Жасуша органоидтерінің құрылысы мен қызметтерінің ерекшеліктері. Жасушаның негізгі компоненттері. Жасуша мембранасының құрылымы, қасиеттері және қызметтері арасындағы байланыс — ҚМЖ, Биология, 10 сынып
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Жасуша биологиясы
|
| Сабақтың тақырыбы |
Жасуша органоидтерінің құрылысы мен қызметтерінің ерекшеліктері. Жасушаның негізгі компоненттері. Жасуша мембранасының құрылымы, қасиеттері және қызметтері арасындағы байланыс
|
| Сыныбы |
10
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
10.4.2.2 Жасуша мембранасының құрылымы, қасиеттері және қызметтері арасындағы байланысты түсіндіру
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушы жасушаның негізгі компоненттері мен органоидтерінің құрылысын және қызметін біледі.
Оқушы жасуша мембранасының құрылымдық бөліктерін және олардың қасиеттерін біледі.
Оқушы мембрана құрылысы мен оның тасымалдау, қорғаныш және реттеуші қызметтері арасындағы байланысты біледі.
|
| Құндылықтар |
Жасуша құрылымдарын салыстыру кезінде ғылыми дәлелге сүйеніп, биологиялық құбылыстарды ұқыпты талдау дағдысы қалыптасады.
Топтық жұмыста өзара құрмет пен жауапкершілік танытады.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 3 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа дайындығын тексереді.
Жасушаның негізгі компоненттері бейнеленген суретті көрсетіп, сабақ тақырыбына назар аудартады.
|
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар суретке қарап, жасушаның таныс компоненттерін атайды. | Сабаққа дайындық пен бастапқы жауапқа қатысу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 1 ұпай. | жасуша сызбасы, тақта |
| Мәселені анықтау 4 минут |
Мәселе қою:
«Жасушаның әр бөлігі өз қызметін қалай атқарады?» деген мәселені ұсынады.
«Мембрананың құрылысы оның заттарды өткізуіне қалай әсер етеді?» деген жетекші сұрақ қояды.
|
Оқушылар мәселе бойынша болжам ұсынады. Оқушылар мембрана заттардың өтуін реттейді деген күтілетін жауапты негіздейді. | Мәселеге қатысты орынды болжам — 1 ұпай; болжамын түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, жасуша сызбасы |
| Жаңа материалды түсіндіру 8 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Жасушаның негізгі компоненттерін: плазмалық мембрана, цитоплазма және ядроны түсіндіреді.
Органоидтердің құрылымы мен қызметін салыстырады: митохондрияда энергия түзіледі, рибосомада нәруыз синтезделеді, эндоплазмалық тор заттарды тасымалдауға қатысады, Гольджи жиынтығы заттарды өңдеп, сұрыптайды.
Мембрананың фосфолипидті қосқабатын, нәруыздарын және көмірсу тізбектерін көрсетіп, олардың қызметін түсіндіреді.
Слайд 1 — Жасуша және мембрана
Слайд 2 — Жасуша сыртындағы сұйықтық пен оның ішіндегі сұйықтықтың құрамы бірдей емес, бірақ жасуша…
Слайд 3 — Сабақ соңында сен:
Слайд 4 — Жасушаның негізгі бөліктері
Слайд 5 — Органоидтер: құрылым және қызмет
Слайд 6 — Жасушада энергия өндіру, нәруыз жасау және заттарды өңдеу міндеттері органоидтер арасында…
Слайд 7 — Мембрананың молекулалық құрылысы
Слайд 8 — Мембрананың қызметтері
Слайд 9 — Қорытынды
Слайд 10 — Еске түсіріп жауап бер
|
Оқушылар негізгі компоненттер мен органоидтердің атауын, құрылысын және қызметін дәптерге жазады. Оқушылар мембрананың қосқабаты мен нәруыздарының қызметін түсіндіреді. | Үш негізгі компонентті дұрыс атау — 1 ұпай; екі органоидтің қызметін дұрыс сипаттау — 2 ұпай; мембрананың екі құрылымдық бөлігін және қызметін байланыстыру — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | |
| Құрылым мен қызмет байланысы 7 минут |
Сыныпқа сұрақтар:
«Фосфолипидті қосқабаттың гидрофобты бөлігі мембрананың қасиетіне қалай әсер етеді?».
«Мембраналық нәруыздар қандай қызмет атқарады?».
«Жартылай өткізгіштік жасуша үшін неге маңызды?».
Жауаптар:
«Гидрофобты бөлік суда еритін заттардың еркін өтуін шектейді» деген жауапты нақтылайды.
«Нәруыздар заттарды тасымалдауға, рецепторлық байланысқа және сигнал қабылдауға қатысады» деген жауапты толықтырады.
«Жасушаға қажетті заттардың өтуін реттеп, ішкі ортаның тұрақтылығын сақтайды» деген жауапты бекітеді.
|
Оқушылар сұрақтарға жауап береді: гидрофобты бөлік кейбір заттардың өтуін шектейді; мембраналық нәруыздар тасымалдау мен сигнал қабылдауға қатысады; жартылай өткізгіштік жасушаның ішкі ортасын тұрақтандырады. | Әр сұраққа ғылыми тұрғыдан дұрыс жауап — 1 ұпайдан. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | мембрана сызбасы, тақта |
| Топтық білім ойыны 6 минут |
Нұсқаулық:
Оқушыларды шағын топтарға бөліп, органоид атауы, құрылысы және қызметі жазылған карточкаларды таратады.
«Құрылымын қызметімен сәйкестендіріп, мембрана құрылысының оның қасиетіне әсерін бір мысалмен түсіндіріңдер» тапсырмасын береді.
Топ жауаптарын тыңдап, дұрыс сәйкестіктерді қорытындылайды.
|
Оқушылар топта карточкаларды сәйкестендіреді. Оқушылар мембрананың фосфолипидті қосқабаты заттардың өтуін ішінара шектейтінін мысалмен түсіндіреді. | Екі органоидті дұрыс сәйкестендіру — 2 ұпай; мембрана құрылысы мен қасиетін дұрыс байланыстыру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | |
| Жеке тапсырма орындау 7 минут |
Жеке тапсырма:
Жеке тапсырма парағын таратады: «Мембрананың фосфолипидтері мен нәруыздарының құрылымдық ерекшелігін атаңдар; әрқайсысының бір қызметін жазыңдар; құрылым мен қызмет арасындағы байланысты түсіндіріңдер».
Жауаптарды тексеріп, негізгі түсініктерге қысқаша кері байланыс береді.
|
Оқушылар тапсырманы жеке орындайды. Оқушылар фосфолипидті қосқабатты, мембраналық нәруыздарды атайды және олардың құрылымы мен қызметін байланыстырады. | Фосфолипидті қосқабатты дұрыс сипаттау — 1 ұпай; нәруыздың қызметін атау — 1 ұпай; құрылым мен қызмет байланысын түсіндіру — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Білімді тексеру 6 минут |
Тексеру тапсырмасы:
Қысқа тексеру жұмысын ұсынады: жасушаның негізгі компоненттерін атау, органоид пен қызметін сәйкестендіру, мембрананың жартылай өткізгіштігін түсіндіру.
Жауаптарды жинап, дұрыс жауаптарды қысқаша талдайды.
|
Оқушылар тексеру сұрақтарына жеке жауап береді. Оқушылар негізгі компоненттерді атайды, органоидтерді қызметімен сәйкестендіреді және мембрананың жартылай өткізгіштігін түсіндіреді. | Негізгі компоненттерді атау — 1 ұпай; органоид пен қызметін дұрыс сәйкестендіру — 2 ұпай; жартылай өткізгіштікті түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Зертханалық құралдар қолданылса, оларды нұсқаулыққа сай ұстап, сынған шыныға қол тигізбеу керек. Микроскоппен жұмыс кезінде оны екі қолмен тасымалдап, сабақ соңында жұмыс орнын ретке келтіру қажет. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Биология
- Сынып
- 10 сынып
- Тіл
- Қазақ
- Оқыту бағыты
- Физмат
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
ROQED AI сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша дайын материал құрастырады. Бастау тегін.
