Неологизм — ҚМЖ, Қазақ тілі, 6 сынып
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
Тегін жасау
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Лексика және сөз мағынасы
|
| Сабақтың тақырыбы |
Неологизм
|
| Сыныбы |
6
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
6.4.3.1. Неологизм, термин және кәсіби сөздердің қолданыс аясын түсіну және ажырата білу.
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушылар неологизм, термин және кәсіби сөз ұғымдарын біледі.
Оқушылар неологизм, термин және кәсіби сөздерді мағынасы мен қолданыс аясына қарай ажырата біледі.
Оқушылар сөздердің қолданысына мысал келтіріп, олардың қай топқа жататынын түсіндіреді.
|
| Құндылықтар |
Тілдік құбылыстарды талдау арқылы оқушылар ана тілінің дамуына құрметпен қарап, сөзді орынды қолдануға дағдыланады. Өз пікірін дәлелдеп, сыныптастарының жауаптарын құрметтеу мәдениеті қалыптасады.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 3 мин |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, қатысымды тексереді.
Сабаққа қажетті құралдарын дайындауды ұсынады.
«Соңғы жылдары пайда болған қандай жаңа сөздерді білесіңдер?» деп сұрап, тақырыпқа қызығушылық оятады.
|
Оқушылар сабаққа дайындалады. Оқушылар жаңа қолданысқа енген сөздерге мысал келтіреді, мысалы: ғаламтор, смартфон. | Сабаққа дайындық және сұраққа мазмұнды жауап беру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 1 ұпай. | тақта, дәптер |
| Жаңа тақырыпты таныстыру 7 мин |
Жаңа материалды түсіндіру:
Тақырып пен оқу мақсатын таныстырады.
Таныстырылым арқылы неологизм, термин және кәсіби сөз ұғымдарын түсіндіреді.
Неологизмнің жаңа ұғымға байланысты пайда болатынын, терминнің ғылым мен білім саласында қолданылатынын, кәсіби сөздің белгілі бір кәсіп иелеріне тән екенін мысалдармен көрсетеді: ғаламтор — неологизм, үшбұрыш — математика термині, соқа — егіншілікке қатысты кәсіби сөз.
Слайд 1 — Неологизм, термин және кәсіби сөз
Слайд 2 — Телефон, мектеп және егіншілік туралы әңгімеде кездесетін кейбір сөздер бірдей жағдайда қ…
Слайд 3 — Сабақ соңында
Слайд 4 — Неологизм
Слайд 5 — Термин
Слайд 6 — Қолданысын салыстыр
Слайд 7 — Кәсіби сөз
Слайд 8 — Сөздерді топтастыр
Слайд 9 — Есте сақта
Слайд 10 — Өзіңді тексер
|
Оқушылар ұғымдардың анықтамаларын тыңдап, негізгі тұстарын дәптерге жазады. Оқушылар ғаламтор, үшбұрыш, соқа сөздерін тиісті топпен байланыстырады. | Үш ұғымның анықтамасын дұрыс ажырату — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Мысалдарды дұрыс сәйкестендіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Сұрақтар арқылы бекіту 5 мин |
Сыныпқа сұрақтар:
Неологизм дегеніміз не?
Термин қандай салада қолданылады?
Кәсіби сөздің ерекшелігі қандай?
Жауаптар:
Неологизм — тілде жаңадан пайда болған немесе жаңа мағынаға ие болған сөз.
Термин белгілі бір ғылым, білім не кәсіп саласында нақты ұғымды білдіреді.
Кәсіби сөз белгілі бір кәсіп иелерінің арасында қолданылады.
|
Оқушылар сұрақтарға ауызша жауап береді. Оқушылар күтілетін жауаптарды айтады: неологизм — жаңа сөз; термин — арнаулы саладағы нақты атау; кәсіби сөз — белгілі кәсіпке тән сөз. | Үш сұрақтың әрқайсысына дұрыс жауап — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | оқулық, тақта |
| Сөздерді топтастыру ойыны 7 мин |
Нұсқаулық:
«Сөзді өз тобына орналастыр» ойынын ұйымдастырады.
Карточкалардағы сөздерді оқиды: ғаламтор, жасанды интеллект, оттек, теңдеу, соқа, орақ.
Оқушылардан сөздерді неологизм, термин және кәсіби сөз топтарына бөліп, таңдауын қысқаша түсіндіруді сұрайды.
|
Оқушылар топпен сөз карточкаларын үш санатқа бөледі. Оқушылар ғаламтор мен жасанды интеллектті неологизмге, оттек пен теңдеуді терминге, соқа мен орақты кәсіби сөзге жатқызып, себебін түсіндіреді. | Әр сөзді дұрыс топқа орналастыру — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Екі сөзге дұрыс түсіндірме беру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 7 ұпай. | |
| Жеке тапсырманы орындау 8 мин |
Жеке тапсырма:
Жеке тапсырма парағын таратады.
Сөздерді оқып, әрқайсысын неологизм, термин немесе кәсіби сөз деп белгілеуді тапсырады: бейнеқоңырау, фотосинтез, шығыр, ғарышкер, бөлшек, кетпен.
Таңдаған екі сөзінің қолданыс аясын бір сөйлеммен түсіндіруді ұсынады.
|
Оқушылар тапсырманы жеке орындайды. Оқушылар бейнеқоңырау мен ғарышкерді неологизмге, фотосинтез бен бөлшекті терминге, шығыр мен кетпенді кәсіби сөзге жатқызады. Оқушылар екі сөздің қолданыс аясын түсіндіреді. | Алты сөзді дұрыс жіктеу — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Екі сөздің қолданыс аясын түсіндіру — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 8 ұпай. | |
| Қысқа білім тексеру 8 мин |
Білімді тексеру:
Қысқа тексеру тапсырмасын ұсынады.
Сұрақтарды оқиды: «Жаңадан пайда болған сөз қалай аталады?», «Белгілі бір ғылым саласындағы нақты атау қалай аталады?», «Егіншілікке қатысты “кетпен” сөзі қай топқа жатады?», «“Фотосинтез” қай топқа жатады?».
Оқушыларға жауаптарын белгілеуге уақыт береді.
|
Оқушылар тапсырманы жеке орындайды. Оқушылар жауап береді: неологизм; термин; кәсіби сөз; термин. | Төрт дұрыс жауап — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Рефлексия 7 мин |
«Сабақ сізді қаншалықты «суарды»?» рефлексиясын өткізеді. Оқушылар сабақ түсінігін қаншалықты «суарғанын» бағалайды — тамшы көп болса, білім биік өседі.
|
Оқушылар «Сабақ сізді қаншалықты «суарды»?» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. | Үш ұғымның айырмашылығын дұрыс тұжырымдау — 2 ұпай. Рефлексияда нақты ой білдіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Сабақта карточкалар мен жазу құралдарын қауіпсіз қолданып, оларды бір-біріне лақтырмау керек. Топтық жұмыс кезінде сыныптастардың пікірін тыңдап, сыныпта еркін әрі қауіпсіз қозғалу қажет. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Қазақ тілі
- Сынып
- 6 сынып
- Тіл
- Қазақ
- Оқыту бағыты
- Гуманитарлық
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
- Сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша
- Шамамен бір минутта дайын
- Бастау тегін
