Көлденеңінен іздеу алгоритмі — 12.11.2026 — ҚМЖ, Информатика, 11 сынып
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
Тегін жасау
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Графтар және графтарды айналып өту алгоритмдері
|
| Сабақтың тақырыбы |
Көлденеңінен іздеу алгоритмі — 12.11.2026
|
| Сыныбы |
11
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
11.2.2.1 көлденеңінен іздеу (BFS) алгоритмін Python тілінде іске асыру және оны өлшенбеген графты қадам бойынша айналып өту үшін қолдану
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушы көлденеңінен іздеу алгоритмінің мақсатын және өлшенбеген графтағы жұмыс қағидасын біледі.
Оқушы кезек деректер құрылымының BFS алгоритміндегі қызметін біледі.
Оқушы граф төбелерін деңгейлер бойынша айналып өту тәртібін біледі.
Оқушы Python тілінде көлденеңінен іздеу алгоритмін іске асыру тәсілдерін біледі.
|
| Құндылықтар |
Алгоритмді қадам бойынша тексеру ұқыптылық пен жауапкершілікті қалыптастырады. Жұптық және топтық жұмыс кезінде оқушылар өзара құрмет пен ынтымақтастық танытады.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 3 мин |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуын тексереді.
Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарын хабарлайды.
Өлшенбеген граф пен төбелерді айналып өту туралы бастапқы білімді еске түсіруге бағыттайды.
|
Оқушылар сабаққа дайындалады және оқу құралдарын әзірлейді. Оқушылар граф пен оның төбелері туралы бұрынғы білімдерін еске түсіреді. | Сабаққа дайындық — 1 ұпай. Бастапқы ұғымды дұрыс еске түсіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, дәптер, граф сызбасы |
| Мәселе мен мақсат қою 4 мин |
Мәселе қою:
Тақтаға өлшенбеген графтың сызбасын көрсетіп, бастапқы төбеден барлық төбелерге ең аз қадаммен жету ретін қалай анықтауға болатынын ұсынады.
«Графтың жақын төбелерін алдымен қарап шығу үшін қандай тәртіп керек?» деген мәселе қояды.
Сабақ соңында осы мәселені BFS алгоритмімен шешетіндерін түсіндіреді.
|
Оқушылар граф сызбасын бақылайды және бастапқы болжамдарын айтады. Оқушылар жақын төбелерді бірінші қарау идеясын тұжырымдайды. | Мәселеге қатысты орынды болжам — 1 ұпай. Мақсатты дұрыс тұжырымдау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | өлшенбеген граф сызбасы, тақта |
| Алгоритмді түсіндіру 8 мин |
Жаңа материалды түсіндіру:
Көлденеңінен іздеудің төбелерді бастапқы төбеден бастап деңгейлер бойынша қарайтынын түсіндіреді.
Әр төбенің көршілерін кезекке қосу, қаралған төбені қайта қоспау және кезектен ретімен алу қадамдарын көрсетеді.
Қарапайым мысалдағы графты деңгейлер бойынша айналып өтіп, кезек пен қаралған төбелер тізімінің өзгерісін түсіндіреді.
Python тілінде кезекті тізім арқылы қолданатын үлгі кодты көрсетеді: from collections import deque; def bfs(graph, start):; visited = {start}; queue = deque([start]); while queue:; vertex = queue.popleft(); for neighbor in graph[vertex]:; if neig…
|
Оқушылар BFS алгоритмінің деңгей бойынша жұмыс істеу қағидасын түсіндіреді. Оқушылар мысалдағы кезек пен қаралған төбелер тізімін қадағалайды. Оқушылар Python үлгі кодындағы кезек, цикл және тексеру шартын ажыратады. | Деңгей бойынша айналып өтуді дұрыс түсіндіру — 2 ұпай. Кезек пен қаралған төбелер жиынын ажырату — 2 ұпай. Кодтағы негізгі қадамдарды атау — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. | тақта, мысал графы, дәптер |
| Алгоритмді көрсету 7 мин |
Слайдтарда графтың көршілестік тізімін, бастапқы төбені және әр қадамдағы кезек пен қаралған төбелерді көрсетеді.
Сыныпқа сұрақтар:
BFS алгоритмінде бастапқы төбе алғаш қайда сақталады?
Төбенің көршісі қашан кезекке қосылады?
Неліктен төбені кезекке қосар алдында оның қаралмағанын тексереміз?
Жауаптар: бастапқы төбе кезекке сақталады; көрші қаралмаған болса, кезекке қосылады; тексеру бір төбені қайталап қараудың алдын алады.
Слайд 1 — Көлденеңінен іздеу
Слайд 2 — Қалада бір қиылыстан бастап, көшелермен көрші қиылыстарға өтесіз. Әр қиылысты бір рет қан…
Слайд 3 — Сабақ соңында сіз:
Слайд 4 — BFS мақсаты
Слайд 5 — Кезек және белгілеу
Слайд 6 — Қадамдарды талқылау
Слайд 7 — Қадамдық аралалт
Слайд 8 — Python іске асыруы
Слайд 9 — Негізгі тұжырымдар
Слайд 10 — Есте сақтап жауап беріңіз
|
Оқушылар көршілестік тізімі мен қадамдық сызбаларды бақылайды. Оқушылар сұрақтарға жауап береді: бастапқы төбе кезекке салынады; қаралмаған көрші кезекке қосылады; тексеру қайталануды болдырмайды. | Бастапқы төбенің сақталуын дұрыс көрсету — 1 ұпай. Көршіні қосу шартын дұрыс айту — 1 ұпай. Қайта қарауды болдырмау себебін түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | |
| Қадамдық ойын 7 мин |
Нұсқаулық:
Оқушыларды шағын топтарға бөліп, әр топқа граф сызбасы мен бастапқы төбені береді.
«Кезек эстафетасы» ойынын өткізеді: топ мүшелері кезекпен келесі төбені таңдап, кезектің күйін және қаралған төбелер тізімін белгілейді.
Көршілерді графта берілген ретпен қарауды және бұрын қаралған төбені қайта қоспауды ескертеді.
Ойын соңында топтар өздерінің айналып өту ретін түсіндіреді.
|
Оқушылар топта кезекпен төбелерді таңдап, кезек пен қаралған төбелер тізімін толтырады. Оқушылар қайталануды болдырмай, графты деңгейлер бойынша айналып өтеді. Оқушылар нәтижесін топ атынан түсіндіреді. | Төбелердің айналып өту ретін дұрыс анықтау — 2 ұпай. Кезек пен қаралған төбелер тізімін дұрыс толтыру — 2 ұпай. Топтық түсіндіруде алгоритмді негіздеу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | |
| Жеке кодтау тапсырмасы 9 мин |
Жеке жұмыс тапсырмасы:
Жеке тапсырма таратады: graph = {'A': ['B', 'C'], 'B': ['A', 'D', 'E'], 'C': ['A', 'F'], 'D': ['B'], 'E': ['B', 'F'], 'F': ['C', 'E']} графы берілген. A төбесінен бастап BFS функциясын жазып, айналып өту ретін анықтау керек.
Оқушыларға deque, visited, кезектен алу және көршілерді қосу қадамдарын қолданып, кодты қолмен тексеруді ұсынады.
Дұрыс нәтиженің көршілердің берілген ретіне қарай A, B, C, D, E, F болатынын тексеруге бағыттайды.
|
Оқушылар Python тілінде BFS функциясын жазады және берілген графты A төбесінен айналып өтеді. Оқушылар кодтағы кезек пен қаралған төбелер жиынын қолмен тексереді. Оқушылар күтілетін ретті A, B, C, D, E, F нәтижесімен салыстырады. | BFS функциясының құрылымы дұрыс — 2 ұпай. Қайталануды болдырмайтын тексеру дұрыс — 1 ұпай. Кезек дұрыс өңделген — 1 ұпай. Айналып өту реті дұрыс — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Компьютермен жұмыс істегенде арқаңызды тік ұстап, экраннан қолайлы қашықтық сақтаңыз және көзді демалдыру үшін үзіліс жасаңыз. Құрылғылардың сымдарына тимеңіз, компьютерді мұғалімнің нұсқауымен пайдаланыңыз. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Информатика
- Сынып
- 11 сынып
- Тіл
- Қазақ
- Оқыту бағыты
- Физмат
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
- Сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша
- Шамамен бір минутта дайын
- Бастау тегін
