаулары; Қаратау мен Ақтау — жота атаулары.
- Атау мағынасы нысанның түрін әрдайым толық ашпайды.
-
10
Оронимді картадан тексеріп, үш тілде жазыңыз
- Нысанды тап. Жаңа атауды қолданар алдында картадан оған сәйкес жер бедері нысанын табыңыз.
- Түпнұсқа. Қазақша бастапқы атауы — Ақсораң.
- Орысша. Аксоран — қазақша атаудың орыс әліпбиімен берілген транслитерациясы.
- Ағылшынша. Aqsoran — қазақша атаудың латын әліпбиімен берілген транслитерациясы.
- Транслитерация. Транслитерация атаудың мағынасын аудармай, жазылымын басқа әліпбиге көшіреді.
- Карта нысанды анықтайды, ал транслитерация атаудың дыбысталуын сақтайды.
-
11
- Сарыарқа аласа таулы массивтерден жазықтарға ауысатын табиғи өлке. Сарыарқа таудан жазыққа өтеді.
- Маңғыстаудағы Қаратау мен Ақтау жоталары солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай созылып. Маңғыстау жоталары бағытталып созылады.
- Ороним — тау, жота немесе қырат сияқты жер бедері нысанының жалқы атауы. Ороним нысанды атайды.
- Транслитерация атаудың дыбысталуын сақтайды, ал аударма оның мағынасын береді. Транслитерация мен аударма бөлек.
-
12
Жер бедері атауларын қалай түсіндіресің?
- Пішін мен орналасу. Жаңа атаудағы мағына нысанның пішініне, түсіне не орналасуына қалай ишара етеді?
- Оронимді негіздеу. Картадағы жер бедері нысаны мен атау мағынасына сүйеніп, оронимді қалай түсіндіресің?
- Атау көшірмесі. Таңдалған оронимді басқа әліпбиге транслитерациялағанда, оның аудармасынан не өзгереді?
- Әр сұраққа есте қалған деректермен жауап беріп, бір жаңа атауға қолданып көр.
Материал туралы
- Материал түрі
- Презентация
ЖИ көмегімен өз презентацияңызды жасаңыз
- Сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша
- Шамамен бір минутта дайын
- Бастау тегін