Қимақ қағанаты. Зерттеу сұрағы: Қимақтарда қалалық мәдениеттің дамуын қандай деректер дәлелдейді? — ҚМЖ, Тарих, 6 сынып
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
Тегін жасау
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Ортағасырлық Қазақстандағы мемлекеттер және қалалық мәдениет
|
| Сабақтың тақырыбы |
Қимақ қағанаты. Зерттеу сұрағы: Қимақтарда қалалық мәдениеттің дамуын қандай деректер дәлелдейді?
|
| Сыныбы |
6
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
6.4.2.1 Ұлы Жібек жолының қала мәдениетінің дамуына әсерін анықтау 6.4.1.1 көшпелілер мен отырықшылар арасындағы өзара экономикалық байланыстарды анықтау
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушы Қимақ қағанатының орналасқан аумағы мен саяси құрылымын біледі.
Оқушы Қимақ қалалық мәдениетінің дамуын дәлелдейтін археологиялық және жазба деректерді біледі.
Оқушы Ұлы Жібек жолының қала мәдениетіне ықпалын және көшпелілер мен отырықшылар арасындағы экономикалық байланысты біледі.
|
| Құндылықтар |
Тарихи мұраға құрметпен қарап, деректерге сүйеніп қорытынды жасауға дағдыланады.
Топтық жұмыста пікір алмасып, ортақ шешімге жауапкершілікпен келеді.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 3 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, қатысымды тексереді және сабаққа қажетті құралдарын дайындауды сұрайды.
Қимақ қалашығының шартты көрінісін көрсетіп, зерттеу сұрағын ұсынады: «Қимақтарда қалалық мәдениеттің дамуын қандай деректер дәлелдейді?».
Мәселе қою:
Қала мәдениетін дәлелдеу үшін қандай деректер қажет екенін ойлануға бағыттайды.
|
Оқушылар сабаққа дайындалып, зерттеу сұрағын тыңдайды. Оқушылар қалалық мәдениетті дәлелдеуге болатын дерек түрлерін атайды; күтілетін жауаптар: қала орны, қоныс қалдықтары, қолөнер бұйымдары, сауда заттары және жазба деректер. | Зерттеу сұрағына қатысты бір дерек түрін ұсынады — 1 ұпай; жауапты түсіндіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, Қимақ қалашығының суреті |
| Тарихи деректерді зерделеу 10 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Қимақ қағанатының ортағасырлық Қазақстанның солтүстік-шығыс және орталық өңірлерінде қалыптасқанын картадан көрсетеді; қағанаттың тайпалық бірлестік болғанын түсіндіреді.
Қимақтар туралы жазба мәліметтерді, Ертіс бойындағы қала орындары мен қоныстарды, қыш ыдыстарды, металл бұйымдарды және саудаға қатысты олжаларды өзара байланыстырып түсіндіреді.
Археологиялық олжалар мен жазба деректердің қалалық тіршілікті танытудағы маңызын салыстырады.
|
Оқушылар картаны бақылап, Қимақ қағанатының орналасуын анықтайды. Оқушылар мұғалім түсіндірген археологиялық және жазба деректерді дәптерге тіркеп, олардың қала мәдениетін қалай дәлелдейтінін жазады. | Қимақ қағанатының орналасуын дұрыс анықтайды — 1 ұпай; екі археологиялық дерек атайды — 2 ұпай; бір жазба деректің маңызын түсіндіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | Қазақстанның ортағасырлық картасы, оқулық, дерек суреттері, дәптер |
| Көрнекі материалды талдау 7 минут |
Нұсқаулық:
Қимақ қалашығы, қыш бұйымдар, металл заттар және сауда жолдары бейнеленген слайдтарды көрсетіп, әр көріністен байқалған деректі жазуды тапсырады.
Сыныпқа сұрақтар:
Қала орнынан табылған қыш ыдыстар нені көрсетеді?
Қолөнер бұйымдары қала тұрғындарының кәсібі туралы қандай мәлімет береді?
Сауда жолына қатысты деректер Қимақтардың қандай байланыстарын дәлелдейді?
Жауаптар:
Қыш ыдыстар қоныстың тұрмысы мен қыш жасау кәсібін көрсетеді.
Қолөнер бұйымдары маманданған еңбек пен өндірісті танытады.
Саудаға қатысты олжалар алыс-жақын аймақтармен айырбас және байланыс болғанын дәлелдейді.
Слайд 1 — Қимақ қағанаты
Слайд 2 — Кейбір көне қоныстардан қыш ыдыстар, металл бұйымдар және саудаға қатысты заттар табылған.
Слайд 3 — Сабақ соңында сен:
Слайд 4 — Қағанат аумағы мен билігі
Слайд 5 — Қала мәдениетінің айғақтары
Слайд 6 — Қыш ыдыстар, қолөнер бұйымдары және саудаға қатысты олжаларды бірге қарастырғанда, қай де…
Слайд 7 — Қала мен сауда байланысы
Слайд 8 — Деректі тарихи түсіндіру
Слайд 9 — Негізгі қорытынды
Слайд 10 — Есте сақта
|
Оқушылар слайдтардағы көріністерді талдап, байқаған деректерін жазады. Оқушылар сұрақтарға жауап береді: қыш ыдыстар тұрмысты және қыш жасауды, қолөнер заттары кәсіп пен мамандануды, сауда деректері аймақаралық айырбасты көрсетеді. | Үш сұрақтың әрқайсысына мазмұнды жауап береді — әр жауапқа 1 ұпай; деректі тарихи қорытындымен байланыстырады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Өзара байланысты зерттеу 8 минут |
Мәселе қою:
«Көшпелілер мен қала тұрғындарының байланысы» ойынын ұйымдастырады: топтарға «мал және мал өнімдері», «астық пен қолөнер бұйымдары», «сауда жолдары», «қала және дала» деген карточкаларды таратады.
Топтарға карточкаларды экономикалық айырбас пен өзара тәуелділікті көрсететін сызбаға орналастырып, әр байланысты дәлелмен түсіндіруді тапсырады.
Қорытынды сұрақ қояды: «Көшпелілер мен отырықшылардың экономикалық байланыстары қалалық мәдениеттің дамуына қалай ықпал етті?».
|
Оқушылар топта карточкаларды сәйкестендіріп, айырбас сызбасын құрастырады. Оқушылар қорытынды сұраққа жауап береді: көшпелілер мал мен мал өнімдерін ұсынып, қала тұрғындарынан астық пен қолөнер бұйымдарын алған; сауда мен маманданған кәсіп қалалардың дамуына ықпал еткен. | Карточкаларды дұрыс байланыстырады — 2 ұпай; экономикалық айырбастың екі бағытын атайды — 2 ұпай; қалалық мәдениетке ықпалын дәлелдейді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | |
| Жеке дерекпен жұмыс 7 минут |
Нұсқаулық:
Оқушыларға «Қимақ қалалық мәдениетін дәлелдейтін үш деректі ата және әрқайсысының нені көрсететінін түсіндір» тапсырмасын береді.
Қосымша талап ретінде деректердің бірін Ұлы Жібек жолының ықпалымен байланыстырып, қысқа қорытынды жазуды тапсырады.
Жұмыс барысында дәлел мен қорытындының байланысын тексереді.
|
Оқушылар тапсырманы жеке орындайды: қала орны, қыш ыдыс, металл немесе қолөнер бұйымы, саудаға қатысты олжа не жазба мәлімет сияқты деректерді атайды. Оқушылар әр деректің нені дәлелдейтінін түсіндіріп, біреуін сауда жолдарының ықпалымен байланыстырады. | Үш орынды дерек келтіреді — әрқайсысына 1 ұпай; деректерді дұрыс түсіндіреді — 2 ұпай; Ұлы Жібек жолының ықпалын байланыстырады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Карта, сурет және баспа материалдарын ұқыпты пайдаланып, қайшымен жұмыс қажет болса оны мұғалімнің бақылауымен орындау керек. Топтық жұмыста құралдарды бір-біріне қауіпсіз беріп, сынып ішінде тәртіп сақтау қажет. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Тарих
- Сынып
- 6 сынып
- Тіл
- Қазақ
- Оқыту бағыты
- Физмат
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
- Сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша
- Шамамен бір минутта дайын
- Бастау тегін