Айтыстағы сөз оралымдары — ҚМЖ, Дүниетану, 12 сынып
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
Тегін жасау
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Айтыс өнері және көркем сөз қолданысы
|
| Сабақтың тақырыбы |
Айтыстағы сөз оралымдары
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
Мамама керек
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушы айтыс ұғымын және оның негізгі жанрлық ерекшеліктерін біледі.
Оқушы айтыста қолданылатын сөз оралымдарының көркемдік қызметін біледі.
Оқушы айтыс үлгісіндегі сөз оралымдарын танып, олардың мағынасын түсіндіреді.
|
| Құндылықтар |
Халықтың ауыз әдебиеті мен айтыс өнеріне құрметпен қарауға тәрбиелеу. Өз ойын дәлелмен жеткізіп, пікірталас кезінде өзгелердің көзқарасын құрметтеуге баулу.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық ояту 5 мин |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуын тексереді.
«Айтыс» ұғымына қатысты бастапқы білімдерін еске түсіру үшін тақтаға тақырыпты жазады.
Сабақтың тақырыбы мен күтілетін нәтижелерін таныстырады.
|
Оқушылар амандасып, сабаққа дайындалады. Оқушылар айтыс туралы білетіндерін еске түсіріп, тақырыпқа қатысты пікірлерін айтады. | Сабаққа дайындалып, тақырыпқа қатысты бір пікір білдіреді — 1 ұпай. Ең көбі — 1 ұпай. | тақта, бор, дәптер |
| Айтысқа кіріспе 8 мин |
Мәселе қою:
«Айтыскер ақындар сөзді не үшін оралымды әрі әсерлі қолданады?» деген мәселені ұсынады.
Айтыс өнерінің ауызша сайыс, суырыпсалмалық және тапқыр жауапқа негізделетінін түсіндіреді.
Оқушылардан мәселе бойынша болжамдарын сұрайды.
|
Оқушылар айтыс ақындарының сөзді әсерлі қолдану себептері туралы болжам айтады. Оқушылар айтыстың суырыпсалмалық пен тапқырлыққа негізделетінін атайды. | Айтыстың бір ерекшелігін дұрыс атайды — 1 ұпай; сөз оралымдарының әсерін түсіндіреді — 1 ұпай. Ең көбі — 2 ұпай. | оқулық, тақта |
| Көркем сөз оралымдары 10 мин |
Жаңа материалды түсіндіру:
Презентация арқылы айтыс мәтіндеріндегі қайталау, теңеу, тұрақты тіркес, қарама-қарсы қою және ұтқыр жауап үлгілерін көрсетеді.
Сөз оралымдарының ойды ықшам жеткізуге, тыңдаушыға әсер етуге және ақынның тапқырлығын танытуға қызмет ететінін түсіндіреді.
Мысалдарды оқып, әр оралымның мағынасын контекст арқылы анықтау жолын көрсетеді.
Слайд 1 — Айтыстағы сөз оралымдары
Слайд 2 — Айтыста бір сөз қарсыластың уәжін өткір де, әсерлі де көрсете алады. Тыңдаушы сөзге назар…
Слайд 3 — Сабақ соңында
Слайд 4 — Айтыс және сөз оралымы
Слайд 5 — Қайталау мен теңеу
Слайд 6 — Талқылау
Слайд 7 — Әсерді салыстыру
Слайд 8 — Тұрақты тіркес және қарсы қою
Слайд 9 — Негізгі түйіндер
Слайд 10 — Өзіңді тексер
|
Оқушылар презентациядағы мысалдарды оқиды. Оқушылар қайталау, теңеу, тұрақты тіркес және қарама-қарсы қою үлгілерін ажыратып, олардың әсерін түсіндіреді. | Екі сөз оралымын дұрыс таниды — әрқайсысы үшін 1 ұпай; біреуінің көркемдік қызметін түсіндіреді — 1 ұпай. Ең көбі — 3 ұпай. | |
| Сөз тапқырлығы ойыны 7 мин |
Нұсқаулық:
«Оралымды жалғастыр» ойынын ұйымдастырады: тақтаға сөз оралымының басын немесе айтысқа тән жағдаятты жазады.
Оқушыларға оралымды мағынасына сай аяқтап, таңдаған сөзін түсіндіруді ұсынады.
Жауаптардың қисындылығы мен көркемдігін талқылатады.
|
Оқушылар ойын тапсырмасын орындайды, сөз оралымын мағынасына сай жалғастырады. Оқушылар таңдаған жауабының мәнін түсіндіріп, сыныптастарының жауаптарын тыңдайды. | Оралымды мағынасына сай жалғастырады — 1 ұпай; жауабын қисынды түсіндіреді — 1 ұпай. Ең көбі — 2 ұпай. | |
| Жеке тапсырма орындау 7 мин |
Жеке жұмыс:
Оқушыларға қысқа айтыс үзіндісінен сөз оралымдарын табу тапсырмасын береді.
Әр табылған оралымның түрін және мәтіндегі қызметін жазуды тапсырады.
Жұмыс соңында жауаптарды қысқаша тексереді.
|
Оқушылар айтыс үзіндісін оқиды. Оқушылар кемінде екі сөз оралымын тауып, түрін және көркемдік қызметін жазады. | Екі оралымды дұрыс табады — әрқайсысы үшін 1 ұпай; түрін дұрыс анықтайды — 1 ұпай; қызметін түсіндіреді — 1 ұпай. Ең көбі — 4 ұпай. | |
| Білімді тексеру 5 мин |
Сұрақтар:
Тақырып бойынша қысқа тест ұсынады.
«Айтыс қандай өнер?», «Сөз оралымы дегеніміз не?», «Теңеу мен қайталаудың бір айырмашылығын ата», «Сөз оралымы айтыскерге қандай мүмкіндік береді?» деген сұрақтарды қояды.
Жауаптарды тексеріп, дұрыс жауаптарды нақтылайды.
|
Оқушылар тест сұрақтарына жеке жауап береді. Оқушылар айтыстың ауызша сөз сайысы екенін, сөз оралымының қалыптасқан не көркем тілдік тіркес екенін айтып, теңеу мен қайталауды ажыратады; сөз оралымының ойды әсерлі жеткізуге көмектесетінін түсіндіреді. | Төрт сұрақтың әрқайсысына дұрыс жауап береді — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Ең көбі — 4 ұпай. | |
| Рефлексия 3 мин |
«Рефлексия» рефлексиясын өткізеді. Сабақты оқушылардың жылдам пікірлерімен аяқтаңыз — эмодзимен дауыс беру және нәтижелерді бөлісу.
|
Оқушылар «Рефлексия» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. | Үйренген бір ұғымын атайды — 1 ұпай; оның маңызын қысқаша түсіндіреді — 1 ұпай. Ең көбі — 2 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Сабақта мәтіндер мен құрылғыларды қолданғанда көзге түсетін күшті азайтып, экраннан үзіліс жасап отыру керек. Талқылау кезінде бір-бірінің пікірін құрметтеп, сөзді бөлмеу қажет. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Дүниетану
- Сынып
- 12 сынып
- Тіл
- Қазақ
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
- Сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша
- Шамамен бір минутта дайын
- Бастау тегін
