English

Басқару жүйесінің негізгі компоненттері — Lesson Plan, Biology, Grade 11

Create your own lesson plan with AI

Preview Open material
Lesson plan
Section
Биологиядағы реттелу және үйлесімділік
Lesson title
Басқару жүйесінің негізгі компоненттері
Class
11
Lesson objectives according to program
11.1.7.1 Биологиядағы басқару жүйесін сипаттау
Lesson objectives
Оқушы биологиялық басқару жүйесінің негізгі компоненттерін біледі.
Оқушы басқару жүйесіндегі қабылдағыш, басқару орталығы және орындаушының қызметін біледі.
Оқушы ағзадағы басқару жүйесінің кері байланыс арқылы жұмыс істеуін біледі.
Values
Жүйелердің өзара байланысын талдау арқылы оқушылар ағза тұтастығын және тірі табиғаттағы үйлесімділікті бағалайды.
Топтық ойын барысында бірлесіп әрекет ету мен жауапкершілік дағдыларын дамытады.
Lesson progress
Lesson stage/time Teacher's action Student's action Evaluation Resources
Ұйымдастыру кезеңі
3 мин
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуын тексереді.
Сабақтың тақырыбы мен мақсатын таныстырып, биологиялық басқару жүйесінің ағза қызметін үйлестірудегі маңызын атап өтеді.
 Оқушылар сабаққа дайындалады және сабақтың тақырыбы мен мақсатын тыңдайды. Сабаққа дайындық таныту — 1 ұпай. Сабақ мақсатын дұрыс айту — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. тақта, дәптер
Тақырыпты ашу
5 мин
Мәселе қою:
«Ағза сыртқы ортадағы өзгерісті қалай байқайды және оған қалай жауап береді?» деген мәселені ұсынады.
«Дене қызуы көтерілгенде ағза оны қалай реттейді?» деп сұрап, басқару жүйесінің компоненттерін анықтауға бағыттайды.
Жауаптар:
Күтілетін жауап: өзгерісті қабылдағыш сезеді, басқару орталығы ақпаратты өңдейді, орындаушы жауап әрекетін жүзеге асырады.
Күтілетін жауап: ағза температураны сезіп, реттеу орталығы арқылы терлеу сияқты жауап әрекетін іске қосады.
 Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзгерісті сезу, ақпаратты өңдеу және жауап беру кезеңдерін атайды. Оқушылар дене қызуын реттеуге терлеудің қатысатынын айтады. Бірінші сұраққа басқару кезеңдерін дұрыс атау — 2 ұпай. Екінші сұраққа дене қызуын реттеудің мысалын келтіру — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. тақта, биологиялық мысалдар жазылған карточкалар
Жаңа материалды меңгеру
9 мин
Жаңа материалды түсіндіру:
Презентация арқылы биологиялық басқару жүйесінің негізгі бөліктерін түсіндіреді: қабылдағыш өзгерісті анықтайды, басқару орталығы ақпаратты талдайды, орындаушы жауап әрекетін жүзеге асырады.
Ақпараттың берілу жолын және кері байланысты түсіндіреді: жауап әрекетінің нәтижесі қайта бағаланып, реттелу жалғасады немесе тоқтайды.
Дене қызуын реттеу мысалын көрсетеді: температура өзгерісін қабылдау, реттеу орталығының шешімі және тер бездерінің әрекеті.
Slide 1 — Биологиялық басқару жүйесі
Slide 2 — Жүгіріп келгеннен кейін дене қызуың көтеріліп, біраздан соң қайта қалыпқа түседі.
Slide 3 — Сабақ соңында сен:
Slide 4 — Басқарудың үш бөлігі
Slide 5 — Ақпарат және кері байланыс
Slide 6 — Дене қызуы көтерілгенде жауаптың нәтижесі қалыпқа қарай өзгеріп, тер бөлінуі бәсеңдейді;…
Slide 7 — Дене қызуы көтерілгенде
Slide 8 — Жауапты қайта бағалау
Slide 9 — Қорытынды
Slide 10 — Есте сақтауды тексер
Оқушылар презентациядан негізгі ұғымдарды жазып алады. Оқушылар дене қызуын реттеу мысалындағы қабылдағышты, басқару орталығын және орындаушыны анықтайды. Қабылдағыштың қызметін дұрыс түсіндіру — 1 ұпай. Басқару орталығының қызметін түсіндіру — 1 ұпай. Орындаушының қызметін түсіндіру — 1 ұпай. Кері байланысты түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай.
Білімді бекіту ойыны
7 мин
Нұсқаулық:
«Басқару тізбегін құрастыр» ойынының ережесін түсіндіреді: топтарға қабылдағыш, басқару орталығы, орындаушы және жауап әрекеті жазылған карточкаларды таратады.
«Ыстықта терлеу» жағдайына сәйкес карточкаларды ретімен орналастырып, әр бөліктің қызметін түсіндіруді тапсырады.
Дұрыс рет пен түсіндірмелерді сыныппен бірге тексереді.
 Оқушылар топта карточкаларды ретімен орналастырады: температура өзгерісі, қабылдағыш, басқару орталығы, тер бездері, терлеу. Оқушылар өз шешімін түсіндіріп, басқа топтардың жауаптарын тыңдайды. Компоненттерді дұрыс ретпен орналастыру — 2 ұпай. Әр компоненттің қызметін түсіндіру — 2 ұпай. Топтық жұмысқа белсенді қатысу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай.
Жеке тапсырма
8 мин
Тапсырманы орындау тәртібі:
Оқушыларға жеке тапсырма береді: «Қол ыстық затқа тигенде болатын басқару жүйесінің жұмысын кезең-кезеңімен сипаттаңыз. Қабылдағышты, басқару орталығын, орындаушыны және жауап әрекетін көрсетіңіз».
Жауапта жүйе бөліктерінің байланысын және әрекеттің нәтижесін түсіндіруді ескертеді.
 Оқушылар ыстық затқа тигендегі жауапты жеке сипаттайды: терідегі қабылдағыш жылуды сезеді, жүйке жүйесіндегі басқару орталығы ақпаратты өңдейді, бұлшықеттер қолды тартып алады. Оқушылар жауап әрекетінің ағзаны қорғауға көмектесетінін жазады. Қабылдағышты дұрыс көрсету — 1 ұпай. Басқару орталығын дұрыс көрсету — 1 ұпай. Орындаушыны дұрыс көрсету — 1 ұпай. Жауап әрекеті мен оның маңызын түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай.
Білімді тексеру
8 мин
Сұрақтар:
Қысқа тексеру жұмысын ұсынады: «Басқару жүйесінің өзгерісті қабылдайтын бөлігі қалай аталады?», «Ақпаратты талдап, жауапты үйлестіретін бөлік қайсы?», «Орындаушының қызметі қандай?», «Кері байланыс нені көрсетеді?».
Жауаптарды тексеріп, негізгі ұғымдарға қысқаша түзету енгізеді.
 Оқушылар төрт сұраққа жеке жауап береді. Күтілетін жауаптар: қабылдағыш; басқару орталығы; жауап әрекетін жүзеге асырады; жауап нәтижесі туралы ақпаратты көрсетіп, реттелуді жалғастыруға немесе тоқтатуға мүмкіндік береді. Әр дұрыс жауап — 1 ұпай. Төрт сұраққа дұрыс жауап беру — ең көбі 4 ұпай.
Рефлексия
5 мин
«Қай есікті таңдайсыз?» рефлексиясын өткізеді. Әр оқушы келесі сабақта не қалайтынына сәйкес есік таңдайды — мұғалімге тек көңіл-күй ғана емес, нақты жоспар.
 Оқушылар «Қай есікті таңдайсыз?» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. Басқару жүйесінің кемінде екі компонентін атау — 1 ұпай. Өз түсінігін нақты мысалмен жеткізу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай.
Health and safety compliance
Health and safety compliance Сабақта үлестірмелі карточкаларды ұқыпты қолданып, оларды ауызға салмау керек. Топтық жұмыс кезінде бір-біріне кедергі жасамай, оқу құралдарын қауіпсіз пайдалану қажет.

Material details

Material type
Lesson Plan
Subject
Biology
Grade
Grade 11
Language
Kazakh
Education direction
Phys-math

Create your own lesson plan with AI

  • Built from your topic, subject and grade
  • Ready in about a minute
  • Free to start

Similar materials

Lesson plans, tests and presentations made by teachers

Sign up to open this lesson plan in full and create your own with AI in minutes.

Sign in