English

Анаэробты және аэробты тыныс алу — Lesson Plan, Biology, Grade 9

Create your own lesson plan with AI

Preview Open material
Lesson plan
Section
Жасушалық тыныс алу
Lesson title
Анаэробты және аэробты тыныс алу
Class
9
Lesson objectives according to program
9.1.4.1 – тыныс алу реакциясының химиялық теңдеуін пайдалана отырып, анаэробты және аэробты тыныс алуды салыстыру
Lesson objectives
Оқушы аэробты тыныс алудың оттек қатысында жүретінін және оның химиялық теңдеуін біледі.
Оқушы анаэробты тыныс алудың оттексіз жүретінін және оның негізгі өнімдерін біледі.
Оқушы тыныс алу реакцияларының химиялық теңдеулерін пайдаланып, аэробты және анаэробты тыныс алуды салыстырады.
Values
Ғылыми дәлдік пен жауапкершілікке баулу: оқушылар тыныс алу үдерістерін теңдеулер арқылы салыстырып, қорытындысын дәлелдейді.
Ынтымақтастықты дамыту: топтық тапсырма мен ойын барысында бір-бірінің пікірін тыңдап, ортақ шешім қабылдайды.
Lesson progress
Lesson stage/time Teacher's action Student's action Evaluation Resources
Ұйымдастыру және қызығушылық
4 мин
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа дайындығын тексереді.
«Адам ағзасы энергияны қайдан алады?» деген сұрақ арқылы тақырыпқа қызығушылық оятады.
 Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар сұраққа өз болжамдарын айтып, энергияның қоректік заттардың ыдырауынан алынатынын ұсынады. Сабаққа дайындық — 1 ұпай. Сұраққа тақырыпқа сай болжам айту — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. тақта, дәптер
Тақырыпты ашу
5 мин
Мәселе қою:
«Жасушаларда энергия оттек қатысқанда да, оттек жеткіліксіз болғанда да қалай түзіледі?» деген мәселені ұсынады.
Сабақ мақсаты мен күтілетін нәтижелерді таныстырады.
 Оқушылар мәселені талқылап, тыныс алудың екі жолы болуы мүмкін деген болжам айтады. Оқушылар сабақ мақсатын дәптерге жазады. Мәселеге қатысты орынды болжам — 1 ұпай. Сабақ мақсатын дұрыс тұжырымдау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. тақта, дәптер
Тыныс алу түрлері
8 мин
Жаңа материалды түсіндіру:
Аэробты тыныс алудың оттек қатысында жүріп, көмірқышқыл газы, су және энергия түзетінін түсіндіреді: C₆H₁₂O₆ + 6O₂ → 6CO₂ + 6H₂O + энергия.
Анаэробты тыныс алудың оттексіз жүретінін түсіндіреді; бұлшықет жасушаларында сүт қышқылы, ашытқыда этил спирті мен көмірқышқыл газы түзілетінін атап өтеді.
Теңдеулерді салыстыруға арналған таныстырылым материалын көрсетеді.
Slide 1 — Тыныс алу түрлері
Slide 2 — Ашытқы қамырды көтереді, ал қатты жүгіргенде бұлшықеттер шаршап, ашуы мүмкін.
Slide 3 — Сабақ соңында сен:
Slide 4 — Аэробты тыныс алу
Slide 5 — Анаэробты тыныс алу
Slide 6 — Теңдеулерді салыстыру
Slide 7 — Энергия шығымы
Slide 8 — Өнімдерді ажырату
Slide 9 — Негізгі қорытынды
Slide 10 — Еске түсіріп жауап бер
Оқушылар теңдеулерді жазып, оттектің қатысуы мен өнімдерін белгілэнэ. Оқушылар аэробты тыныс алуда энергия көбірек бөлінетінін және анаэробты тыныс алуда оттек қажет етілмейтінін атайды. Аэробты тыныс алудың оттек қатысын және теңдеуін көрсету — 2 ұпай. Анаэробты тыныс алудың шартын және өнімдерін көрсету — 2 ұпай. Салыстырудың бір дұрыс тұжырымы — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай.
Салыстыру сұрақтары
6 мин
Сыныпқа сұрақтар:
Аэробты тыныс алу үшін қандай газ қажет?
Анаэробты тыныс алу қандай жағдайда жүреді?
Глюкозаның аэробты ыдырау өнімдері қандай?
Неліктен анаэробты тыныс алу кезінде энергия аз бөлінеді?
Жауаптар:
Оттек қажет.
Оттек болмаған немесе жеткіліксіз болған жағдайда жүреді.
Көмірқышқыл газы мен су түзіледі.
Глюкоза толық ыдырамайтындықтан энергия аз бөлінеді.
 Оқушылар сұрақтарға жауап береді: аэробты тыныс алуға оттек керек; анаэробты тыныс алу оттексіз не оттек жеткіліксіз кезде жүреді; аэробты ыдырау өнімдері — көмірқышқыл газы мен су; анаэробты үдерісте глюкоза толық ыдырамайды. Төрт сұрақтың әрқайсысына дұрыс жауап — 1 ұпайдан. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. оқулық, тақта
Топтық білім ойыны
6 мин
Нұсқаулық:
Сыныпты шағын топтарға бөліп, «Теңдеуді сәйкестендір» ойынын өткізеді.
Топтарға тыныс алу түрін, оттектің қатысуын, реакция өнімдерін және энергия бөлінуін сәйкестендіретін карточкалар береді.
Әр топтан шешімін қысқаша негіздеуді сұрайды.
 Оқушылар топта карточкаларды сәйкестендіреді. Оқушылар аэробты үдерісті оттек, көмірқышқыл газы, су және мол энергиямен; анаэробты үдерісті оттексіз жағдай және сәйкес өнімдермен байланыстырады. Тыныс алу түрін дұрыс сәйкестендіру — 1 ұпай. Оттек жағдайын дұрыс анықтау — 1 ұпай. Өнімдерді дұрыс сәйкестендіру — 1 ұпай. Топ шешімін негіздеу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай.
Жеке тапсырма
7 мин
Жеке тапсырма:
Оқушыларға тапсырма парағын таратады.
«Аэробты және анаэробты тыныс алуды кемінде үш белгі бойынша салыстырыңдар. Әр түрге сәйкес теңдеуді немесе негізгі реакция өнімдерін көрсетіңдер» тапсырмасын түсіндіреді.
Жұмысты орындау уақытын белгілеп, қажет оқушыларға бағыттаушы сұрақтар ұсынады.
 Оқушылар тапсырманы жеке орындайды, тыныс алу түрлерін оттектің қатысуы, өнімдері және бөлінетін энергиясы бойынша салыстырады. Оқушылар теңдеулерді немесе негізгі өнімдерді жазады. Үш салыстыру белгісінің әрқайсысы дұрыс көрсетілгені үшін — 1 ұпайдан. Теңдеу не реакция өнімдерін дұрыс жазу — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай.
Қысқа білім тексеру
5 мин
Білімді тексеру:
Қысқа тексеру жұмысын таратады.
«Аэробты тыныс алуға оттек қажет пе?», «Анаэробты тыныс алудың бір өнімін атаңдар», «C₆H₁₂O₆ + 6O₂ → 6CO₂ + 6H₂O + энергия теңдеуі тыныс алудың қай түріне жатады?» деген тапсырмаларды ұсынады.
Жауаптарды жинап, дұрыс жауаптарды нақтылайды.
 Оқушылар үш тапсырманы жеке орындайды: аэробты тыныс алуға оттек қажет екенін жазады; анаэробты тыныс алудың өнімі ретінде сүт қышқылын немесе ашытқыда этил спирті мен көмірқышқыл газын атайды; берілген теңдеуді аэробты тыныс алуға жатқызады. Әр дұрыс жауапқа — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай.
Рефлексия
4 мин
«Желкенді көтеріңіз» рефлексиясын өткізеді. Оқушылар желкенді көтеру үшін ұстайды — биік болған сайын сабақ көбірек ұнағаны.
 Оқушылар «Желкенді көтеріңіз» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. Екі тыныс алу түрінің бір айырмашылығын дұрыс айту — 1 ұпай. Өз оқуына қатысты нақты қорытынды жазу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай.
Health and safety compliance
Health and safety compliance Топтық жұмыс кезінде қозғалыс пен құралдарды қауіпсіз ұйымдастырып, карточкаларды ауызға салмау керек. Тәжірибелік бақылау жүргізілсе, биологиялық материалдарды ұстамау және зертханалық қауіпсіздік ережелерін сақтау қажет.

Material details

Material type
Lesson Plan
Subject
Biology
Grade
Grade 9
Language
Kazakh
Education direction
Phys-math

Create your own lesson plan with AI

  • Built from your topic, subject and grade
  • Ready in about a minute
  • Free to start

Similar materials

Lesson plans, tests and presentations made by teachers

Sign up to open this lesson plan in full and create your own with AI in minutes.

Sign in