English

Айтыстағы сөз оралымдары — Lesson Plan, Social Studies, Grade 12

Create your own lesson plan with AI

Lesson plan
Section
Айтыс өнері және көркем сөз қолданысы
Lesson title
Айтыстағы сөз оралымдары
Lesson objectives according to program
Мамама керек
Lesson objectives
Оқушы айтыс ұғымын және оның негізгі жанрлық ерекшеліктерін біледі.
Оқушы айтыста қолданылатын сөз оралымдарының көркемдік қызметін біледі.
Оқушы айтыс үлгісіндегі сөз оралымдарын танып, олардың мағынасын түсіндіреді.
Values
Халықтың ауыз әдебиеті мен айтыс өнеріне құрметпен қарауға тәрбиелеу. Өз ойын дәлелмен жеткізіп, пікірталас кезінде өзгелердің көзқарасын құрметтеуге баулу.
Lesson progress
Lesson stage/time Teacher's action Student's action Evaluation Resources
Ұйымдастыру және қызығушылық ояту
5 мин
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуын тексереді.
«Айтыс» ұғымына қатысты бастапқы білімдерін еске түсіру үшін тақтаға тақырыпты жазады.
Сабақтың тақырыбы мен күтілетін нәтижелерін таныстырады.
Оқушылар амандасып, сабаққа дайындалады. Оқушылар айтыс туралы білетіндерін еске түсіріп, тақырыпқа қатысты пікірлерін айтады. Сабаққа дайындалып, тақырыпқа қатысты бір пікір білдіреді — 1 ұпай. Ең көбі — 1 ұпай. тақта, бор, дәптер
Айтысқа кіріспе
8 мин
Мәселе қою:
«Айтыскер ақындар сөзді не үшін оралымды әрі әсерлі қолданады?» деген мәселені ұсынады.
Айтыс өнерінің ауызша сайыс, суырыпсалмалық және тапқыр жауапқа негізделетінін түсіндіреді.
Оқушылардан мәселе бойынша болжамдарын сұрайды.
Оқушылар айтыс ақындарының сөзді әсерлі қолдану себептері туралы болжам айтады. Оқушылар айтыстың суырыпсалмалық пен тапқырлыққа негізделетінін атайды. Айтыстың бір ерекшелігін дұрыс атайды — 1 ұпай; сөз оралымдарының әсерін түсіндіреді — 1 ұпай. Ең көбі — 2 ұпай. оқулық, тақта
Көркем сөз оралымдары
10 мин
Жаңа материалды түсіндіру:
Презентация арқылы айтыс мәтіндеріндегі қайталау, теңеу, тұрақты тіркес, қарама-қарсы қою және ұтқыр жауап үлгілерін көрсетеді.
Сөз оралымдарының ойды ықшам жеткізуге, тыңдаушыға әсер етуге және ақынның тапқырлығын танытуға қызмет ететінін түсіндіреді.
Мысалдарды оқып, әр оралымның мағынасын контекст арқылы анықтау жолын көрсетеді.
Slide 1 — Айтыстағы сөз оралымдары
Slide 2 — Айтыста бір сөз қарсыластың уәжін өткір де, әсерлі де көрсете алады. Тыңдаушы сөзге назар…
Slide 3 — Сабақ соңында
Slide 4 — Айтыс және сөз оралымы
Slide 5 — Қайталау мен теңеу
Slide 6 — Талқылау
Slide 7 — Әсерді салыстыру
Slide 8 — Тұрақты тіркес және қарсы қою
Slide 9 — Негізгі түйіндер
Slide 10 — Өзіңді тексер
Оқушылар презентациядағы мысалдарды оқиды. Оқушылар қайталау, теңеу, тұрақты тіркес және қарама-қарсы қою үлгілерін ажыратып, олардың әсерін түсіндіреді. Екі сөз оралымын дұрыс таниды — әрқайсысы үшін 1 ұпай; біреуінің көркемдік қызметін түсіндіреді — 1 ұпай. Ең көбі — 3 ұпай.
Сөз тапқырлығы ойыны
7 мин
Нұсқаулық:
«Оралымды жалғастыр» ойынын ұйымдастырады: тақтаға сөз оралымының басын немесе айтысқа тән жағдаятты жазады.
Оқушыларға оралымды мағынасына сай аяқтап, таңдаған сөзін түсіндіруді ұсынады.
Жауаптардың қисындылығы мен көркемдігін талқылатады.
Оқушылар ойын тапсырмасын орындайды, сөз оралымын мағынасына сай жалғастырады. Оқушылар таңдаған жауабының мәнін түсіндіріп, сыныптастарының жауаптарын тыңдайды. Оралымды мағынасына сай жалғастырады — 1 ұпай; жауабын қисынды түсіндіреді — 1 ұпай. Ең көбі — 2 ұпай.
Жеке тапсырма орындау
7 мин
Жеке жұмыс:
Оқушыларға қысқа айтыс үзіндісінен сөз оралымдарын табу тапсырмасын береді.
Әр табылған оралымның түрін және мәтіндегі қызметін жазуды тапсырады.
Жұмыс соңында жауаптарды қысқаша тексереді.
Оқушылар айтыс үзіндісін оқиды. Оқушылар кемінде екі сөз оралымын тауып, түрін және көркемдік қызметін жазады. Екі оралымды дұрыс табады — әрқайсысы үшін 1 ұпай; түрін дұрыс анықтайды — 1 ұпай; қызметін түсіндіреді — 1 ұпай. Ең көбі — 4 ұпай.
Білімді тексеру
5 мин
Сұрақтар:
Тақырып бойынша қысқа тест ұсынады.
«Айтыс қандай өнер?», «Сөз оралымы дегеніміз не?», «Теңеу мен қайталаудың бір айырмашылығын ата», «Сөз оралымы айтыскерге қандай мүмкіндік береді?» деген сұрақтарды қояды.
Жауаптарды тексеріп, дұрыс жауаптарды нақтылайды.
Оқушылар тест сұрақтарына жеке жауап береді. Оқушылар айтыстың ауызша сөз сайысы екенін, сөз оралымының қалыптасқан не көркем тілдік тіркес екенін айтып, теңеу мен қайталауды ажыратады; сөз оралымының ойды әсерлі жеткізуге көмектесетінін түсіндіреді. Төрт сұрақтың әрқайсысына дұрыс жауап береді — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Ең көбі — 4 ұпай.
Рефлексия
3 мин
«Рефлексия» рефлексиясын өткізеді. Сабақты оқушылардың жылдам пікірлерімен аяқтаңыз — эмодзимен дауыс беру және нәтижелерді бөлісу.
Оқушылар «Рефлексия» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. Үйренген бір ұғымын атайды — 1 ұпай; оның маңызын қысқаша түсіндіреді — 1 ұпай. Ең көбі — 2 ұпай.
Health and safety compliance
Health and safety compliance Сабақта мәтіндер мен құрылғыларды қолданғанда көзге түсетін күшті азайтып, экраннан үзіліс жасап отыру керек. Талқылау кезінде бір-бірінің пікірін құрметтеп, сөзді бөлмеу қажет.

Material details

Material type
Lesson Plan
Subject
Social Studies
Grade
Grade 12
Language
Kazakh

Create your own lesson plan with AI

  • Built from your topic, subject and grade
  • Ready in about a minute
  • Free to start

Lesson plans, tests and presentations made by teachers

Sign up to open this lesson plan in full and create your own with AI in minutes.