Сәндік-қолданбалы өнер, негізгі пішіндер мен ерекшеліктері. Қазақстан халқының сәндік-қолданбалы өнері. Қазақтың ұлттық ою-өрнектері: түрлері, стильдеу мен мотивтері — ҚМЖ, Көркем еңбек, 5 сынып
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
Тегін жасау
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Сәндік-қолданбалы өнер және ұлттық ою-өрнектер
|
| Сабақтың тақырыбы |
Сәндік-қолданбалы өнер, негізгі пішіндер мен ерекшеліктері. Қазақстан халқының сәндік-қолданбалы өнері. Қазақтың ұлттық ою-өрнектері: түрлері, стильдеу мен мотивтері
|
| Сыныбы |
5
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
Қазақтың ұлттық ою-өрнектерін зерттейді (ою-өрнек түрлері, мотивтері, қазақ халқының шығармашылығындағы ою-өрнек композициясының ерекшеліктері). Оқушылар қазақ және ҚР басқа халықтарының сәндік-қолданбалы өнерінің негізгі түрлерімен танысады.
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушы сәндік-қолданбалы өнердің негізгі түрлері мен ерекшеліктерін біледі.
Оқушы ою-өрнектің геометриялық, зооморфтық, өсімдік тектес және ғарыштық түрлерін ажыратады.
Оқушы ұлттық ою-өрнектің мотивтерін және композицияда қайталану, ырғақ, симметрия қағидаларын біледі.
Оқушы ою-өрнекті стильдеу ұғымын біледі және оның бұйым безендірудегі қызметін түсінеді.
|
| Құндылықтар |
Ұлттық мұраға құрметпен қарап, қазақ халқының және Қазақстандағы басқа халықтардың сәндік-қолданбалы өнеріндегі ортақтық пен ерекшелікті бағалайды. Шығармашылық жұмыс кезінде ұқыптылық пен өзара құрмет танытады.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 3 мин |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сыныпты сабаққа дайындайды.
Сабақтың тақырыбы мен мақсатын хабарлайды.
|
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындап, сабақ мақсатына назар аударады. | Сабаққа дайындық талаптарын орындау — 1 ұпай. Ең көбі — 1 ұпай. | тақта, дәптер |
| Тақырыпты ашу 5 мин |
Мәселе қою:
«Ою-өрнек қандай бұйымдарды безендіреді және оның өрнек элементтері нені білдіруі мүмкін?» деген мәселе қояды.
Ұлттық бұйымдар мен сәндік-қолданбалы өнер туындыларының суреттерін көрсетіп, сабақ тақырыбына жетелейді.
|
Оқушылар суреттерді бақылап, ою-өрнек қолданылатын бұйымдарды атайды; өрнек элементтерінің ықтимал мағынасы туралы болжам айтады. | Ою-өрнек қолданылатын бір бұйымды атау — 1 ұпай, мағынасы туралы негізді болжам дэвшүүлэх — 1 ұпай. Ең көбі — 2 ұпай. | ұлттық бұйымдардың суреттері |
| Өнер түрлерін таныстыру 8 мин |
Жаңа материалды түсіндіру:
Сәндік-қолданбалы өнердің бұйымды әрі тұрмыстық, әрі көркем мақсатта жасау екенін түсіндіреді.
Қазақ халқының және Қазақстандағы басқа халықтардың сәндік-қолданбалы өнеріне тән киіз басу, кілем тоқу, кестелеу, зергерлік өнер, ағаш пен теріні көркем өңдеу үлгілерін таныстырады.
Негізгі пішіндер мен өрнек орналасуындағы ырғақ, симметрия, қайталану ерекшеліктерін түсіндіреді.
|
Оқушылар өнер түрлерінің атаулары мен қолданылатын материалдарын дәптерге жазады; бұйымның тұрмыстық және көркем қызметін ажыратады. | Екі өнер түрін дұрыс атау — әрқайсысы үшін 1 ұпай; бір көркемдік ерекшелікті атау — 1 ұпай. Ең көбі — 3 ұпай. | оқулық, ұлттық бұйымдардың суреттері |
| Ою-өрнек түрлері 8 мин |
Жаңа материалды түсіндіру:
Ою-өрнектің геометриялық, зооморфтық, өсімдік тектес және ғарыштық түрлерін мысалдармен түсіндіреді.
«Қошқармүйіз» оюын зооморфтық мотивке мысал етіп, оның иірім пішінін көрсетеді.
Стильдеу дегеніміз табиғи пішінді ықшамдап, сәндік бейнеге айналдыру екенін түсіндіреді.
Қазақ ою-өрнегіндегі композицияның симметрия, ырғақ және қайталану арқылы құрылатынын түсіндіреді.
|
Оқушылар ою түрлерін мысалдарымен сәйкестендіреді; «қошқармүйіз» оюының пішінін сипаттап, стильдеу мен композиция ерекшеліктерін түсіндіреді. | Ою-өрнектің төрт түрін дұрыс атау — 2 ұпай; стильдеуді дұрыс түсіндіру — 1 ұпай; композицияның бір ерекшелігін атау — 1 ұпай. Ең көбі — 4 ұпай. | ою-өрнек үлгілері, тақта |
| Көрнекі материалды талдау 5 мин |
Сыныпқа сұрақтар:
Көрсетілім материалын ашып, ұлттық бұйымдардағы негізгі пішіндер мен ою мотивтерін бақылауды ұсынады.
«Қандай ою түрін байқадыңдар? Қайталану немесе симметрия қай тұстан көрінеді?» деп сұрайды.
Слайд 1 — Сәндік-қолданбалы өнер
Слайд 2 — Киіз үйдегі текемет пен сырмақ тұрмысқа қажет әрі өрнекпен безендірілген. Бір бұйымда өрн…
Слайд 3 — Сабақ соңында сендер…
Слайд 4 — Өнер түрлері
Слайд 5 — Ою түрлері мен мотивтері
Слайд 6 — Көрсетілімдегі бұйымдардан қайталану мен симметрияны қай тұстан байқадыңдар, олардың қайс…
Слайд 7 — Композиция қағидалары
Слайд 8 — Стильдеу және безендіру
Слайд 9 — Негізгі түйіндер
Слайд 10 — Еске түсіріп жауап бер
|
Оқушылар көрсетілімдегі бұйымдарды талдап, ою түрін атайды; қайталану не симметрияның көрінетін орнын мысалмен көрсетеді. | Ою түрін дұрыс анықтау — 1 ұпай; композиция ерекшелігін нақты мысалмен көрсету — 1 ұпай. Ең көбі — 2 ұпай. | |
| Білімді бекіту ойыны 5 мин |
Нұсқаулық:
«Оюды тап» ойынын ұйымдастырады: ою үлгілері мен атаулары жазылған карточкаларды ұсынады.
Оқушылардан үлгілерді ою түрлері мен мотивтеріне қарай сәйкестендіруді сұрайды.
|
Оқушылар ойын карточкаларын сәйкестендіріп, таңдаған жауабын ою пішініне сүйеніп түсіндіреді. | Әр дұрыс сәйкестендіру үшін 1 ұпай, ең көбі — 4 ұпай. | |
| Шығармашылық тапсырма 7 мин |
Шығармашылық тапсырма:
Оқушыларға бір ою мотивін таңдап, оны ықшамдау арқылы стильденген өрнек нобайын жасауды тапсырады.
Нобайда кемінде екі элементтің қайталануын немесе симметрияны көрсетуді талап етеді.
Жұмыс барысында пішіндердің анық әрі ұқыпты орындалуына бағыт береді.
|
Оқушылар бір ою мотивін таңдайды, оны стильдеп нобай жасайды және композицияда қайталану немесе симметрияны көрсетеді. | Мотивтің танылуы — 1 ұпай; стильдеу тәсілін қолдану — 1 ұпай; қайталану не симметрияны көрсету — 1 ұпай; ұқыпты орындау — 1 ұпай. Ең көбі — 4 ұпай. | |
| Қысқа білім тексеру 2 мин |
Білімді тексеру:
Қысқа тексеру жұмысын ұсынады: ою-өрнектің екі түрін атау, стильдеуді анықтау және композицияның бір ерекшелігін көрсету.
|
Оқушылар тапсырмаларға қысқаша жазбаша жауап береді. | Екі ою түрін дұрыс атау — 1 ұпай; стильдеуді дұрыс анықтау — 1 ұпай; композиция ерекшелігін атау — 1 ұпай. Ең көбі — 3 ұпай. | |
| Рефлексия 2 мин |
«Сабақты қаншалықты жақсы түсіндіңіз?» рефлексиясын өткізеді. Оқушылар түсінуін 1-ден 5 жұлдызға дейін бағалайды — «түсінбедім»-нен «бәрін түсіндім»-ге дейін.
|
Оқушылар «Сабақты қаншалықты жақсы түсіндіңіз?» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. | Ою түрін дұрыс атау — 1 ұпай; композиция ерекшелігін дұрыс атау — 1 ұпай. Ең көбі — 2 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Қайшы мен қарындашты ұқыпты қолданып, оларды ұшын өзіне не өзгеге қаратпайды. Жұмыс орнын таза ұстап, құралдарды қолданғаннан кейін орнына қояды. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Көркем еңбек
- Сынып
- 5 сынып
- Тіл
- Қазақ
- Оқыту бағыты
- Гуманитарлық
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
- Сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша
- Шамамен бір минутта дайын
- Бастау тегін
