English

Әдептілік, ар-ұят – адамдықтың белгісі. Жай сөйлем мен құрмалас сөйлем — Lesson Plan, Grade 4

Create your own lesson plan with AI

Preview Open material
Lesson plan
Section
Сөйлем және оның түрлері. Әдептілік пен адамгершілік
Lesson title
Әдептілік, ар-ұят – адамдықтың белгісі. Жай сөйлем мен құрмалас сөйлем
Class
4
Lesson objectives according to program
4.3.6.1 каллиграфиялық нормаларды сақтау және жазу техника сын жетілдіру 4.3.3.7 Пунктуациялық нормаларды сақтау 4.3.7.1 құрмалас сөйлемнің тыныс белгісін қою
Lesson objectives
Оқушылар жай сөйлемнің бір тиянақты ойды білдіретінін біледі.
Оқушылар құрмалас сөйлемнің екі не одан да көп жай сөйлемнен құралып, күрделі ойды білдіретінін біледі.
Оқушылар жай және құрмалас сөйлемдерді ажыратып, құрмалас сөйлемнің тыныс белгісін дұрыс қояды.
Оқушылар әдептілік пен ар-ұят туралы сөйлемдерді каллиграфиялық талаптарға сай жазады.
Values
Әдепті сөйлеу мен өзгені құрметтеу оқушылардың қарым-қатынас мәдениетін қалыптастырады. Ар-ұят пен жауапкершілік туралы пікір алмасу ізгілікке және адал әрекет етуге баулиды.
Lesson progress
Lesson stage/time Teacher's action Student's action Evaluation Resources
Ұйымдастыру және қызығушылық
5 мин
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа дайындығын тексереді.
«Әдептілік дегеніміз не?» деген сұрақ қойып, тақырыпқа назар аудартады.
 Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар әдептілік туралы қысқаша пікір айтып, өз жауаптарын мысалмен түсіндіреді. Сабаққа дайындық пен сұраққа мазмұнды жауап — әрқайсысы 1 ұпайдан, ең көбі 2 ұпай.
Тақырыпты таныстыру
7 мин
Мәселе қою:
«Әдепті адам шындықты айтады, сондықтан жұрт оған сенеді» сөйлемін көрсетеді.
«Бұл сөйлемде неше ой бар? Екі бөліктің арасындағы байланысты қалай байқауға болады?» деп сұрайды.
Жауаптар:
Екі ой бар: әдепті адам шындықты айтады; жұрт оған сенеді.
Екі бөлікте де ой бар, олар мағынасы жағынан байланысқан.
Жаңа материалды түсіндіру:
Сөйлемдердің түрлері мен тыныс белгілерін түсіндіретін танилымдық көрсетілімді ұсынады.
Slide 1 — Жай және құрмалас сөйлем
Slide 2 — Әдепті адам шындықты айтады, сондықтан жұрт оған сенеді. Осы сөйлемдегі екі ойды қалай аж…
Slide 3 — Бүгін үйренеміз
Slide 4 — Бір ой — жай сөйлем
Slide 5 — Екі ой — құрмалас сөйлем
Slide 6 — Ойлардың байланысы
Slide 7 — Құрмаластағы тыныс белгісі
Slide 8 — Көркем жазу
Slide 9 — Есте сақтайық
Slide 10 — Еске түсіріп жауап бер
Оқушылар сөйлемді оқып, оның құрамындағы ойларды анықтайды. Оқушылар екі бөліктің байланысын түсіндіріп, көрсетілімнен жай және құрмалас сөйлем туралы мәлімет алады. Сөйлемдегі екі ойды дұрыс анықтау — 1 ұпай; олардың мағыналық байланысын түсіндіру — 1 ұпай; жаңа ұғымды дұрыс айту — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай.
Ереже мен мысалды талдау
8 мин
Жаңа материалды түсіндіру:
Жай сөйлемнің бір тиянақты ойды білдіретінін түсіндіреді: «Әдепті бала үлкенді сыйлайды».
Құрмалас сөйлемнің екі не одан да көп жай сөйлемнен құралатынын түсіндіреді: «Әдепті бала үлкенді сыйлайды, сондықтан үлкендер оған риза болады».
Құрмалас сөйлем бөліктерінің арасына мағынасы мен құрылымына қарай тыныс белгісі қойылатынын көрсетеді.
Сыныпқа сұрақтар:
«Кітапты мұқият оқыдым» — жай сөйлем бе, құрмалас сөйлем бе?
«Мен сәлем бердім, ал досым күлімдеп жауап қатты» сөйлемінде неше жай сөйлем бар және қандай тыныс белгісі қойылған?
Жауаптар:
Жай сөйлем, өйткені бір тиянақты о…
 Оқушылар мысалдарды тыңдап, жай және құрмалас сөйлемдердің белгілерін салыстырады. Оқушылар сұрақтарға жауап береді: бірінші сөйлем — жай; екінші сөйлемде екі жай сөйлем бар, олардың арасына үтір қойылған. Жай сөйлемді дұрыс жіктеу — 1 ұпай; құрмалас сөйлемдегі бөліктер санын анықтау — 1 ұпай; тыныс белгісін дұрыс атау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. оқулық, тақта, сөйлем үлгілері
Сөйлемдерді ойынмен ажырату
7 мин
Нұсқаулық:
«Сөйлемді таны» ойынын ұйымдастырады: әр топқа «Арлы бала уәдесінде тұрады», «Мен кешірім сұрадым, сондықтан досым ренжімеді», «Үлкенді сыйлау — әдептілік» сөйлемдері бар карточкалар таратады.
Оқушылардан сөйлемдерді жай және құрмалас түрлеріне бөліп, құрмалас сөйлемдегі тыныс белгісін түсіндіруді сұрайды.
 Оқушылар топта сөйлемдерді оқып, жай және құрмалас сөйлемдерге жіктейді. Оқушылар «Мен кешірім сұрадым, сондықтан досым ренжімеді» сөйлемінде екі жай сөйлем бар екенін және арасына үтір қойылғанын түсіндіреді. Үш сөйлемнің әрқайсысын дұрыс жіктеу — 1 ұпайдан; құрмалас сөйлемдегі үтірді түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай.
Жазба жұмысын орындау
8 мин
Нұсқаулық:
Жазба тапсырмасын ұсынады: «Әдептілік пен ар-ұят туралы бір жай сөйлем және бір құрмалас сөйлем құрастыр. Құрмалас сөйлемнің тыныс белгісін қой. Сөйлемдерді дәптерге көркем жаз».
Оқушылардың сөйлем құрылымы, тыныс белгісі және жазу каллиграфиясын бақылап, қажетіне қарай бағыт береді.
 Оқушылар әдептілік пен ар-ұят туралы бір жай және бір құрмалас сөйлем құрастырады. Оқушылар құрмалас сөйлемге тиісті тыныс белгісін қойып, сөйлемдерді дәптерге көркем жазады. Жай сөйлемді дұрыс құрастыру — 1 ұпай; құрмалас сөйлемді дұрыс құрастыру — 1 ұпай; тыныс белгісін дұрыс қою — 1 ұпай; каллиграфиялық нормаларды сақтау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай.
Білімді тексеру
6 мин
Нұсқаулық:
Қысқа тексеру жұмысын өткізеді: «1) “Адалдық адамды биік етеді” сөйлемі қандай? 2) “Мен шындықты айттым, сондықтан анам маған сенді” сөйлемінде неше жай сөйлем бар? 3) Құрмалас сөйлем бөліктерінің арасына қандай тыныс белгісі қойылған? 4) “Досым көмектесті, мен оған алғыс айттым” сөйлеміндегі тыныс белгісін ата».
Жауаптарды жинап, дұрыс нұсқаларын қысқаша нақтылайды.
 Оқушылар төрт сұраққа жеке жауап жазады. Оқушылар жауаптарын тексереді: 1) жай сөйлем; 2) екі жай сөйлем; 3) үтір; 4) үтір. Әр дұрыс жауапқа 1 ұпай, ең көбі 4 ұпай.
Рефлексия
4 мин
«Рефлексия» рефлексиясын өткізеді. Сабақты оқушылардың жылдам пікірлерімен аяқтаңыз — эмодзимен дауыс беру және нәтижелерді бөлісу.
 Оқушылар «Рефлексия» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. Жай және құрмалас сөйлемді ажырату — 1 ұпай; тыныс белгісінің қызметін түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай.
Health and safety compliance
Health and safety compliance Жазба жұмысында оқушылар дұрыс отыру қалпын сақтап, дәптерді көзден қолайлы қашықтықта ұстайды. Қаламды дұрыс ұстап, жұмыс орнын таза әрі қауіпсіз пайдаланады.

Material details

Material type
Lesson Plan
Grade
Grade 4
Language
Kazakh
Education direction
Humanitarian

Create your own lesson plan with AI

  • Built from your topic, subject and grade
  • Ready in about a minute
  • Free to start

Similar materials

Lesson plans, tests and presentations made by teachers

Sign up to open this lesson plan in full and create your own with AI in minutes.

Sign in