ХVІІІ ғасырдағы халық ауыз әдебиеті — ҚМЖ, Тарих, 7 сынып
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
Тегін жасау
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
ХVІІІ ғасырдағы Қазақстанның мәдениеті
|
| Сабақтың тақырыбы |
ХVІІІ ғасырдағы халық ауыз әдебиеті
|
| Сыныбы |
7
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
7.2.2.1 Халық ауыз әдебиеті мен музыка өнері туындыларының тарихи дереккөзі ретінде құндылығын бағалау
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушылар ХVІІІ ғасырдағы халық ауыз әдебиетінің негізгі жанрлары мен ерекшеліктерін біледі.
Оқушылар халық ауыз әдебиеті туындыларынан тарихи оқиғалар мен қоғамдық өмір туралы мәліметтерді анықтайды.
Оқушылар халық ауыз әдебиеті мен музыка өнері туындыларының тарихи дереккөз ретіндегі құндылығын дәлелдермен бағалайды.
|
| Құндылықтар |
Тарихи мұраға құрметпен қарап, ауыз әдебиеті арқылы ұрпақ жадында сақталған ел тарихын бағалайды. Пікір алмасуда өзгенің ойын тыңдап, тарихи дерекке сүйеніп қорытынды жасауға үйренеді.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық ояту 5 мин |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, қатысымды тексереді және сабаққа назарын шоғырландырады.
«Өткен дәуір туралы жазба құжат болмаса, тарихты қалай білуге болады?» деген сұрақ қойып, тақырыпқа жетелейді.
|
Оқушылар сабаққа дайындалады және сұраққа жауап береді: ауызша әңгімелер, жырлар, күйлер мен аңыздар арқылы білуге болады. | Сабаққа дайындық — 1 ұпай. Сұраққа мазмұнды жауап беру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, дәптер |
| Тарихи мәселені анықтау 5 мин |
Мәселе қою:
«Халық ауыз әдебиеті көркем шығарма ғана ма, әлде тарихи дерек те бола ала ма?» деген мәселені ұсынады.
ХVІІІ ғасырдағы жыраулар мен халық шығармашылығының тарихи кезеңдермен байланысын талқылауға бағыттайды.
|
Оқушылар бастапқы пікірін айтады: ауыз әдебиеті көркем шығарма болумен қатар, дәуірдің оқиғалары мен халықтың көзқарасын жеткізетін дерек бола алады. | Мәселе бойынша негізді болжам айту — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 1 ұпай. | тақта, тарихи кезеңдер жазылған карточкалар |
| Жаңа материалды түсіндіру 10 мин |
Жаңа материалды түсіндіру:
Халық ауыз әдебиетінің ауызша таралу, ұрпақтан ұрпаққа жету және бірнеше нұсқада сақталу ерекшеліктерін түсіндіреді.
Жыраулар поэзиясы, тарихи жыр, толғау, аңыз және күйдің ХVІІІ ғасырдағы қоғамдық өмір мен тарихи оқиғаларды танытудағы орнын ашады.
Әдеби мұрадан оқиға, тұлға, заман сипаты және халықтың көзқарасы туралы мәліметті ажырату жолын көрсетеді.
|
Оқушылар негізгі ұғымдарды дәптерге жазады, жанрларды ажыратады және ауызша мұраның қандай тарихи мәлімет бере алатынын атайды. | Екі жанрды дұрыс атау — 2 ұпай. Деректен алынатын екі мәліметті көрсету — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | оқулық, тақта, дәптер |
| Дерекке сұрақ қою 7 мин |
Сыныпқа сұрақтар:
Ауыз әдебиетінде тарихи оқиғалар мен тұлғалар туралы қандай мәлімет сақталуы мүмкін?
Жыр немесе толғаудағы халықтың көзқарасын қалай анықтауға болады?
Ауызша тараған туындыны тарихи дерек ретінде пайдаланғанда нені ескеру керек?
Жауаптар:
Оқиғаның сипаты, қатысқан тұлғалар, елдің тұрмысы мен заман белгілері сақталуы мүмкін.
Ақын-жыраудың бағалау сөздері, көтерген мәселесі мен тыңдаушыға үндеуінен анықтауға болады.
Туындының бірнеше нұсқасын салыстырып, мәліметін басқа деректермен тексеру керек.
|
Оқушылар сұрақтарға жауап береді: туындыдан оқиға, тұлға және тұрмыс туралы мәлімет табуға болады; көзқарас шығармадағы бағалау мен тақырыптан танылады; деректі бірнеше нұсқамен және өзге деректермен салыстыру қажет. | Бірінші сұраққа дәлелді жауап — 1 ұпай. Екінші сұраққа дәлелді жауап — 1 ұпай. Үшінші сұраққа дерекпен жұмыс тәсілін атау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | сұрақ карточкалары, оқулық |
| Жыр жолдарын талдау ойыны 6 мин |
Нұсқаулық:
Топтарға ХVІІІ ғасырдағы тарихи жағдайды сипаттайтын қысқа жыр үзінділері мен мазмұндық карточкаларды таратады.
«Деректен ізде» ойынының тәртібін түсіндіреді: топтар үзіндіден тарихи оқиғаны, тұлғаны немесе заман белгісін көрсетіп, өз жауабын мәтіннен алынған тірек сөзбен дәлелдейді.
Топтардың жауаптарын тыңдап, тарихи дерек пен көркем бейнелеуді ажыратуға көмектеседі.
|
Оқушылар топпен үзіндіні оқып, тарихи мәліметті табады, тірек сөзээр дәлелдейді және өзге топтардың жауаптарын тыңдайды. | Тарихи мәліметті дұрыс анықтау — 1 ұпай. Мәтіннен дәлел келтіру — 1 ұпай. Топтық талқылауға қатысу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | |
| Деректі бағалау тапсырмасы 7 мин |
Тапсырма нұсқауы:
Жеке тапсырманы ұсынады: «ХVІІІ ғасырдағы халық ауыз әдебиеті туындысын тарихи дерек ретінде бағала. Ол қандай мәлімет береді? Оның құндылығы неде? Қандай шектеуін ескеру керек?».
Оқушыларға жауаптарын «мәлімет — құндылық — шектеу» үлгісімен құрастыруды ұсынады.
Жауаптарды бақылап, дерекке сүйеніп пікір айтуға бағыттайды.
|
Оқушылар тапсырмаға жазбаша жауап береді: туындыдан алынатын мәліметті атайды, оның тарихи құндылығын түсіндіреді және ауызша таралуына байланысты нұсқалық не дәлдік шектеуін көрсетеді. | Тарихи мәліметті анықтау — 1 ұпай. Деректік құндылығын түсіндіру — 1 ұпай. Шектеуін көрсету — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | |
| Қысқа білім тексеру 3 мин |
Білім тексеру нұсқауы:
Қысқа тексеру тапсырмасын береді: «Халық ауыз әдебиетінің бір жанрын ата; одан алынатын бір тарихи мәліметті көрсет; оны тексерудің бір жолын жаз».
Жауаптарды жинап, дұрыс әрі дәл жауаптарды белгілейді.
|
Оқушылар тапсырмаға жеке жауап береді: жанрды атайды, тарихи мәліметті көрсетеді және оны басқа дерекпен салыстыруды ұсынады. | Жанрды дұрыс атау — 1 ұпай. Тарихи мәліметті дұрыс көрсету — 1 ұпай. Тексеру жолын ұсыну — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | |
| Рефлексия 2 мин |
«Рефлексия» рефлексиясын өткізеді. Сабақты оқушылардың жылдам пікірлерімен аяқтаңыз — эмодзимен дауыс беру және нәтижелерді бөлісу.
|
Оқушылар «Рефлексия» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. | Тақырыпқа сай қорытынды айту — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 1 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Топтық жұмыста карточкаларды бір-біріне лақтырмай, ұқыпты пайдаланады және сынып ішінде қозғалғанда қауіпсіздік сақтайды. Оқу кезінде дене қалпын дұрыс ұстап, көз бен кітаптың арақашықтығын сақтайды. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Тарих
- Сынып
- 7 сынып
- Тіл
- Қазақ
- Оқыту бағыты
- Гуманитарлық
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
- Сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша
- Шамамен бір минутта дайын
- Бастау тегін
