English

Ньютонның бірінші заңын есептер шығаруда қолдану — Lesson Plan, Physics, Grade 9

Create your own lesson plan with AI

Preview Open material
Lesson plan
Section
Қозғалыс және күш
Lesson title
Ньютонның бірінші заңын есептер шығаруда қолдану
Class
9
Lesson objectives according to program
9.2.2.2 Ньютонның бірінші заңын тұжырымдау және оны есептер шығаруда қолдану
Lesson objectives
Оқушы Ньютонның бірінші заңының тұжырымын және дененің инерциялық санақ жүйесіндегі қозғалыс күйін біледі.
Оқушы денеге әсер ететін күштердің теңәрекетті күші нөл болғанда дененің тыныштық күйін немесе бірқалыпты түзу сызықты қозғалысын сипаттайтынын біледі.
Оқушы Ньютонның бірінші заңын қолданып, күштерді талдайтын есептер шығарады.
Values
Ғылыми ойлау мен жауапкершілік: оқушылар есеп шығарғанда берілген шамаларды мұқият талдап, қорытындысын заңдылықтарға сүйеніп негіздейді. Өз шешімін түсіндіру және сыныптастардың пікірін тыңдау арқылы өзара құрмет пен ынтымақтастықты дамытады.
Lesson progress
Lesson stage/time Teacher's action Student's action Evaluation Resources
Ұйымдастыру және қызығушылық
4 мин
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа дайындығын тексереді.
Тақтаға қозғалмай тұрған және бірқалыпты қозғалып келе жатқан денелердің суреттерін көрсетіп, сабақтың тақырыбын хабарлайды.
 Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар суреттерді бақылап, денелердің қозғалыс күйін сипаттайды. Сабаққа қажетті құралдарын дайындауы — 1 ұпай. Суреттегі қозғалыс күйін дұрыс сипаттауы — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. тақта, қозғалыс күйлері бейнеленген суреттер
Мәселені анықтау
5 мин
Мәселе қою:
«Қозғалып келе жатқан денеге ешқандай күш әсер етпесе, ол қозғалысын жалғастыра ма?» деген мәселені ұсынады.
Оқушылардан алғашқы болжамдарын сұрап, Ньютонның бірінші заңын есептер шығаруда қолдану қажеттігін айқындайды.
 Оқушылар сұраққа болжам айтады. Оқушылар дене күш әсері болмаса тоқтайды немесе қозғалысын жалғастырады деген пікірлерін негіздейді; күтілетін қорытынды — теңәрекетті күш нөл болса, дене тыныштық күйін сақтайды немесе бірқалыпты түзу сызықты қозғалады. Мәселеге қатысты орынды болжам айтуы — 1 ұпай. Болжамын түсіндіруі — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. тақта, суреттер
Заңды түсіндіру
9 мин
Жаңа материалды түсіндіру:
Ньютонның бірінші заңын тұжырымдайды: инерциялық санақ жүйесінде денеге әсер ететін күштердің теңәрекетті күші нөлге тең болса, дене тыныштық күйін сақтайды немесе бірқалыпты түзу сызықты қозғалады.
Күштердің теңәрекетті күші нөл болғанда дененің үдеуі нөл болатынын түсіндіреді: ΣF = 0, a = 0.
Инерция мен инерциялық санақ жүйесі ұғымдарын түсіндіріп, күнделікті өмірден мысал келтіреді.
Ұсынылған көрнекі материал арқылы күштер теңгерілген және теңгерілмеген жағдайларды салыстырады.
Slide 1 — Ньютонның бірінші заңы
Slide 2 — Көлік кенет тежелгенде, жолаушылар алға қарай ұмтылады. Қозғалыс тоқтай бастағанымен, ден…
Slide 3 — Сабақ мақсаты
Slide 4 — Заңның тұжырымы
Slide 5 — Күш пен үдеу
Slide 6 — Талқылау
Slide 7 — Инерция және санақ жүйесі
Slide 8 — Күштерді талдау
Slide 9 — Қорытынды
Slide 10 — Еске түсіріп жауап бер
Оқушылар заңның тұжырымын тыңдап, дәптерге жазады. Оқушылар ΣF = 0 және a = 0 байланысын түсіндіреді. Оқушылар инерцияға мысал келтіріп, көрнекі материалдағы күштерді салыстырады. Заңды дұрыс тұжырымдауы — 2 ұпай. ΣF = 0 және a = 0 байланысын дұрыс түсіндіруі — 1 ұпай. Инерцияға орынды мысал келтіруі — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай.
Заңды талқылау
6 мин
Сыныпқа сұрақтар:
Ньютонның бірінші заңы қандай шарт орындалғанда қолданылады?
Теңәрекетті күш нөлге тең болғанда дененің қозғалысы қалай өзгереді?
Тыныштықтағы дененің қозғалыс күйін сақтауын қалай түсіндіруге болады?
Жауаптар:
Заң инерциялық санақ жүйесінде, денеге әсер ететін күштердің теңәрекетті күші нөл болғанда қолданылады.
Дене тыныштық күйін сақтайды немесе бірқалыпты түзу сызықты қозғалады.
Денеге әсер ететін күштер теңгерілгендіктен, дененің қозғалыс күйі өзгермейді.
 Оқушылар үш сұраққа жауап береді. Оқушылар заңның қолданылу шартын, дененің қозғалыс күйін және күштердің теңгерілуін түсіндіреді. Бірінші сұраққа дұрыс жауап — 1 ұпай. Екінші сұраққа толық жауап — 1 ұпай. Үшінші сұрақты күштердің теңгерілуімен түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. тақта, дәптер
Есеп шығару үлгісі
8 мин
Нұсқаулық:
Үлгі есепті ұсынады: көлденең бетте тұрған жәшікке оңға қарай 12 Н, солға қарай 12 Н күш әсер етеді. Теңәрекетті күшті анықтап, жәшіктің қозғалыс күйін сипаттаңдар.
Шешу жолын көрсетеді: оң бағытты таңдайды, күштерді таңбаларымен қосып, ΣF = 12 Н − 12 Н = 0 Н екенін табады.
Ньютонның бірінші заңы бойынша жәшіктің тыныштық күйін сақтайтынын немесе бастапқыда қозғалып тұрса, бірқалыпты түзу сызықты қозғалысын жалғастыратынын қорытындылайды.
 Оқушылар есептің шартын дәптерге жазады. Оқушылар күштердің бағыттарын белгілеп, теңәрекетті күшті есептейді. Оқушылар жауапты заңмен байланыстырады: теңәрекетті күш нөл, сондықтан жәшіктің қозғалыс күйі өзгермейді. Күштердің бағыттарын дұрыс белгілеуі — 1 ұпай. Теңәрекетті күшті 0 Н деп есептеуі — 1 ұпай. Қозғалыс күйін заңға сүйеніп дұрыс сипаттауы — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. тақта, дәптер, күш бағыттарының сызбасы
Жеке тапсырма орындау
9 мин
Нұсқаулық:
Оқушыларға жеке тапсырманы таратады: 1-есеп — арбаға оңға қарай 18 Н, солға қарай 18 Н күш әсер етеді; теңәрекетті күшті есептеп, арбаның қозғалыс күйін анықтаңдар. 2-есеп — денеге бір түзудің бойымен оңға қарай 15 Н, солға қарай 9 Н күш әсер етеді; теңәрекетті күшті және күштің бағытын анықтап, Ньютонның бірінші заңы бұл жағдайда дененің қозғалыс күйін сақтайтынын не сақтамайтынын түсіндіріңдер.
Оқушылардың жұмысын бақылап, күштердің бағыттарын ескеріп есептеуіне қолдау көрсетеді.
 Оқушылар тапсырмаларды жеке орындайды. Оқушылар бірінші есепте теңәрекетті күштің 0 Н екенін және арбаның қозғалыс күйі өзгермейтінін жазады. Оқушылар екінші есепте теңәрекетті күштің 6 Н оңға бағытталғанын анықтап, күш нөл болмағандықтан дененің қозғалыс күйі сақталмайтынын түсіндіреді. Бірінші есепте теңәрекетті күшті дұрыс табуы — 1 ұпай. Бірінші есепте қозғалыс күйін дұрыс сипаттауы — 1 ұпай. Екінші есепте теңәрекетті күштің шамасы мен бағытын дұрыс анықтауы — 1 ұпай. Екінші есепте заңды орынды қолдануы — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай.
Health and safety compliance
Health and safety compliance Есеп шығару кезінде құрал-жабдықтарды ұқыпты пайдаланып, сыныпта ретсіз қозғалыс жасамаңдар. Тақтаға шығатын оқушылар жолдастарын итермей, қауіпсіз арақашықтық сақтасын.

Material details

Material type
Lesson Plan
Subject
Physics
Grade
Grade 9
Language
Kazakh
Education direction
Phys-math

Create your own lesson plan with AI

  • Built from your topic, subject and grade
  • Ready in about a minute
  • Free to start

Similar materials

Lesson plans, tests and presentations made by teachers

Sign up to open this lesson plan in full and create your own with AI in minutes.

Sign in