Басқару жүйесінің негізгі компоненттері — ҚМЖ, Биология, 11 сынып
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
Тегін жасау
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Биологиядағы реттелу және үйлесімділік
|
| Сабақтың тақырыбы |
Басқару жүйесінің негізгі компоненттері
|
| Сыныбы |
11
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
11.1.7.1 Биологиядағы басқару жүйесін сипаттау
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушы биологиялық басқару жүйесінің негізгі компоненттерін біледі.
Оқушы басқару жүйесіндегі қабылдағыш, басқару орталығы және орындаушының қызметін біледі.
Оқушы ағзадағы басқару жүйесінің кері байланыс арқылы жұмыс істеуін біледі.
|
| Құндылықтар |
Жүйелердің өзара байланысын талдау арқылы оқушылар ағза тұтастығын және тірі табиғаттағы үйлесімділікті бағалайды.
Топтық ойын барысында бірлесіп әрекет ету мен жауапкершілік дағдыларын дамытады.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру кезеңі 3 мин |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуын тексереді.
Сабақтың тақырыбы мен мақсатын таныстырып, биологиялық басқару жүйесінің ағза қызметін үйлестірудегі маңызын атап өтеді.
|
Оқушылар сабаққа дайындалады және сабақтың тақырыбы мен мақсатын тыңдайды. | Сабаққа дайындық таныту — 1 ұпай. Сабақ мақсатын дұрыс айту — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, дәптер |
| Тақырыпты ашу 5 мин |
Мәселе қою:
«Ағза сыртқы ортадағы өзгерісті қалай байқайды және оған қалай жауап береді?» деген мәселені ұсынады.
«Дене қызуы көтерілгенде ағза оны қалай реттейді?» деп сұрап, басқару жүйесінің компоненттерін анықтауға бағыттайды.
Жауаптар:
Күтілетін жауап: өзгерісті қабылдағыш сезеді, басқару орталығы ақпаратты өңдейді, орындаушы жауап әрекетін жүзеге асырады.
Күтілетін жауап: ағза температураны сезіп, реттеу орталығы арқылы терлеу сияқты жауап әрекетін іске қосады.
|
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзгерісті сезу, ақпаратты өңдеу және жауап беру кезеңдерін атайды. Оқушылар дене қызуын реттеуге терлеудің қатысатынын айтады. | Бірінші сұраққа басқару кезеңдерін дұрыс атау — 2 ұпай. Екінші сұраққа дене қызуын реттеудің мысалын келтіру — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | тақта, биологиялық мысалдар жазылған карточкалар |
| Жаңа материалды меңгеру 9 мин |
Жаңа материалды түсіндіру:
Презентация арқылы биологиялық басқару жүйесінің негізгі бөліктерін түсіндіреді: қабылдағыш өзгерісті анықтайды, басқару орталығы ақпаратты талдайды, орындаушы жауап әрекетін жүзеге асырады.
Ақпараттың берілу жолын және кері байланысты түсіндіреді: жауап әрекетінің нәтижесі қайта бағаланып, реттелу жалғасады немесе тоқтайды.
Дене қызуын реттеу мысалын көрсетеді: температура өзгерісін қабылдау, реттеу орталығының шешімі және тер бездерінің әрекеті.
Слайд 1 — Биологиялық басқару жүйесі
Слайд 2 — Жүгіріп келгеннен кейін дене қызуың көтеріліп, біраздан соң қайта қалыпқа түседі.
Слайд 3 — Сабақ соңында сен:
Слайд 4 — Басқарудың үш бөлігі
Слайд 5 — Ақпарат және кері байланыс
Слайд 6 — Дене қызуы көтерілгенде жауаптың нәтижесі қалыпқа қарай өзгеріп, тер бөлінуі бәсеңдейді;…
Слайд 7 — Дене қызуы көтерілгенде
Слайд 8 — Жауапты қайта бағалау
Слайд 9 — Қорытынды
Слайд 10 — Есте сақтауды тексер
|
Оқушылар презентациядан негізгі ұғымдарды жазып алады. Оқушылар дене қызуын реттеу мысалындағы қабылдағышты, басқару орталығын және орындаушыны анықтайды. | Қабылдағыштың қызметін дұрыс түсіндіру — 1 ұпай. Басқару орталығының қызметін түсіндіру — 1 ұпай. Орындаушының қызметін түсіндіру — 1 ұпай. Кері байланысты түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Білімді бекіту ойыны 7 мин |
Нұсқаулық:
«Басқару тізбегін құрастыр» ойынының ережесін түсіндіреді: топтарға қабылдағыш, басқару орталығы, орындаушы және жауап әрекеті жазылған карточкаларды таратады.
«Ыстықта терлеу» жағдайына сәйкес карточкаларды ретімен орналастырып, әр бөліктің қызметін түсіндіруді тапсырады.
Дұрыс рет пен түсіндірмелерді сыныппен бірге тексереді.
|
Оқушылар топта карточкаларды ретімен орналастырады: температура өзгерісі, қабылдағыш, басқару орталығы, тер бездері, терлеу. Оқушылар өз шешімін түсіндіріп, басқа топтардың жауаптарын тыңдайды. | Компоненттерді дұрыс ретпен орналастыру — 2 ұпай. Әр компоненттің қызметін түсіндіру — 2 ұпай. Топтық жұмысқа белсенді қатысу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | |
| Жеке тапсырма 8 мин |
Тапсырманы орындау тәртібі:
Оқушыларға жеке тапсырма береді: «Қол ыстық затқа тигенде болатын басқару жүйесінің жұмысын кезең-кезеңімен сипаттаңыз. Қабылдағышты, басқару орталығын, орындаушыны және жауап әрекетін көрсетіңіз».
Жауапта жүйе бөліктерінің байланысын және әрекеттің нәтижесін түсіндіруді ескертеді.
|
Оқушылар ыстық затқа тигендегі жауапты жеке сипаттайды: терідегі қабылдағыш жылуды сезеді, жүйке жүйесіндегі басқару орталығы ақпаратты өңдейді, бұлшықеттер қолды тартып алады. Оқушылар жауап әрекетінің ағзаны қорғауға көмектесетінін жазады. | Қабылдағышты дұрыс көрсету — 1 ұпай. Басқару орталығын дұрыс көрсету — 1 ұпай. Орындаушыны дұрыс көрсету — 1 ұпай. Жауап әрекеті мен оның маңызын түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Білімді тексеру 8 мин |
Сұрақтар:
Қысқа тексеру жұмысын ұсынады: «Басқару жүйесінің өзгерісті қабылдайтын бөлігі қалай аталады?», «Ақпаратты талдап, жауапты үйлестіретін бөлік қайсы?», «Орындаушының қызметі қандай?», «Кері байланыс нені көрсетеді?».
Жауаптарды тексеріп, негізгі ұғымдарға қысқаша түзету енгізеді.
|
Оқушылар төрт сұраққа жеке жауап береді. Күтілетін жауаптар: қабылдағыш; басқару орталығы; жауап әрекетін жүзеге асырады; жауап нәтижесі туралы ақпаратты көрсетіп, реттелуді жалғастыруға немесе тоқтатуға мүмкіндік береді. | Әр дұрыс жауап — 1 ұпай. Төрт сұраққа дұрыс жауап беру — ең көбі 4 ұпай. | |
| Рефлексия 5 мин |
«Қай есікті таңдайсыз?» рефлексиясын өткізеді. Әр оқушы келесі сабақта не қалайтынына сәйкес есік таңдайды — мұғалімге тек көңіл-күй ғана емес, нақты жоспар.
|
Оқушылар «Қай есікті таңдайсыз?» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. | Басқару жүйесінің кемінде екі компонентін атау — 1 ұпай. Өз түсінігін нақты мысалмен жеткізу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Сабақта үлестірмелі карточкаларды ұқыпты қолданып, оларды ауызға салмау керек. Топтық жұмыс кезінде бір-біріне кедергі жасамай, оқу құралдарын қауіпсіз пайдалану қажет. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Биология
- Сынып
- 11 сынып
- Тіл
- Қазақ
- Оқыту бағыты
- Физмат
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
- Сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша
- Шамамен бір минутта дайын
- Бастау тегін
