Түріктердің материалдық және рухани мәдениеті. Зерттеу сұрағы: Әлем өркениетінің дамуына түрік мәдениеті қандай үлес қосты? — Lesson Plan, History of Kazakhstan, Grade 6
Create your own lesson plan with AI
Create for free
Preview
Open material
Lesson plan
| Section |
Орта ғасырлардағы түркі өркениеті: материалдық және рухани мәдениет
|
| Lesson title |
Түріктердің материалдық және рухани мәдениеті. Зерттеу сұрағы: Әлем өркениетінің дамуына түрік мәдениеті қандай үлес қосты?
|
| Class |
6
|
| Lesson objectives according to program |
6.2.2.5 көшпелілердің қолданбалы өнер жетістіктерін сипаттау; 6.2.2.2 ортағасырлық сәулет өнері ескерткіштерінің ерекшеліктерін түсіндіру; 6.2.3.2 Әл-Фарабидің және басқа да ғалымдардың ортағасырлық ғылымның дамуына қосқан үлесін анықтау 6.2.2.4 түркі кезеңіндегі қоғамды бейнелеуде М. Қашғари, Ж. Баласағұн және А. Яссауи еңбектерінің тарихи құндылығын түсіндіру; 6.2.3.3 «Кодекс Куманикус» сөздігінің халықаралық байланыстардағы рөлін анықтау
|
| Lesson objectives |
Оқушы түріктердің қолданбалы өнерінің негізгі жетістіктерін және олардың көшпелі өмір салтымен байланысын біледі.
Оқушы ортағасырлық түркі сәулет ескерткіштерінің ерекшеліктерін біледі.
Оқушы Әл-Фараби мен өзге ғалымдардың ғылымға қосқан үлесін біледі.
Оқушы М. Қашғари, Ж. Баласағұн және А. Ясауи еңбектерінің түркі қоғамын танытудағы тарихи құндылығын біледі.
Оқушы «Кодекс Куманикус» сөздігінің халықаралық байланыстардағы рөлін біледі.
|
| Values |
Мәдени мұраға құрметпен қарау арқылы оқушылар тарихи ескерткіштер мен жазба мұраларды сақтау жауапкершілігін түсінеді.
Ғалымдар мен ойшылдардың еңбегін зерделеу білімге құштарлықты және халықтар арасындағы мәдени байланыстарды бағалауды қалыптастырады.
|
Lesson progress
| Lesson stage/time | Teacher's action | Student's action | Evaluation | Resources |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 3 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, қатысымды тексереді және сабаққа қажетті құралдарын дайындауды ұсынады.
Түркі мәдениеті туралы алдыңғы білімді еске түсіруге бағыттайды.
|
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар түркі мәдениеті туралы білетіндерін қысқаша еске түсіреді. | Сабаққа дайындық талаптарын орындау — 1 ұпай. Алдыңғы білімге қатысты бір дұрыс тұжырым айту — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, дәптер, оқулық |
| Зерттеу сұрағын ашу 5 минут |
Мәселе қою:
«Әлем өркениетінің дамуына түрік мәдениеті қандай үлес қосты?» зерттеу сұрағын ұсынады.
Түркілердің бұйымдары, сәулет ескерткіштері және жазба мұралары бейнеленген көрнекіліктерді көрсетіп, олардың қайсысы материалдық, қайсысы рухани мәдениетке жататынын сұрайды.
Оқушылардың бастапқы болжамдарын тақтаға тірек сөздер түрінде жазады.
|
Оқушылар зерттеу сұрағына қатысты бастапқы болжамдарын айтады. Оқушылар көрнекіліктерді материалдық және рухани мәдениетке бөліп, мысалдар келтіреді: қолданбалы өнер бұйымдары мен сәулет ескерткіштері — материалдық мұра, ғалымдар мен ойшылдардың еңбектері — рухани мұра. | Зерттеу сұрағына қатысты негізді болжам айту — 1 ұпай. Бір көрнекілікті дұрыс жіктеп, дәлелдеу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | мәдени мұра бейнеленген суреттер, тақта |
| Мәдениетке шолу 7 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Түркілердің металл өңдеу, зергерлік, киіз басу және тұрмыстық бұйымдарды әшекейлеу жетістіктерін түсіндіреді.
Ортағасырлық сәулет ескерткіштеріне тән күмбез, өрнекті қыш қаптама және жазба әшекейлерге назар аудартады.
Әл-Фараби мен ортағасырлық ғалымдардың ғылымның дамуына қосқан үлесін, М. Қашғари, Ж. Баласағұн және А. Ясауи еңбектерінің тарихи маңызын түсіндіреді.
«Кодекс Куманикус» сөздігінің тілдік және халықаралық байланыстар тарихындағы орнын ашады.
|
Оқушылар түсіндірмені тыңдап, материалдық және рухани мәдениетке қатысты негізгі ұғымдарды дәптерге жазады. Оқушылар түркі мәдениетінің жетістіктеріне мысалдар келтіреді. | Қолданбалы өнерден бір жетістікті дұрыс сипаттау — 1 ұпай. Сәулет ерекшелігін дұрыс атау — 1 ұпай. Ғалым немесе ойшыл еңбегіне қатысты бір дұрыс мәлімет айту — 1 ұпай. «Кодекс Куманикус» рөлін атау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | оқулық, тақта, мәдени мұра суреттері |
| Мұраны таныстыру 6 минут |
Түркі мәдениетінің негізгі салалары мен мұра үлгілерін жинақтайтын көрнекі таныстырылымды көрсетеді.
Оқушыларға қолданбалы өнер, сәулет, ғылым және әдеби мұра арасындағы байланысты анықтауға бағыт береді.
Зерттеу сұрағына жауап іздегенде дәлел мен нақты мысалға сүйенуді ескертеді.
Slide 1 — Түріктердің мәдени мұрасы
Slide 2 — Көшіп-қонғанда түріктерге үйлерін тез жинап, басқа жерге алып кету қажет болды.
Slide 3 — Сабақ соңында сендер:
Slide 4 — Көшпелі қолөнер
Slide 5 — Сәулет мұрасы
Slide 6 — Көшпелі қауымға арналған жеңіл киіз үй мен тұрақты кесенелер әртүрлі қажеттілікті өтеді.…
Slide 7 — Ғылым және білім
Slide 8 — Жазба мұралар
Slide 9 — Мәдениеттер арасындағы көпір
Slide 10 — Қорытынды
|
Оқушылар таныстырылымнан негізгі деректерді іріктейді. Оқушылар түркі мәдениетінің әр саласына бір мысал жазып, олардың өркениетке ықпалын түсіндіреді. | Төрт мәдениет саласының кемінде үшеуіне дұрыс мысал келтіру — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Бір мысалдың өркениеттік маңызын түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Білімді ойынмен бекіту 7 минут |
Нұсқаулық:
«Мұраны таны» ойынын ұйымдастырады: оқушыларға мәдени мұраның сипаттамасы жазылған карточкаларды таратады.
Карточкадағы сипаттаманы қолданбалы өнер, сәулет, ғылым, әдебиет немесе сөздік мұрасы санаттарының біріне жатқызуды тапсырады.
Әр жауапты нақты тарихи дерекпен негіздеуді сұрайды.
|
Оқушылар карточкаларды тиісті санаттарға бөледі. Оқушылар таңдауларын дәлелдеп, мысалы, қолданбалы өнерге зергерлік бұйымдарды, сәулетке күмбезді ескерткіштерді, ғылымға Әл-Фарабидің мұрасын, жазба мұраға «Диуани лұғат ат-түрк» пен «Құтадғу білікті», халықаралық сөздік мұрасына «Кодекс Куманикусты» жатқызады. | Карточкаларды дұрыс санатқа жіктеу — әр дұрыс жауапқа 1 ұпай, ең көбі 3 ұпай. Жауапты тарихи дерекпен негіздеу — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. |
Health and safety compliance
| Health and safety compliance | Көрнекіліктер мен карточкаларды ұқыпты пайдаланып, оларды лақтырмай және зақымдамай қолдану керек. Топтық жұмыс кезінде сыныпта қауіпсіз қозғалып, өзгелердің жұмыс орнына кедергі жасамау қажет. |
Material details
- Material type
- Lesson Plan
- Subject
- History of Kazakhstan
- Grade
- Grade 6
- Language
- Kazakh
- Education direction
- Phys-math
Create your own lesson plan with AI
- Built from your topic, subject and grade
- Ready in about a minute
- Free to start
How ROQED AI writes a lesson plan in the Order No. 130 format →
