English

Заң – адам құқығы мен бостандығының кепілі — Lesson Plan, Kazakh Language and Literature, Grade 9

Create your own lesson plan with AI

Preview Open material
Lesson plan
Section
Адам құқықтары мен бостандықтары
Lesson title
Заң – адам құқығы мен бостандығының кепілі
Class
9
Lesson objectives according to program
9.1.6.1 тыңдалым материалдарының мазмұны негізінде көтерілген мәселеге сыни көзқарасын білдіру;9.5.1.1 ырықсыз етістің қызметін білу, ауызша және жазба жұмыстарда орынды қолдану.
Lesson objectives
Оқушылар заңның адам құқықтары мен бостандықтарын қорғаудағы рөлін біледі.
Оқушылар тыңдалған мәтіндегі көтерілген мәселеге дәлелдер келтіріп, сыни көзқарасын білдіру тәсілдерін біледі.
Оқушылар ырықсыз етістің жасалу жолы мен қызметін біледі және оның ауызша, жазба қолданысын ажыратады.
Values
Заң тақырыбын талқылау арқылы оқушылар құқықты құрметтеу мен әділдік құндылықтарын ұғынады. Дәлелге сүйеніп пікір білдіру және өзгелерді тыңдау жауапкершілік пен өзара сыйластықты қалыптастырады.
Lesson progress
Lesson stage/time Teacher's action Student's action Evaluation Resources
Ұйымдастыру және қызығушылық
3 мин
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуын тексереді.
«Заң адамға не үшін қажет?» деген сұрақ арқылы тақырыпқа қызығушылық оятады.
 Оқушылар сабаққа дайындалады және «Заң адамға не үшін қажет?» сұрағына қысқаша жауап береді: заң құқықтарды қорғайды, қоғамдағы тәртіпті сақтайды. Сұраққа тақырыпқа сай жауап беру — 1 ұпай. Ең көбі — 1 ұпай. тақта, бор
Тақырыпты ашу және болжау
5 мин
Мәселе қою:
«Заң әр адамның құқығы мен бостандығын әрдайым қорғай ала ма?» деген мәселені ұсынады.
Оқушылардан өз болжамдарын негіздеп айтуды сұрайды.
Сабақ мақсаты мен күтілетін нәтижелерді таныстырады.
 Оқушылар мәселе бойынша бастапқы пікірін білдіреді, мысалы, заң құқықты қорғауға кепіл болады, бірақ оны білу және сақтау қажет. Сабақ мақсаттарын анықтайды. Бастапқы пікірін білдіру — 1 ұпай; бір негіз келтіру — 1 ұпай. Ең көбі — 2 ұпай. тақта, дәптер
Тыңдалым және талдау
8 мин
Жаңа материалды түсіндіру:
Құқық, бостандық, заң және кепіл ұғымдарының мәнін қысқаша түсіндіреді.
«Заң – адам құқығы мен бостандығының кепілі» тақырыбындағы тыңдалым мәтінін ұсынады: «Заң азаматтардың негізгі құқықтары мен бостандықтарын қорғайды. Әр адамның білім алуға, еңбек етуге, пікір білдіруге және қауіпсіз өмір сүруге құқығы бар. Бұл құқықтар заңмен бекітіледі және мемлекет тарапынан қорғалады. Алайда құқықты білу ғана жеткіліксіз: азамат заңды сақтап, өзге адамдардың құқықтарын құрметтеуі керек. Құқық бұзылған жағдайда адам белгіленген тәртіппен көмек сұрай алады».
Тыңдалым кезінде негі…
 Оқушылар мәтінді мұқият тыңдайды, негізгі ой мен кемінде екі дәлелді жазып алады. Негізгі ой: заң азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын бекітіп, қорғайды. Негізгі ойды дұрыс анықтау — 1 ұпай; мәтіннен әр дәлел үшін 1 ұпай, ең көбі 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. оқулық, тыңдалым мәтіні, дәптер
Тұсаукесер арқылы түсіндіру
7 мин
Жаңа материалды түсіндіру:
Тұсаукесер арқылы ырықсыз етістің жасалуын және сөйлемдегі қызметін түсіндіреді.
«Құқық заңмен қорғалады», «Ереже қабылданды», «Азаматтардың бостандығы заңмен бекітілген» мысалдарын көрсетеді.
Етістік түбіріне -ыл/-іл, -л, -ын/-ін, -н жұрнақтарының жалғануын түсіндіріп, мысалдардан ырықсыз етістікті табуды тапсырады.
Slide 1 — Заң және ырықсыз етіс
Slide 2 — Кейде ережені ешкімнің атын атамай-ақ қабылданған деп айтамыз: «Жаңа ереже қабылданды».
Slide 3 — Сабақ соңында сендер:
Slide 4 — Ырықсыз етіс
Slide 5 — Жұрнақтар және мысалдар
Slide 6 — Заңның құқықты қорғауы және ереженің қабылдануы туралы ойды жеткізгенде, қимыл иесінің ат…
Slide 7 — Тыңдалған мәтінді бағалау
Slide 8 — Мәтін және грамматика
Slide 9 — Заң және құқық: заң адам құқықтары мен бостандықтарының қорғалуына негіз болады.
Slide 10 — «Құқық заңмен қорғалады» сөйлемінде қандай сөз ырықсыз етіс тұлғасында тұр және ол нені б…
Оқушылар тұсаукесердегі түсіндірмені тыңдап, мысалдардан ырықсыз етістіктерді табады: қорғалады, қабылданды, бекітілген. Жұрнақ пен етіс түрінің байланысын дәптерге жазады. Үш мысалдан ырықсыз етістікті дұрыс табу — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Ең көбі — 3 ұпай.
Құқықтық жағдаяттар ойыны
7 мин
Нұсқаулық:
Топтарға жағдаят карточкаларын таратады: «Оқушының пікірін айтуына тыйым салынды», «Қызметкердің еңбекақысы уақытында төленбеді», «Азаматтың жеке мәліметі рұқсатсыз жарияланды».
Әр топтан қай құқықтың қозғалғанын, оны қандай заңдық жолмен қорғауға болатынын талқылауды сұрайды.
Жауапта кемінде бір ырықсыз етістігі бар сөйлем құрауды тапсырады.
 Оқушылар топта жағдаяттарды талдайды, қозғалған құқықты атайды және ықтимал қорғау жолын ұсынады. Мысалы: «Жеке мәлімет заңмен қорғалуы тиіс»; пікір білдіру құқығы заңмен қорғалады. Қозғалған құқықты дұрыс атау — 1 ұпай; қорғау жолын ұсыну — 1 ұпай; ырықсыз етістікті орынды қолдану — 1 ұпай. Ең көбі — 3 ұпай.
Жеке жазба тапсырма
7 мин
Жеке тапсырма:
«Заң адамның қандай құқықтарын қорғайды?» деген сұраққа 3–4 сөйлеммен жауап жазуды тапсырады.
Жауапта тыңдалым мәтінінен кемінде бір дәлел келтіріп, екі ырықсыз етістікті қолдануды ескертеді.
Жұмысты орындау кезінде етістік тұлғаларын тексеруге бағыт береді.
 Оқушылар 3–4 сөйлемнен тұратын жауап жазады, тыңдалым мәтінінен дәлел келтіреді және екі ырықсыз етістікті қолданады. Мысалы: «Азаматтардың құқықтары заңмен қорғалады. Еңбек құқығы заңмен бекітілген»; жауаптары бірін-бірі қайталамай, жеке орындалады. Тыңдалымнан дәлел келтіру — 1 ұпай; екі ырықсыз етістікті дұрыс қолдану — әрқайсысы үшін 1 ұпай; ойын түсінікті жеткізу — 1 ұпай. Ең көбі — 4 ұпай.
Білімді тексеру
5 мин
Қысқа тексеру:
Қысқа тексеру жұмысын таратады.
Мына тапсырмаларды орындатады: «1) Заң қорғайтын екі құқықты атаңыз. 2) “Ереже қабылданды” сөйлеміндегі етістіктің етіс түрін анықтаңыз. 3) “Құқық заңмен қорғалады” сөйлемінен ырықсыз етістікті табыңыз. 4) Заңның адам бостандығына қатысты бір қызметін жазыңыз».
Жауаптарды жинап, дұрыс жауап үлгісін көрсетеді.
 Оқушылар төрт тапсырманы жеке орындайды. Күтілетін жауаптар: білім алу және еңбек ету құқықтары; ырықсыз етіс; қорғалады; заң құқық пен бостандықты бекітіп, қорғауға көмектеседі. Әр дұрыс жауапқа 1 ұпай. Ең көбі — 4 ұпай.
Health and safety compliance
Health and safety compliance Тыңдалым кезінде дыбыс деңгейін қауіпсіз қалыпта ұстап, құрылғыларды ұқыпты пайдалану керек. Топтық талқылауда бір-бірінің пікірін құрметтеп, жеке құқықтар мен құпия мәліметтерді жарияламау қажет.

Material details

Material type
Lesson Plan
Subject
Kazakh Language and Literature
Grade
Grade 9
Language
Kazakh
Education direction
Humanitarian

Create your own lesson plan with AI

  • Built from your topic, subject and grade
  • Ready in about a minute
  • Free to start

Similar materials

Lesson plans, tests and presentations made by teachers

Sign up to open this lesson plan in full and create your own with AI in minutes.

Sign in