English

Химиялық реакция жылдамдығы — Lesson Plan, Chemistry, Grade 10

Create your own lesson plan with AI

Lesson plan
Section
Химиялық кинетика
Lesson title
Химиялық реакция жылдамдығы
Class
10
Lesson objectives according to program
10.3.2.1 гомогенді және гетерогенді реакциялар үшін жылдамдық өрнегін білу; 10.3.2.2 қарапайым реакциялардың орташа жылдамдығына есептеулер жүргізу
Lesson objectives
Оқушылар гомогенді реакцияның жылдамдығын әрекеттесуші заттар мен өнімдердің концентрациясының уақыт бойынша өзгерісі арқылы өрнектеуді біледі.
Оқушылар гетерогенді реакция жылдамдығын есептегенде қатты заттардың концентрациясы жылдамдық өрнегіне енгізілмейтінін біледі.
Оқушылар қарапайым реакцияның орташа жылдамдығын концентрация өзгерісі мен уақыт аралығының қатынасы арқылы есептеуді біледі.
Values
Ғылыми дәлдік пен жауапкершілік: оқушылар есептеулерін негіздеп, өлшем бірліктерін дұрыс қолданады.
Ынтымақтастық пен өзара құрмет: жұптық және топтық жұмыста өз шешімдерін түсіндіріп, өзгелердің пікірін тыңдайды.
Lesson progress
Lesson stage/time Teacher's action Student's action Evaluation Resources
Ұйымдастыру және қызығушылық
4 мин
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа дайындығын тексереді.
Реакция жылдамдығына қатысты бастапқы ойларын ояту үшін екі мысал ұсынады: темірдің тот басуы және қышқыл мен металл түйіршігінің әрекеттесуі.
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар мысалдарды салыстырып, қай өзгеріс жылдамырақ жүретінін болжайды. Сабаққа дайындық — 1 ұпай. Екі мысалдың жылдамдығын негізді салыстыру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. тақта, оқулық, дәптерлер
Мәселе мен мақсатты анықтау
4 мин
Мәселе қою:
«Химиялық реакцияның жылдамдығын қалай өлшеуге болады?» деген мәселені қояды.
«Заттардың концентрациясы уақыт өте қалай өзгереді?» және «Реакцияны неге гомогенді және гетерогенді деп бөлеміз?» деген сұрақтар арқылы сабақ мақсатын айқындайды.
Оқушылар реакция жылдамдығын уақыт бірлігіндегі концентрация өзгерісімен байланыстырады. Оқушылар гомогенді реакцияда реагенттер бір фазада, ал гетерогенді реакцияда әртүрлі фазада болатынын болжайды. Реакция жылдамдығын концентрация өзгерісімен байланыстыру — 1 ұпай. Фазаларға қатысты дұрыс болжам — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. тақта, бор, дәптерлер
Негізгі ұғымдарды түсіндіру
10 мин
Жаңа материалды түсіндіру:
Химиялық реакция жылдамдығын концентрацияның уақыт бойынша өзгерісі ретінде түсіндіреді: v = Δc /Δt; өлшем бірлігі — моль/(л·с).
Гомогенді реакцияда барлық реагенттер бір фазада болатындығын және концентрация өзгерісі арқылы жылдамдық өрнектелетінін түсіндіреді.
Гетерогенді реакцияда реагенттер әртүрлі фазада болатынын, қатты заттың концентрациясы тұрақты деп алынып, жылдамдық өрнегіне енгізілмейтінін түсіндіреді.
Мысал келтіреді: A + B → C реакциясында A жұмсалу жылдамдығы v = −Δ[A]/Δt, C түзілу жылдамдығы v = Δ[C]/Δt.
Түсіндіруді слайдтардағы реакция теңдеулері мен бөл…
Slide 1 — Химиялық реакция жылдамдығы
Slide 2 — Тұрмыста тағамды салқындату оның бұзылуын баяулатады, ал қыздыру көп реакцияларды жылдамд…
Slide 3 — Сабақ соңында сендер мыналарды істей аласыңдар:
Slide 4 — Орташа жылдамдық
Slide 5 — Фазалар және жылдамдық
Slide 6 — Гомогенді реакциядағы концентрациялар уақыт бойынша өзгеретінін, ал гетерогенді реакцияда…
Slide 7 — Реагент пен өнім өрнектері
Slide 8 — Орташа жылдамдықты есептеу
Slide 9 — Негізгі қорытындылар
Slide 10 — Еске түсіріп жауап беріңдер
Оқушылар анықтамалар мен формулаларды дәптерге жазады. Оқушылар гомогенді және гетерогенді реакциялардың айырмасын атайды. Оқушылар A + B → C мысалында реагенттің жұмсалуын және өнімнің түзілуін жылдамдық өрнектерімен байланыстырады. Жылдамдық формуласын дұрыс жазу — 1 ұпай. Гомогенді және гетерогенді реакцияны ажырату — 2 ұпай. Реагент пен өнімге арналған өрнектерді дұрыс көрсету — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай.
Түсіну сұрақтары
5 мин
Сыныпқа сұрақтар:
Реакция жылдамдығы қандай шамалар арқылы анықталады?
Гетерогенді реакцияда қатты заттың концентрациясын жылдамдық өрнегіне енгізе ме?
Реагент концентрациясы уақыт өте азайса, оның жұмсалу жылдамдығы қалай өрнектеледі?
Жауаптар:
Концентрация өзгерісі және уақыт аралығы арқылы анықталады.
Жоқ, қатты заттың концентрациясы тұрақты деп есептеледі.
v = −Δc/Δt өрнегімен беріледі.
Оқушылар сұрақтарға жеке ойланып, кезекпен жауап береді. Оқушылар жылдамдықтың концентрация өзгерісі мен уақытқа тәуелді екенін, қатты заттың өрнекке кірмейтінін және реагент үшін теріс таңба қолданылатынын түсіндіреді. Бірінші сұраққа дұрыс жауап — 1 ұпай. Екінші сұраққа дұрыс жауап — 1 ұпай. Үшінші сұраққа формуланы дұрыс көрсету — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. тақта, оқулық, дәптерлер
Жылдамдық ойыны
6 мин
Нұсқаулық:
Оқушыларды шағын топтарға бөліп, реакция теңдеулері мен фазалары көрсетілген карточкаларды таратады.
Топтардан реакцияларды гомогенді немесе гетерогенді деп жіктеп, жылдамдық өрнегіне кіретін заттарды белгілеуді сұрайды.
Әр дұрыс жіктеу мен негіздемеге ұпай беріп, шешімдерді сыныппен талқылайды.
Оқушылар топта карточкалардағы реакцияларды жіктейді. Оқушылар қай заттардың концентрациясы жылдамдық өрнегіне кіретінін анықтап, таңдауын қысқаша негіздейді. Үш реакцияны дұрыс жіктеу — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Бір өрнекте қатты затты негізді түрде алып тастау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай.
Орташа жылдамдық есептері
8 мин
Есептеу тапсырмасы:
Жеке тапсырманы ұсынады: реакция барысында A затының концентрациясы 20 секундта 0,80 моль/л-ден 0,50 моль/л-ге дейін төмендеді. A затының орташа жұмсалу жылдамдығын есептеңдер.
Екінші есепті береді: B затының концентрациясы 10 секундта 0,20 моль/л-ден 0,35 моль/л-ге дейін артты. B затының орташа түзілу жылдамдығын есептеңдер.
Формуланы, уақыт аралығын, есептеу қадамдарын және өлшем бірлігін көрсету талабын еске салады.
Оқушылар бірінші есепте v = (0,80 − 0,50)/20 = 0,015 моль/(л·с) деп есептейді. Оқушылар екінші есепте v = (0,35 − 0,20)/10 = 0,015 моль/(л·с) деп есептеп, формуласы мен өлшем бірлігін жазады. Бірінші есептің формуласын дұрыс қолдану — 1 ұпай, сандық жауабы мен бірлігі — 1 ұпай. Екінші есептің формуласын дұрыс қолдану — 1 ұпай, сандық жауабы мен бірлігі — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай.
Health and safety compliance
Health and safety compliance Химиялық заттармен тәжірибе жүргізілсе, қорғаныш көзілдірігі мен қолғап киіп, заттарды дәмін татпай және тікелей иіскемей жұмыс істеу керек. Бұл сабақта есептер мен сызбалар қарастырылғанда жұмыс орнын реттеп, құрал-жабдықтарды қауіпсіз қолдану қажет.

Material details

Material type
Lesson Plan
Subject
Chemistry
Grade
Grade 10
Language
Kazakh
Education direction
Phys-math

Create your own lesson plan with AI

  • Built from your topic, subject and grade
  • Ready in about a minute
  • Free to start

Lesson plans, tests and presentations made by teachers

Sign up to open this lesson plan in full and create your own with AI in minutes.