Тың және тыңайған жерлерді игеру — ҚМЖ, Тарих, 9 сынып
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
Тегін жасау
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Қазақстандағы демографиялық өзгерістер
|
| Сабақтың тақырыбы |
Тың және тыңайған жерлерді игеру
|
| Сыныбы |
9
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
9.1.1.1 Демографиялық өзгерістердің себеп-салдарлық байланысын талдау арқылы дәйекті қорытынды жасау
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушылар тың және тыңайған жерлерді игерудің себептерін біледі.
Оқушылар тың игерудің Қазақстан халқының құрамы мен орналасуына әсерін біледі.
Оқушылар демографиялық өзгерістердің себеп-салдарлық байланысын анықтап, дәйекті қорытынды жасайды.
|
| Құндылықтар |
Тарихи деректерді талдау арқылы оқушылар жауапкершілік пен сыни ойлауды дамытады. Қазақстанның көпэтносты қоғамының қалыптасуын зерделеу өзара құрмет пен бірлікті бағалауға үйретеді.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 3 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуын белгілейді.
«Тың игеру Қазақстанның демографиялық дамуына қалай әсер етті?» деген сұрақты қойып, тақырыпқа қызығушылық оятады.
|
Оқушылар сабаққа дайындалады және бастапқы сұраққа өз болжамдарын айтады. | Сабаққа дайындық және бастапқы болжамын ұсыну — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 1 ұпай. | тақта, дәптерлер |
| Тарихи мәселені анықтау 5 минут |
Мәселе қою:
1954 жылы басталған тың және тыңайған жерлерді игеру науқанының мақсатын түсіндіреді: астық өндіруді арттыру үшін Қазақстанның солтүстік өңірлеріндегі жерлер жаппай жыртылды.
«Астық өндіруді арттыру мақсатында жүргізілген науқан халықтың құрамын және қоныстануын қалай өзгертті?» деген мәселені ұсынады.
Оқушыларға осы мәселені сабақ соңында деректерге сүйеніп шешетінін айтады.
|
Оқушылар мәселені тыңдап, тың игерудің мақсаты мен ықтимал демографиялық салдары туралы бастапқы пікірлерін білдіреді. | Науқанның мақсатын дұрыс атау — 1 ұпай; мәселенің демографиялық қырын көрсету — 1 ұпай. Ең көбі — 2 ұпай. | Қазақстан картасы, тақта |
| Жаңа материалды меңгеру 8 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Тың игеру науқанының 1954 жылы басталғанын, негізгі жұмыс Қазақстанның солтүстік облыстарында жүргізілгенін түсіндіреді.
КСРО-ның астық өндіруді ұлғайту мақсатын, тың жерлерді жаппай жырту мен жаңа кеңшарлар құруды сипаттайды.
Басқа республикалардан жұмысшылар мен мамандардың қоныс аударуын және оның халық саны мен этникалық құрамға ықпалын түсіндіреді.
Демографиялық өзгерістерді себеп пен салдар арқылы талдау үлгісін көрсетеді.
|
Оқушылар негізгі ұғымдар мен даталарды дәптерге жазады, себептер мен салдарларды тыңдайды және сұрақтарға жауап береді. | Науқанның уақытын және мақсатын дұрыс көрсету — 1 ұпай; демографиялық салдардың бірін атау — 1 ұпай. Ең көбі — 2 ұпай. | оқулық, Қазақстан картасы, тақта |
| Тақырыптық таныстырылым 7 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Тың игеру туралы таныстырылымды көрсетіп, картадан игеру жүргізілген солтүстік облыстарды табуды ұсынады.
Суреттер мен деректерге назар аудартады: жаппай жер жырту, жаңа кеңшарлардың құрылуы, басқа өңірлерден қоныс аударған адамдар.
«Қоныс аудару халықтың санына қалай әсер етті?» және «Халықтың этникалық құрамы неліктен өзгерді?» деген сұрақтарды қояды.
Жауаптар:
Қоныс аудару халық санын арттырды.
Әртүрлі республикалардан келген адамдар этникалық құрамның өзгеруіне ықпал етті.
Слайд 1 — Тың игеру және демографиялық өзгерістер
Слайд 2 — 1954 жылы адамдар басқа өңірлерден Қазақстанның солтүстігіне жаппай көшіп келді.
Слайд 3 — Сабақ соңында сен:
Слайд 4 — Тың игерудің мақсаты
Слайд 5 — Жер игерілген өңірлер
Слайд 6 — Картада көрсетілген солтүстік өңірлер мен жаңа кеңшарлардың құрылуын ескерсек, қоныс ауда…
Слайд 7 — Қоныс аудару және халық саны
Слайд 8 — Этникалық құрамның өзгеруі
Слайд 9 — Себеп пен салдар
Слайд 10 — Есте сақта
|
Оқушылар таныстырылымдағы карта мен суреттерді талдайды; халық санының артуы мен этникалық құрамның өзгеруін жауап ретінде атайды. | Картадан игерілген өңірлерді көрсету — 1 ұпай; халық санына әсерін дұрыс түсіндіру — 1 ұпай; этникалық құрамның өзгеруін түсіндіру — 1 ұпай. Ең көбі — 3 ұпай. | |
| Себеп-салдар ойыны 6 минут |
Нұсқаулық:
«Себеп пен салдарды сәйкестендір» ойынын ұйымдастырады.
Топтарға «астық өндіруді арттыру мақсаты», «тың жерлерді жаппай жырту», «жаңа кеңшарлардың құрылуы», «басқа республикалардан қоныс аудару», «халық санының артуы», «этникалық құрамның өзгеруі» деген карточкаларды таратады.
Оқушылардан карточкаларды себеп-салдар тізбегімен орналастырып, байланысын түсіндіруді сұрайды.
|
Оқушылар карточкаларды талқылап, себеп пен салдарды сәйкестендіреді; «астық өндіруді арттыру мақсаты — тың жерлерді игеру — жұмыс күшінің келуі — халық саны мен этникалық құрамның өзгеруі» деген тізбекті негіздейді. | Үш себеп-салдар жұбын дұрыс сәйкестендіру — әр жұпқа 1 ұпай; байланысын түсіндіру — 1 ұпай. Ең көбі — 4 ұпай. | |
| Жеке тапсырманы орындау 7 минут |
Нұсқаулық:
Оқушыларға жеке тапсырма парағын таратады: «Тың игерудің демографиялық өзгерістерге әсерін себеп-салдар кестесімен көрсетіп, деректерге сүйенген екі сөйлемдік қорытынды жаз».
Кестеде «себеп», «демографиялық өзгеріс», «салдар» бағандарын толтыруды талап етеді.
Жұмыс соңында бірнеше оқушыдан қорытындысын оқуды сұрайды.
|
Оқушылар кестені жеке толтырады: науқанның мақсатын себеп ретінде, қоныс аудару мен халық санының өсуін өзгеріс ретінде, этникалық құрам мен қоныстану құрылымының өзгеруін салдар ретінде жазады; екі сөйлемдік қорытынды жасайды. | Себепті дұрыс анықтау — 1 ұпай; демографиялық өзгерісті көрсету — 1 ұпай; салдарды көрсету — 1 ұпай; дерекке сүйенген дәйекті қорытынды — 1 ұпай. Ең көбі — 4 ұпай. | |
| Білімді тексеру 5 минут |
Сыныпқа сұрақтар:
Қысқа тексеру тапсырмасын ұсынады: «Тың игеру қай жылы басталды?», «Оның негізгі мақсаты қандай болды?», «Қоныс аудару Қазақстанның демографиялық құрамына қалай әсер етті?».
Оқушылардан жауаптарын жеке жазып, соңында тексеруге дайындауды сұрайды.
Жауаптар:
Тың игеру 1954 жылы басталды.
Негізгі мақсаты — астық өндіруді арттыру.
Қоныс аудару халық санының өсуіне және этникалық құрамның өзгеруіне ықпал етті.
|
Оқушылар үш сұраққа жеке жауап жазады: 1954 жыл; астық өндіруді арттыру; халық саны мен этникалық құрамның өзгеруі. | Әр дұрыс жауапқа 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Картамен және үлестірмелі материалдармен жұмыс кезінде оларды ұқыпты пайдаланып, бір-біріне кедергі келтірмеу қажет. Топтық талқылауда өзара сыйластық сақтап, сыныпта еркін әрі қауіпсіз қозғалыңыз. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Тарих
- Сынып
- 9 сынып
- Тіл
- Қазақ
- Оқыту бағыты
- Гуманитарлық
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
- Сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша
- Шамамен бір минутта дайын
- Бастау тегін