English

Неологизм — Lesson Plan, Kazakh Language, Grade 6

Create your own lesson plan with AI

Preview Open material
Lesson plan
Section
Лексика және сөз мағынасы
Lesson title
Неологизм
Class
6
Lesson objectives according to program
6.4.3.1. Неологизм, термин және кәсіби сөздердің қолданыс аясын түсіну және ажырата білу.
Lesson objectives
Оқушылар неологизм, термин және кәсіби сөз ұғымдарын біледі.
Оқушылар неологизм, термин және кәсіби сөздерді мағынасы мен қолданыс аясына қарай ажырата біледі.
Оқушылар сөздердің қолданысына мысал келтіріп, олардың қай топқа жататынын түсіндіреді.
Values
Тілдік құбылыстарды талдау арқылы оқушылар ана тілінің дамуына құрметпен қарап, сөзді орынды қолдануға дағдыланады. Өз пікірін дәлелдеп, сыныптастарының жауаптарын құрметтеу мәдениеті қалыптасады.
Lesson progress
Lesson stage/time Teacher's action Student's action Evaluation Resources
Ұйымдастыру және қызығушылық
3 мин
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, қатысымды тексереді.
Сабаққа қажетті құралдарын дайындауды ұсынады.
«Соңғы жылдары пайда болған қандай жаңа сөздерді білесіңдер?» деп сұрап, тақырыпқа қызығушылық оятады.
 Оқушылар сабаққа дайындалады. Оқушылар жаңа қолданысқа енген сөздерге мысал келтіреді, мысалы: ғаламтор, смартфон. Сабаққа дайындық және сұраққа мазмұнды жауап беру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 1 ұпай. тақта, дәптер
Жаңа тақырыпты таныстыру
7 мин
Жаңа материалды түсіндіру:
Тақырып пен оқу мақсатын таныстырады.
Таныстырылым арқылы неологизм, термин және кәсіби сөз ұғымдарын түсіндіреді.
Неологизмнің жаңа ұғымға байланысты пайда болатынын, терминнің ғылым мен білім саласында қолданылатынын, кәсіби сөздің белгілі бір кәсіп иелеріне тән екенін мысалдармен көрсетеді: ғаламтор — неологизм, үшбұрыш — математика термині, соқа — егіншілікке қатысты кәсіби сөз.
Slide 1 — Неологизм, термин және кәсіби сөз
Slide 2 — Телефон, мектеп және егіншілік туралы әңгімеде кездесетін кейбір сөздер бірдей жағдайда қ…
Slide 3 — Сабақ соңында
Slide 4 — Неологизм
Slide 5 — Термин
Slide 6 — Қолданысын салыстыр
Slide 7 — Кәсіби сөз
Slide 8 — Сөздерді топтастыр
Slide 9 — Есте сақта
Slide 10 — Өзіңді тексер
Оқушылар ұғымдардың анықтамаларын тыңдап, негізгі тұстарын дәптерге жазады. Оқушылар ғаламтор, үшбұрыш, соқа сөздерін тиісті топпен байланыстырады. Үш ұғымның анықтамасын дұрыс ажырату — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Мысалдарды дұрыс сәйкестендіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай.
Сұрақтар арқылы бекіту
5 мин
Сыныпқа сұрақтар:
Неологизм дегеніміз не?
Термин қандай салада қолданылады?
Кәсіби сөздің ерекшелігі қандай?
Жауаптар:
Неологизм — тілде жаңадан пайда болған немесе жаңа мағынаға ие болған сөз.
Термин белгілі бір ғылым, білім не кәсіп саласында нақты ұғымды білдіреді.
Кәсіби сөз белгілі бір кәсіп иелерінің арасында қолданылады.
 Оқушылар сұрақтарға ауызша жауап береді. Оқушылар күтілетін жауаптарды айтады: неологизм — жаңа сөз; термин — арнаулы саладағы нақты атау; кәсіби сөз — белгілі кәсіпке тән сөз. Үш сұрақтың әрқайсысына дұрыс жауап — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. оқулық, тақта
Сөздерді топтастыру ойыны
7 мин
Нұсқаулық:
«Сөзді өз тобына орналастыр» ойынын ұйымдастырады.
Карточкалардағы сөздерді оқиды: ғаламтор, жасанды интеллект, оттек, теңдеу, соқа, орақ.
Оқушылардан сөздерді неологизм, термин және кәсіби сөз топтарына бөліп, таңдауын қысқаша түсіндіруді сұрайды.
 Оқушылар топпен сөз карточкаларын үш санатқа бөледі. Оқушылар ғаламтор мен жасанды интеллектті неологизмге, оттек пен теңдеуді терминге, соқа мен орақты кәсіби сөзге жатқызып, себебін түсіндіреді. Әр сөзді дұрыс топқа орналастыру — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Екі сөзге дұрыс түсіндірме беру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 7 ұпай.
Жеке тапсырманы орындау
8 мин
Жеке тапсырма:
Жеке тапсырма парағын таратады.
Сөздерді оқып, әрқайсысын неологизм, термин немесе кәсіби сөз деп белгілеуді тапсырады: бейнеқоңырау, фотосинтез, шығыр, ғарышкер, бөлшек, кетпен.
Таңдаған екі сөзінің қолданыс аясын бір сөйлеммен түсіндіруді ұсынады.
 Оқушылар тапсырманы жеке орындайды. Оқушылар бейнеқоңырау мен ғарышкерді неологизмге, фотосинтез бен бөлшекті терминге, шығыр мен кетпенді кәсіби сөзге жатқызады. Оқушылар екі сөздің қолданыс аясын түсіндіреді. Алты сөзді дұрыс жіктеу — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Екі сөздің қолданыс аясын түсіндіру — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 8 ұпай.
Қысқа білім тексеру
8 мин
Білімді тексеру:
Қысқа тексеру тапсырмасын ұсынады.
Сұрақтарды оқиды: «Жаңадан пайда болған сөз қалай аталады?», «Белгілі бір ғылым саласындағы нақты атау қалай аталады?», «Егіншілікке қатысты “кетпен” сөзі қай топқа жатады?», «“Фотосинтез” қай топқа жатады?».
Оқушыларға жауаптарын белгілеуге уақыт береді.
 Оқушылар тапсырманы жеке орындайды. Оқушылар жауап береді: неологизм; термин; кәсіби сөз; термин. Төрт дұрыс жауап — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай.
Рефлексия
7 мин
«Сабақ сізді қаншалықты «суарды»?» рефлексиясын өткізеді. Оқушылар сабақ түсінігін қаншалықты «суарғанын» бағалайды — тамшы көп болса, білім биік өседі.
 Оқушылар «Сабақ сізді қаншалықты «суарды»?» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. Үш ұғымның айырмашылығын дұрыс тұжырымдау — 2 ұпай. Рефлексияда нақты ой білдіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай.
Health and safety compliance
Health and safety compliance Сабақта карточкалар мен жазу құралдарын қауіпсіз қолданып, оларды бір-біріне лақтырмау керек. Топтық жұмыс кезінде сыныптастардың пікірін тыңдап, сыныпта еркін әрі қауіпсіз қозғалу қажет.

Material details

Material type
Lesson Plan
Subject
Kazakh Language
Grade
Grade 6
Language
Kazakh
Education direction
Humanitarian

Create your own lesson plan with AI

  • Built from your topic, subject and grade
  • Ready in about a minute
  • Free to start

Similar materials

Lesson plans, tests and presentations made by teachers

Sign up to open this lesson plan in full and create your own with AI in minutes.

Sign in