Адам гемоглобині мен миоглобинінің құрылысы мен қызметі. Адам гемоглобині мен миоглобині үшін оттектің диссоциациялануының қисық сызығы — ҚМЖ, Биология, 10 сынып
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
Тегін жасау
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Қанның құрамы мен қызметі
|
| Сабақтың тақырыбы |
Адам гемоглобині мен миоглобинінің құрылысы мен қызметі. Адам гемоглобині мен миоглобині үшін оттектің диссоциациялануының қисық сызығы
|
| Сыныбы |
10
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
10.1.3.1 — эмбрион мен ересек ағзаның гемоглобині мен миоглобині үшін оттектің диссоциациялану қисықтарын сипаттау
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушы гемоглобин мен миоглобиннің құрылымдық ерекшеліктерін біледі.
Оқушы гемоглобин мен миоглобиннің оттекті байланыстыру және тасымалдау қызметтерін біледі.
Оқушы ересек және эмбриондық гемоглобиннің оттекке туыстығын біледі.
Оқушы гемоглобин мен миоглобиннің оттек диссоциациясы қисықтарының пішіні мен айырмашылығын біледі.
|
| Құндылықтар |
Ғылыми деректерді талдау арқылы дәлелге сүйеніп пікір айтуға және адам ағзасының қызметіне жауапкершілікпен қарауға тәрбиелеу.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 3 мин |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, қатысымды тексереді.
Сабақ тақырыбы мен мақсатын таныстырады.
Оттектің ағзада тасымалдануы туралы бастапқы ойларын анықтайды.
|
Оқушылар амандасады, сабаққа дайындалады. Оқушылар оттектің ағзаға қажет екенін және оның қан арқылы тасымалданатынын айтады. | Сабаққа дайындық пен бастапқы жауапқа 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 1 ұпай. | тақта, дәптер |
| Мәселе мен болжам 4 мин |
Мәселе қою:
«Неліктен миоглобин бұлшықетте оттекті сақтайды, ал гемоглобин оны қанмен тасымалдайды?» деген мәселені ұсынады.
«Эмбриондық гемоглобин оттекті ересек гемоглобинге қарағанда қалай байланыстырады?» деген сұрақ қояды.
Жауаптар:
Оқушылардың болжамдарын тыңдап, дәлелдерін сұрайды.
|
Оқушылар екі сұраққа болжам ұсынады. Оқушылар миоглобин оттекті бұлшықетте сақтайды, ал гемоглобин оттекті тасымалдайды деп жауап береді; эмбриондық гемоглобиннің оттекке туыстығы жоғары болуы мүмкін екенін болжайды. | Қызметтерді дұрыс ажырату — 1 ұпай; эмбриондық гемоглобин туралы негізді болжам — 1 ұпай. Ең көбі — 2 ұпай. | тақта, биология оқулығы |
| Құрылысы мен қызметі 8 мин |
Жаңа материалды түсіндіру:
Гемоглобиннің төрт полипептидтік тізбектен және төрт гем тобынан тұратынын түсіндіреді; әр гем оттектің бір молекуласын байланыстырады.
Миоглобиннің бір полипептидтік тізбегі мен бір гем тобы бар екенін, бұлшықетте оттекті байланыстырып сақтайтынын түсіндіреді.
Гемоглобиннің өкпеден ұлпаларға оттек тасымалдайтынын, миоглобиннің бұлшықетте оттек қоры қызметін атқаратынын салыстырады.
Эмбриондық гемоглобиннің оттекке туыстығы ересек гемоглобиннен жоғары болатынын түсіндіреді.
|
Оқушылар гемоглобин мен миоглобиннің құрылымын және қызметін салыстырады. Оқушылар гемоглобин төрт оттек молекуласын, миоглобин бір оттек молекуласын байланыстыра алатынын айтады. | Гемоглобиннің құрылымын дұрыс сипаттау — 1 ұпай; миоглобиннің құрылымын сипаттау — 1 ұпай; екі ақуыздың қызметін ажырату — 1 ұпай. Ең көбі — 3 ұпай. | биология оқулығы, тақта, ақуыз құрылысының сызбалары |
| Қисықтарды талдау 7 мин |
Жаңа материалды түсіндіру:
Презентацияда оттек қысымы артқан сайын ақуыздардың оттекпен қанығуы қалай өзгеретінін көрсетеді.
Гемоглобиннің кооперативті байланысуына байланысты S тәрізді қисық түзетінін, миоглобин қисығының гиперболалық болатынын түсіндіреді.
Қисықтарды салыстырып, миоглобиннің төмен оттек қысымында да оттекке жоғары туыстығын көрсетеді.
Эмбриондық гемоглобин қисығының ересек гемоглобин қисығынан солға ығысатынын, бұл оның оттекке туыстығы жоғары екенін білдіретінін түсіндіреді.
Слайд 1 — Гемоглобин мен миоглобин
Слайд 2 — Қан оттекті мүшелерге жеткізеді, ал бұлшықеттер оны жұмыс істегенде пайдаланады. Осы екі…
Слайд 3 — Сабақ соңында сен:
Слайд 4 — Құрылысы және қызметі
Слайд 5 — Қисықтарды оқу
Слайд 6 — Қисықта көлденең осьтегі оттек қысымы артқан сайын миоглобиннің қанығуы гемоглобиндікінен…
Слайд 7 — Қисық пішіндері
Слайд 8 — Екі гемоглобин қисығы
Слайд 9 — Негізгі қорытындылар
Слайд 10 — Қисықтың көлденең және тік осьтері нені көрсетеді?
|
Оқушылар презентациядағы графиктерді бақылайды. Оқушылар S тәрізді және гиперболалық қисықтарды ажыратып, солға ығысқан қисықтың оттекке туыстығы жоғары екенін айтады. | Гемоглобин қисығын дұрыс тану — 1 ұпай; миоглобин қисығын дұрыс тану — 1 ұпай; қисықтың солға ығысуын түсіндіру — 1 ұпай. Ең көбі — 3 ұпай. | |
| Білімді бекіту ойыны 7 мин |
Нұсқаулық:
«Қай ақуыз?» ойынын ұйымдастырады: құрылым, қызмет және қисық туралы тұжырымдарды оқиды.
Тұжырымдарды гемоглобинге, миоглобинге немесе эмбриондық гемоглобинге сәйкестендіруді тапсырады.
Әр дұрыс жауапты сыныппен бірге қысқаша негіздейді.
|
Оқушылар топта тұжырымдарды тиісті ақуызбен сәйкестендіреді. Оқушылар гемоглобин төрт оттек молекуласын байланыстыратынын, миоглобиннің бұлшықетте оттек сақтайтынын, эмбриондық гемоглобиннің оттекке туыстығы жоғары екенін жауап ретінде атайды. | Әр дұрыс сәйкестендіруге 1 ұпай, ең көбі 4 ұпай. Жауапты дәлелдеп түсіндіруге 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | |
| Жеке тапсырма 7 мин |
Жеке жұмыс:
Оқушыларға үш қисық берілген сызба мен қысқа тапсырма таратады.
Қисықтарды гемоглобинге, миоглобинге және эмбриондық гемоглобинге сәйкестендіруді тапсырады.
«Қай ақуыз оттекті ұлпаға жеткізеді? Қайсысы бұлшықетте сақтайды? Эмбриондық гемоглобин қисығы неге солға ығысқан?» деген сұрақтарға жазбаша жауап беруді сұрайды.
|
Оқушылар сызбадағы үш қисықты белгілейді және сұрақтарға жауап жазады. Оқушылар гемоглобин оттекті тасымалдайтынын, миоглобин бұлшықетте сақтайтынын, эмбриондық гемоглобиннің оттекке туыстығы жоғары болғандықтан қисығы солға ығысатынын көрсетеді. | Үш қисықты дұрыс сәйкестендіру — 3 ұпай; тасымалдау мен сақтау қызметтерін ажырату — 1 ұпай; солға ығысуды түсіндіру — 1 ұпай. Ең көбі — 5 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Графиктер мен үлестірмелі материалдарды ұқыпты пайдаланып, қайшы не үшкір құрал қолданылса, қауіпсіздік ережесін сақтаңыз. Топтық жұмыс кезінде бір-бірінің пікірін құрметтеп, сыныпта қозғалғанда тәртіпті сақтаңыз. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Биология
- Сынып
- 10 сынып
- Тіл
- Қазақ
- Оқыту бағыты
- Физмат
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
- Сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша
- Шамамен бір минутта дайын
- Бастау тегін
